Amerika"yı anlama

Amerikan Başkanı''nın yaptığı ziyaretle gündeme gelen Türkiye''nin Batı dünyasıyla ilişkileri, son günlerin en çok tartışılan konusu haline geldi.

Seçtiği kitaplarla İz yayınlarını üniversitelere taşıyan Doç. Dr. İlhan Kutluer ve eleştiri çalışmalarıyla tanınan Alim Kahraman''la "Anadolu insanı"nın Amerika''yı keşfini tartıştık.

Türkiye''nin kültürüne bağlı çevreler, Osmanlı Devleti''nin çöküş yıllarında olduğu gibi, Batı ülkelerine kuşkuyla bakıyorlar. Tanzimat döneminde, kendine güvenini yitiren çevrelerin Avrupa''ya sarılmasıyla, Amerika''yı keşfe çalışma gayretlerini aynı kefeye koyuyorlar.

Tanzimat döneminde Avrupa''ya ayak uydurma gayretleri, Tek Parti yıllarında, bir medeniyet reddine dönüştü. Devlet kurum ve kuruluşları, bütünüyle Avrupa''dan alındı. Bu bağlamda, yazıdan kıyafete kadar, Anadolu insanının değerleri, siyasal ve kültürel yapıdan sökülüp atıldı.

Çok Partili dönemde, bir ülkenin kendi kültürünü inkar ederek, başka kültürlere dört elle sarılmasının, ekonomik, sosyal ve kültürel yapısını, özendiği ülkelerin seviyesine çıkarmasına yetmediği açıkça görüldü.

Cumhuriyet Türkiye''si, tüketim tarzıyla Batı ülkelerine benzemeyi kusursuz bir biçimde başardı. Ancak üretim yapısını ve girişim gücünü Yunanistan''ın seviyesine bile çıkaramadı.

Batı''yı taklit döneminin sözkonusu başarısızlığını bütün bir toplum, yüzde yüzlere varan enflasyonla çok acı bir biçimde ödüyor. Bu açmazdan kurtulmak için, Anadolu insanı yeniden Batı''ya dönerek, üretim kalıplarını alacakken, niçin tüketim kalıplarının benimsendiğini araştırıyor.

Anadolu insanı Özal''ın kazandırdığı vizyonla, geçmişte olduğu gibi, Amerika ve Avrupa''dan yardım değil, ticarette ortaklık istiyor.

Yardım alan, emir de alır.

Ticaret ise karşılıklıdır.

Ticareti bilmeyenler, Batılıların üretim yöntemlerini alalım derken, tüketim tarzlarını alırlar.

Başörtüsünü çıkarmakla Almanya''nın üretim gücüne ulaşılmıyor.