Tarımın yıldızı

Türkiye''de tarım yıllarca ihmal edildi. Oysa iklimi ve toprakları itibarı ile dünyada kendini besleyebilen üç-beş ülkeden biri idi. Nüfus arttı, ihmal yüzünden verim düştü. Sanayi taraftarları “Ne olacak canım paran olsun yeter ki. Verirsin parayı alırsın buğdayı, pirinci” derler. Ama kazın ayağı öyle değil. Geçen yıl ortalıkta bir “kıtlık” lafı dolaştı, millet marketlere hücum ederek makarna stoklamaya başladı. Kıtlık olursa para işe yaramaz. Vermiyorum, satmıyorum, bana ancak yeter, derse ne yapacaksın? Babaannem anlatırdı; seferberlik-kıtlık senelerinde bir beşibirliğe bir teneke un almış.

Bu yıl çok şükür yağışlar (Keşke seller, ölümler olmasa idi.) iyi gitti. Rekor seviyede ürün alınması bekleniyor. TMO''nun açıklamasına göre buğday, pirinç ve mercimekte ülke ihtiyacının tamamını karşılayacak durumdayız.

Ülkenin içinde bulunduğu hengamede bunun ne kadar önemli olduğunu pek kavrayamıyoruz. Oysa mühim olan ekmek ve sudur. Bir de iş. Ülke topraklarını doğru dürüst işleyebilsek, sulama meselesini çözebilsek mesele kalmayacak. İstihdam konusu da buna bağlı olarak kısmen hal yoluna girecek.

Yine de sevinerek söyleyebiliriz ki, geçen yıl yaşanan kuraklık yetkilileri uyardı.

Türkiye''de artık tarımın yıldızı parlamaya başladı.

Tarım Bakanlığı Türkiye''nin iklim-toprak ve tarım topraklarının topografyası ile ilgili 527 milyon veriyi kullanıp (Rakama dikkat, iş ezbere yapılmıyor) ülkenin hangi yöresinde hangi ürünlerin en yüksek verimlilik sağlayacağını ortaya çıkardı.

Bu tam mânası ile tarımda bir “devrim”dir.

Türkiye bu çerçevede otuz havzaya ayrılıyor. Böylece tarım politikası, tarım envanteri ve üretim planlaması gerekli zemini yakalamış olacak.

Bunun peşisıra tarım havzalarındaki yeni ürün planlamasına göre destekleme cihetine gidilecek.

Her devrim, her önemli atılım gibi bu iş de hayli çetindir. Yılların alışkanlığına meydan okuyacaksınız.

Bizim insanımız pratik ve pragmatisttir. Gözüyle görmeden inanmaz. Bakanlığın bu havzada bundan sonra şu ürün değil, bu ürün yetiştirilecek, ancak o zaman destekleme yaparız dediğinde şiddetli itirazlar gelir. Tarım Bakanlığı bu konuda çiftçiyi zorlamıyor. Bu iyi işte. O havzada bulunan çiftçilerin bir kısmı destek alarak yeni ürünü denediklerinde, bu girişimden büyük fayda sağladıklarında ötekiler de kuzu kuzu projeye katılacaktır.

Bu sütunlarda size bir orman memurunun tütün eken köylüye “bunu bırakın, fidancılığa başlayalım” diyerek, önce kendisi ve akrabalarının arazisinde fidan yetiştirerek köyünü nasıl kalkındırdığını, onları gören civardaki tütüncü köylerin tütünü bırakıp fidan işine girdiklerinde anlatmıştım. Şimdi o köyler iç pazar bir yana dışarıya fidan ihraç ediyor ve beş-on yıl içinde acayip bir kalkınma sergiliyorlar.

Bu “Otuz Havza Projesi”nde üç üniversiteden yardım alındı. Etkin üretim planlaması yapıldı, biyolojik çeşitlilik göz önünde bulunduruldu, su ve toprak kaynaklarının doğru kullanılması en başta gelen mesele.

Yeni sistemin çiftçiye anlatılması için ayrı bir kampanya yürütülecek, bölge toplantıları yapılacak. O bölgede tarım ile ilgili kim varsa üretici, üretici temsilcisi, çiftçi, çiftçi temsilcisi, kamu kuruluşları bu toplantılara katılacaklar.

Tarım Bakanı şöyle diyor: “Biz bakanlık olarak verimli olmayan ürünü, verimli olmayan bölgede üretilmesine destek sağlamayacağız”.

Burada Sayın Bakan''ın değinmediği bir konuyu gündeme taşımak istiyorum. Aslında bu bilinmedik bir şey değil, hakkında dünya kadar söz ediliyor ama iyileştirme konusunda yıllardır bir adım atılmıyor.

Türkiye''nin önemli su kaynakları hızla kirlenmektedir. Buna sebep sanayi kuruluşlarının zehirli atıklarını hiçbir arıtmaya tabi tutmadan nehirlere boşaltmasıdır. Eskiden içinde yüzülen, balıkların oynaştığı ırmaklar simsiyah hale geldi.

Meçiç, Ergene, Sakarya, Menderes, Gediz ve öteki büyük ırmaklarımızın suyu artık “tarımda kullanılmayacak kadar” kirlenmiştir. Susuz tarım verimli olmaz.

Bu kirliliğin kesin olarak temizlenmesi, bu yolda gerekli adımların atılması lazım. Burada bir sanayi-tarım zıtlaşması yok. Düpedüz, ihmal ve savsaklama ile af kabul etmez bir suç var. Çevre Bakanlığı bu suçu her gün, her saat teşhir etmeli; tıpkı kap-kaç gibi sonu hapse varan kanunlar çıkarmalıdır. Tarımın iki ayağı var: Su ile toprak. Bir ayağı topal olursa proje işlemez.