Evliya Çelebi yılı

Bu başlık ile beş-altı yazı yazdım, bu galiba yedinci olacak. Niçin "Evliya Çelebi"de bu kadar ısrar ediyorum? Şu sebepten: Bizim içeride ve dışarıda tanıtımını yapacağımız en önemli isimlerden biridir de ondan. Üstelik ünlü Seyahatnâme''sinin yayımı da tamamlandı. 2011 Evliyanın 400. Doğum yılı. Bu münasebetle bir grup İngiliz ilim adamı ve bir Türk rehber ünlü seyyahın 1671''de Hacca gitmek için Yalova''dan başlayıp Mekke''de sona eren yolculuğunda izlediği güzergâhı atlarla takip ediyor. Afyon''u geçtiler. Grupta şu şahıslar var Dr. Caroline Finkel (İskoçya Edinburg Üniv.), aynı üniversitede görevli Gerarld Maclean, Prof. Donna Lanry, Kent Üniversitesi''nden Susan Wirth, Der Spigel''in New York temsilcisi Therese Tardif.

Bakın biz "ha" demeden adamlar "harekete" geçmiş bile. UNESCO da 400. doğum yılını gündemine aldı.

Ben burada pek çok proje sunabilirim ama yer darlığından iki husus üzerinde durmak istiyorum. İlki Çelebi''nin seyahat güzergâhlarından biri esas alınarak, bu yol boyunca başından geçenleri ve anlattıklarını yansıtacak dört başı mamur bir "dizi filmin" çekilmesidir.

Dizi film en azından Marco Polo kadar bütçesi olan, onun kadar titizlikle hazırlanan bir yapım olmalıdır. Olmalıdır ki, bunu dünyaya pazarlayabilelim.

Evliya Çelebi''nin Marco Polo''dan fazlası var eksiği yok.

Film kesin olarak bir ortak-yapım anlayışı ile kotarılmalı; kesin olarak dünyanın önde gelen şirketlerinden biriyle anlaşılmalı, uluslararası şöhreti olan oyuncular ile çalışılmalı, zaman tahdidi olmaksızın eserin gerektirdiği her masraf yerli yerinde yapılmalıdır. Bu kadar pahalı bir yapımdan korkmamak lazımdır. Günümüz televizyon-sinema formatları içinde bir seyyahın maceraları yapımcısına çok para kazandırır. Yeter ki gerekli tanıtım ve dağıtım yapılabilsin.

İkinci proje Kültür, Milli Eğitim ve Turizm Bakanlıkları ile bu sahalarda faaliyet gösteren özel kuruluşları ilgilendiriyor. Bu proje devlet ile özel sektör arasındaki sağlıklı bir anlaşmanın ürünü olursa netice alınabilir.

Projenin adı: "Evliya Çelebi Turları", "Çelebi''nin İzinde Dünyayı Tanımak" vb. gibi bir şey olabilir.

Burada da öncelik seyahat imkanları gözetilerek Çelebi''nin güzergahlarındın birkaçını tarih-kültür-macera bağlamında hayata geçirmektir. Yetişmiş elemanlar turlara katılan kişilere gezi boyunca malumat verecektir.

Coğrafya, bitki örtüsü, mimarî, folklor, yeme-içme kültürü, tarih vb. yüzlerce merak uyandıran unsur tura katılanları ziyadesi ile memnun edebilir. Tur güzergâhında bulunan gezi ve konaklama merkezleri bu turlar sayesinde yeni imkânlara kavuşur.

İçlerinden biri de şu olabilir: İstanbul''dan kalkan ve bu tur için dizayn edilen vapurlar Karadeniz''den geçerek Tuna ağzına varır. Her konaklama mahallinde önceden hazırlanmış, orayı tanıtan broşür veya kitapçıklar tura katılanlara dağıtılır. Tur sonunda katılımcıların elinde bu seyahatin safahatını anlatan irice bir eser toplanacaktır.

Tuna''dan içeri giren vapur, uygun mahallerde katılımcıları karaya çıkarıp gezdirerek "Tuna Boyu toprakları"nı –ki bunlar ecdadın altı yüz yıl yaşadığı yerlerdir- o bölgeyi tanıtır.

Tâ ki Tuna''nın çıktığı kaynağa kadar. Bu da bir nehir gezisi olarak "Evliya Çelebi Turları"na renk katacaktır.

Bu geziler yabancı gezginler kadar, belki onlardan çok yerli gezginleri kışkırtacak; gezi sayesinde hepsinde bir tarih şuuru oluşacak, eğlence-macera yanında kültür açısından hayli kazançlı çıkacaklardır.

Memleketi, tarihi, kültürü tanıtmanın en güzel yolu bu değil midir? Üstelik bundan hem devlet hem de özel sektör kârlı çıkacaktır.

Turlar boyunca her konaklama mahallinin kendi buluşu olacak yeme-içme, giyim-kuşam, hediyelik eşya, gösteri ve benzeri pek çok mal satışa sunulacak; o yöreye yeni bir kazanç kapısı açılacaktır.

Bu tür tanıtımlar, faaliyetler elbette ki bir süreçtir. İnatla, inançla sürdürüldüğü; yürütme eylemine ihtimam gösterildiği, her yıl programa yeni etkinlikler ilave edildiği taktirde zamanla dünyada tanınan ve tutulan bir alışkanlık olacaktır.

"Evliya Çelebi Yılı" deyip geçmeyelim.