Partiler ve adaylar

Ayın 24''üne kadar partiler, milletvekili adaylarıyla ilgili çalışmalar yapıyor. Kiminde önseçime, kiminde merkez yoklamasına başvuruluyor. Genelde, bu iki yöntem birarada yürütülüyor. Önseçim, bazen teşkilat yönetim kadrolarının, bazen de kayıtlı üyelerin iştirakiyle gerçekleşiyor.

Hangi usul benimsenirse benimsensin, tam demokratik bir uygulamanın söz konusu olduğunu söylemek zor.

Politikaya uzaktan bakan bir insan, örgütün oy vermesini, tabanın sesinin ortaya çıkması gibi yorumlayabilir. Oysa, teşkilat ile seçmenin değerlendirmeleri arasında büyük bir fark doğabiliyor. Partinin, bir ilde daha fazla oy almasını sağlayabilecek aday, örgüt tarafından tercih edilmeyebiliyor. Ayrıca, tercihin sadece örgüte bırakılması, kimi zaman kalite unsurunun arka plana itilmesine de yol açıyor.

Bunun çaresi, üye kayıtlarına karşı yapılan itirazların, parti teşkilatı değil, ilçe seçim kurulları tarafından değerlendirilmesine imkân verilmesi. Ayrıca, önseçimin, bütün kayıtlı üyelerin katılımıyla ve yargı denetiminde yapılması, itirazların süratle ele alınıp sonuçlandırılması lazım. Bazı partilerde bakıyorsunuz, milletvekili adayını belirlemek üzere oy kullananların sayısı, kayıtlı üyelerden fazla.

Genel Merkez''in egemenliğini kıralım derken, bu defa da, örgüt hegemonyası yaratılıyor. Gerçi bu şekilde, teşkilat, hareketlilik kazanıyor, gayrete geliyor ama, memlekete hizmet edebilecek bir takım insanların da önü kesiliyor.

Bu sakıncaları gören bazı partiler, mesela Fazilet Partisi ve MHP, farklı yöntemlerle adayları belirliyor.

Fazilet Partisi, örgütün seçiminden sonra, mülakat yoluna başvurdu. Mülakata, teşkilat temsilcileri, o bölgenin milletvekilleri ve Genel İdare Kurulu üyeleri de katıldı. Herkes hem sözlü, hem de yazılı olarak düşüncelerini Başkanlık Divanı''na sundu. Kritik yerlerde, çok sayıda kamuoyu araştırmasıyla, elde edilen bilgiler teyid edildi.

Tabii gene de, binlerce ve üstelik kaliteli aday arasında, bir tercih yapmak kolay değil.

Mesela, duyduğumuz kadarıyla, eski Milli Savunma Bakanı Zeki Yavuztürk, eski SSK Genel Müdürü Ekrem Önal, Ehlibeyt Vakfı Onursal Başkanı Fermani Altun gibi, hizmetleriyle öne çıkmış bir çok kişi, Fazilet Partisi''ndeki açılımdan cesaretlenerek, adaylık başvurusunda bulundular.

Cumhurbaşkanı Demirel, Fazilet konusunda uyarılarına devam ededursun, eski bir Milli Savunma Bakanı, Faziletli olmakta hiç beis görmüyor. Alevi örgütlerinde yıllarını geçiren Fermani Altun, Fazilet''i seçiyor. Devletin en üst kademelerinde bürokrat olarak çalışan (Denizcilik Bankası Genel Müdürü, Merkez Bankası Dış Borçlar Genel Müdürü ve SSK Genel Müdürü) Ekrem Önal, tercihini Fazilet''ten yana kullanıyor.

Aday belirlerken unutulmaması gereken başka önemli isimler daha var: Hasan Celal Güzel ve Muhsin Yazıcıoğlu. Gerçi onların partileri ve bundan dolayı da talepleri mevcut. Ama, 18 Nisan''dan sonra, Fazilet Partisi''nin, bu gözü pek, dürüst politikacılara çok ihtiyacı olacak.

