Nehir mi, zehir mi?

Hakkında çok yazılıp çizildi. Ben bir kaç yazı yazdığımı hatırlıyorum. Gerek basında, gerekse televizyonda sayısız haber yapıldı. En son Radikal gazetesinin peş peşe haberleri ile yine gündeme geldi.

Nedir o?

Ergene nehri.

Ergene Trakya''nın münbit topraklarını sulayan büyük sulardan biri. Trakya toprağı gerçekten çok verimli. Hububat, ayçiçeği, bilhassa çeltik üretimi yapılıyor. Bu toprakların Ergene''ye ihtiyacı var. Trakya çiftçisinin bu suya ihtiyacı var.

Ama su su olmaktan çıkmış.

Simsiyah bir şeye dönüşmüş.

Etrafına zehir saçıyor.

Bahar yağmurları ile taşmaya görsün, tüm ekili arazileri; basıyor. Hem toprağı, hem ürünü zehirliyor.

Kaynarca Deresi Ergene Nehri''ni oluşturan onlarca kaynaktan biri, ama en önemlisi. Kırklareli''nin Kaynarca beldesinden fışkırıyor. Kaynarcalılar hem içme sularını, hem sulama sularını bu dereden karşılıyor. Pırıl pırıl bir su. Kaynarca''nın ortasındaki “Beş Çeşme”nin suyu aynı kaynaktan geliyor.

Bu buz gibi, tertemiz, berrak su Çerkezköy''de kararmaya başlıyor. Çorlu''dan sonra kapkara oluyor ve kokudan yanına yaklaşılmıyor. O yöredeki fabrika atıkları, ilçe ve beldelerin kanalizasyonlarının nehre boşaltılması sonucu Lüleburgaz''dan sonra zehir yatağına dönüşüyor. Bu su içinde yapılan tahlillere göre yoğun olarak kurşun, cıva, kadmiyum, kobalt, bakır gibi ağır metaller ile arsenik çıkıyor. Fosforlu-azotlu bileşiklerle solvent, asit, alkali ve boya kimyasallarına rastlanıyor.

Uzunköprü''nün uçsuz bucaksız toprakları işte bu su ile sulanıyor. Varın gerisini siz tahmin edin.

Bu su ile yetişen ürünler insana ulaşınca bilim adamlarına göre kanser, felç gibi hastalıklar, karaciğer, böbrek kalp gibi organlarda rahatsızlıklar görülüyor. Bu bölgede kanser vakalarının artması aynı sebebe bağlanıyor.

Bütün bunlar olurken AK Parti Edirne Milletvekili Mehmet Müezzinoğlu, Su ve Orman Bakanlığı''nın geliştirdiği “Ergene Hayata Dönüyor” projesi kapsamında hükümetin Ergene için 1.2 milyon lira bütçe ayırdığını açıkladı.

Eğer proje uygulanırsa Ergene iki yıl içinde yüzde elli temizlenmiş olacak.

Projenin temelinde arıtma tesisleri var. Ama gerek Çerkezköy, gerekse Çorlu fabrikalarının atıklarıyla; Çorlu, Uzunköprü, Keşan belediyelerinin atık su meselesini hükümet topluca ele alacak. Bunun için belediyelerle protokoller imzalanmış. Yani “toplu arıtma” düşünülüyor.

Sevindirici bir gelişme.

Aslına bakarsanız Türkiye genelinde belediyelerin büyük çoğunluğunda arıtma tesisi yok. Hemen hepsi atık sularını dere ve nehirlere boşaltıyorlar.

Büyük nehirlerimizin çevresinde yer alan fabrikalar da aynı şekilde atıklarını nehirlere boşaltıyor. Bunun sonucu olarak ülkemizin verimli topraklarını sulayan Sakarya, Gediz, Menderes, vb. gibi nehirlerde Ergene''nin akıbetine uğradılar, uğrayacaklar.

Bu konu Türkiye''nin su, sulama, ve tarım meselesinin en mühim konusudur.

Nehirlerin ölürken eli-kolu bağlı duramayız.

Nehirlerin ölümü hayatın sona ermesi demektir.

Su ile yaşayan, suda yaşayan balık başta olmak üzere tüm canlılar; nehir çevresindeki eko-sistem sarsılmaktadır. Bu sarsıntı tümüyle insanları ilgilendiriyor.

Sayın Veysel Eroğlu HES''ler ile boğuşacağına bu meseleye el atmalıdır. Su işini çok iyi bilir ve yetkilidir.

HES''ler söz konusu olunca aklıma Karadeniz''in şu türküsü geliyor:

Atmacayı vurdiler

Bir avuç kanı için

O güzelim dereleri enerji kurbanı etmek “Bülbülü eti için öldürmeye” benzer. Sayın Veysel Eroğlu''nun bilgi ve becerisi, donanımı, tecrübesi ülkemiz kaynaklarından HES dışında enerji üretmeye, proje geliştirmeye yeterlidir.

Ergene''nin kurtarılması projesi hayata geçerse; bu teşebbüs öteki nehirlerimizi de kurtarmak için bi kampanya olur.

Ne güzel olur.