Kudüs’te barış Atina’da savaş vardır

Dünyadaki üretim artışına paralel olarak hızlanan şehirleşme olgusu, yeni yüzyılda ekonomik, siyasal ve kültürel yapıda ortaya çıkan en etkili ve en köklü dönüşümlerden biridir. Şehirlerin yıldan yıla biraz daha büyümesiyle, kültürel doku ve ekonomik yapı, köklü değişikliklere uğradı. Son yüzyılda şehirler ekonomik gelişmenin olduğu kadar kültürel zenginleşmenin de lokomotifi oldular.

Şehirler camileri, çarşıları, okulları, kamu binaları, yolları, köprüleri, gazeteleri, televizyonları, evleri elektrik ve su imkanlarıyla ülkelerin hem ekonomik hem de kültürel açıdan çekim merkezlerini oluştururlar. Yüzyılların içinde oluşmuş şehirleri olmayan toplumların, bütün insanlığa verebilecekleri değerleri olmaz. Değerleri olmayan şehirler, şehirleri olmayan medeniyetler, uzun ömürlü olmazlar.

Bütün ülkelerde şehirler, ürün, hizmet ve bilgi üretme gücünün yoğunlaştığı yerleşim birimleridir. İstanbul büyüklüğü, eğitim, sağlık ve kültürel alandaki yatırımları ve güçlü sanayi kuruluşlarıyla, Türkiye’nin özeti ve sinerji kaynağıdır. Dünyada her ülkenin bir İstanbul’u vardır. New York Amerika’nın, Kahire Mısır’ın, Londra İngiltere’nin ve Paris de Fransa’nın İstanbul’udur.

Türkiye’nin yeni kültür kanalı Mehtap Tv’de Rıdvan Kızıltepe’nin yönettiği “Ufuk Ötesi” programında “Medeniyetlerin aynası olan şehirlerin kimliğini oluşturan, kültürel ve ekonomik temelleri” tartıştık. Programa Yahya Kemal gibi, bir İstanbul sevdalısı, onun her biri ayrı bir açık üniversite ve müze olan, tarihi semtlerini adım adım dolaşmış, Prof. Dr. Sadettin Ökten ile birlikte katıldık. Program Bünyamin Şen yönetimindeki kültür radyosu Burç Fm’de tekrarlandı.

Tarihin hiçbir döneminde insanlık televizyon ve radyolarla sesini dünyada böylesine geniş bir alana ulaştırma imkanına sahip olmamıştı. Bu gelişme, bütün insanlığın eline iki yanı da keskin bir kılıç vermektedir. Kılıcı dayatmacı güçler ele geçirirse, dünya, bütün zenginlikleriyle şehirlerin yerle bir edildiği savaş alanına dönüşür. Kılıç, bütün insanlığın Ademoğulları olduğunun bilincinde olan, özgürlükçü güçlerin eline geçerse, dünya, büyük ya da küçük her şehriyle barışın en büyük güvencesi olur.

Dresden, Saraybosna, Grozni ve Beyrut gibi, Tokyo, Pekin, Moskova, Berlin ve Washington da bombalanabilir. Sınırlı sayıdaki ülkelerin elindeki nükleer silahlar, bütün dünyayı bin defa yok edebilecek bir yıkıcı güce sahiptirler. İnsanlığın ulaştığı ekonomik ve kültürel zenginlik, dünyayı hem Cennet’e, hem de Cehennem’e çevirebilir. Her ikisi de, insanlığa hiçbir zaman, bu kadar yakınlaşmamıştı. Bir adım ötesi ya Cennet ya da Cehennem’dir.

Dünyanın ulaştığı ekonomik ve kültürel bilgi birikimi, geçmişte benzeri görülmemiş bir biçimde iyilikleri büyütebileceği gibi, kötülükleri de büyütebilir. İnsanlık bir seçim yapmak zorundadır. Dünya ya bütünüyle kurtulacak ya da bütünüyle yok olacaktır.

Barışa giden yol kutsal kültürün başkenti Kudüs’ten, savaşa giden yol seküler kültürün başkenti Atina’dan geçer.

Kudüs ve Atina gibi, barış ve savaş uzakta değildir.

Herkes hangisini arıyorsa, onu bulur.