MHP, bu cumartesi, her ilde, genişletilmiş istişare meclisi toplantıları yoluyla milletvekili adaylarını belirliyor. İstişare Meclisi toplantılarına, "il teşkilatının ilk kurucuları, o seçim bölgesinde ikamet eden Merkez Yürütme Kurulu ve Merkez Karar Kurulu üyeleri, gene söz konusu ilin eski ve yeni milletvekilleri, eski il ve ilçe başkanları, mevcut il, ilçe, belde teşkilat başkanları ve yönetim kurulu üyeleri, ilçe teşkilatlarının il kongrelerine katılan delegeleri, il teşkilatlarının Büyük Kongre delegeleri, İl Kadın Komisyonları, başkan ve yönetim kurulu üyeleri, ilçe kadın komisyonları başkanları, MHP İl Genel ve Belediye Meclis üyeleri, MHP ile yakın olan gönüllü kuruluşların başkan ve yönetim kurulu üyeleri" katılıyor.

Böyle kalabalık bir katılım, milletvekili aday adaylarının, maddi imkân veya vaadle oyları etkileme imkânını sınırlayacaktır.

MHP''nin pek sesi çıkmıyor ama, bir çok kamuoyu araştırması, bu partinin barajı aşacağını gösteriyor. Peki MHP kimden oy alıyor? Verso''ya göre Anap''ın tabanını oyuyor. 1980''den sonra Anap''ta siyasete devam edenler, yuvaya dönüyor. Üstelik, 12 Eylül sonrasında, entellektüel birikimi olan kadroların bir bölümü, MHP''den uzaklaşmıştı. Devlet Bahçeli''nin kucaklayıcı tavrı, bütünleştirici bir rol oynadı.

Mustafa Çalık, ciddi bir düşünce adamı. Türkiye Günlüğü dergisinin de yayınlayıcısı. Bir süre politikaya ara vermişti. Şimdi gene MHP saflarında, Gümüşhane milletvekili adayı.

Çalık, MHP''nin ortaya çıktığı, siyasi, sosyal ve kültürel şartları, MHP Hareketi adlı kitabında anlatıyor.

"1950''lerde hızlanan sosyal değişme sürecinin bilhassa, eğitim, haberleşme ve yatay hareketlilik konusunda sağladığı gelişmeler, nispeten kapalı kültür çevrelerini, ilk defa yoğun bir şekilde kendi dışındaki farklılıklarla yüz yüze getirmiştir. Eğitimin yaygınlaşması, sadece, Kemalist/ Batıcı dünya görüşünü telkin etmekle kalmamış, aynı zamanda yerleşik kültürdeki bazı geleneksel ve muhafazakar süreçlerin gelişip güçlenmesine yol açmıştır. Sol hareket, Kemalist/Batıcı paradigmayı kullanmış, yerli/muhafazakar kültür çevreleri ise, Kemalizm''in şoven bir taassup haline getirdiği Türkçü-milliyetçi tezlerle ittifak imkânı bulmuştur. Resmi ideoloji, ideal Türk imajını, ırken Türk ama kültürel yönden Batılı bir hüvviyet içinde tasavvur etmişti. Ne var ki 50''li yıllardan itibaren, dini motiflerin ağır bastığı süreç, Türklük ve Türkçülük kavramlarını, muhafazakar ve gelenekçi unsurlar katında gitgide ''müslümanlaştırmıştır'' "

Türk - İslam sentezi, kendi öz değerlerine bağlı kalmak isteyen ve bu bağlamda, Batı''yı pek dost görmeyen gelenekçi bir yapı üzerinde gelişti. Komünizm tehlikesine karşı devleti ve düzeni; evrensele karşı milli olanı savundu.

1980 öncesi, MHP kadroları çok acı çekti. 12 Eylül''de tutuklanıp hapislere atılan ve işkenceye maruz bırakılan gençler kullanıldıklarını anladılar. Bugün Devlet Bahçeli, biraz sessiz ve derinden gidiyorsa, bence her an parlamaya hazır o gençlik kitlesine tutuşturmamak içindir.

Kısacası, bu dönem, MHP, Parlamento''ya girecek gibi görünüyor. Herkes CHP konusunda ise şüpheli. 16 Nisan sonrasının Meclis''inde, herhalde FP''li, DYP''li ve MHP''li bir hükûmet kurulacak.