Artçı şoklar

Eylül ayı, tatsız anılarla dolu bir ay. Darbe 12 Eylül''de oldu. Zorlu, Polatkan, Menderes Eylül ayında asıldılar. Demokrasinin üzerine kan düştü.

1960 darbesinin üzerinden 39 yıl geçti. Türkiye halâ, ayıplı bir rejimi yaşıyor.

Bunun sorumluluğunu siviller kadar askerler de taşıyor.

Darbeler gelip geçtikten sonra, bıraktıkları tortuları temizlemek çok vakit alıyor. Üstelik, her müdahale, aynı zamanda siyasi kaliteye vurulan bir darbe mahiyetini taşıyor.

İşe nereden başlamalıyız acaba? Bence sivil özgürlüklerin gelişmesine imkân tanıyan bir Anayasa''dan.

Bunun ilk adımı, Anayasa''nın geçici 15''inci maddesinin değiştirilmesiyle atılabilir.

Anayasa''nın geçici 15''inci maddesi, hem 12 Eylül tasarruflarını yargı denetiminden kaçırıyor, hem de Milli Güvenlik Konseyi üyelerinin yargılanmasının önünü kesiyor.

27 Mayıs döneminin Komite üyeleri de, tabii senatör olmak suretiyle dokunulmazlık kazanmışlardı.

Aradan yıllar geçti. Bugün milletvekillerinin veyahut bakanların, başbakanların dokunulmazlıklarının daraltılması konuşuluyor. Diyoruz ki: Önce işe, 12 Eylül döneminin aktörlerinden başlayalım. Onların dokunulmazlıklarını kaldıralım.

İbret-i alem için...

Her ülkede Lockheed skandalı çözüldü. Türkiye hariç. Niçin?

Belki geçici 15''inci maddenin kaldırılması bazı suiistimal iddialarının aydınlatılması fırsatını verir.

Böyle bir şeyi gerçekleştirebilirsek, demokrasi standardını, bir kaç kademe yükseltmiş oluruz. Vesayet altında ikinci sınıf bir demokrasiye sahip olmanın utancından da kurtuluruz.

Askerin politikaya karışmamasını, bizzat Atatürk istemiş, zaten cumhuriyeti de orduya değil, gençliğe emanet etmiştir.

Kazım Karabekir''in, İstiklal Harbimiz isimli anı kitabından, Erzurum Kongresi''ne ait bir olayı nakletmek isterim.

O günlerde bile, üstelik ülkenin kurtuluşuna yönelik bir mücadele sözkonusu olduğu halde, sivil inisiyatif içinde üniforma görmek, insanları rahatsız ediyordu.

"... 10 Temmuz''da Erzurum Kongresi''nin toplanması kararlaştırılmıştı. Mustafa Kemal Paşa''nın Erzurum Kongresi''ne alınması hususu büyük münakaşalara sebeb oldu. M. Kemal Paşa, azlolunmasına ve kendisinin de askerlikten istifasına rağmen, üniformasını da padişah kordonunu da çıkarıp atamıyordu. Hasbihal ederken aldığım cevapların hülâsası: Mustafa Kemal Paşa, bilahare keyfi işler yaparak, milli kuvveti istediği yere sürükleyebilirmiş; askerlikten istifa ettiği halde, halâ üniforma ve yaver kordonu taşıması, ihtirasına delilmiş; kumandanlık üniformasını tahakküm için taşıyormuş." (Kazım Karabekir)

Milli mücadele, halkın bağrından çıkan sivil bir hareketti. Ve yukarıdaki satırlardan da anlaşılacağı üzere, Mustafa Kemal Erzurum Kongresine, sırtından üniformasını çıkarıp sivilleştikten sonra girebildi.

Zaten Türkiye Büyük Millet Meclisi''ne girecek askerlerin de, istifalarını şart koşan oydu.

Günümüzde garip bir demokrasi yaşıyoruz. Türk Silâhlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu''nun, askerin politikaya müdahalesine cevaz verdiği ileri sürülüyor.

Oysa gerçek farklı. Genelkurmay Başkanı, Başbakan''a bağlı. Bakanlar Kurulu ülkemizin güvenliğinden sorumlu. Güvenlik siyasetini tesbit eden de Türk Silâhlı Kuvvetleri değil, hükûmet.

İradesine hâkim olan bir iktidar tehdit değerlendirmesini pekalâ değiştirebilir. Genelkurmay Başkanı''nın yerli yersiz konuşmasını önleyebilir.

Aslında, Kıvrıkoğlu''nun 28 Şubatçı olduğunu sanmıyorum. Acaba niçin böyle konuştu? 28 Şubat''ın bir gün tarihi yazılırken, bu da anlaşılacaktır.

Şimdi depremin de verdiği ilhamla düşünüyorum:

Demokrasinin fay kırığı: Önce 27 Mayıs, onun artçı şoku 12 Mart... Sonra yeni bir fay hareketi: 12 Eylül

28 Şubat, 12 Eylül''ün artçı şoku... Her ikisi de, amaçları farklı görülse dahi, emir komuta zinciri içinde yapıldı.

Acaba bu artçı şoklar daha ne kadar sürecek?

Veyahut fay hattında büyük ölçekli, yeni bir kırılma meydana gelecek mi?

Türkiye''de devlet sınıfta kalırken, sivil inisiyatif, büyük bir başarıyla, deprem yaralarını sarmaya yöneldi.

Babuna olayında da, aynı dayanışmayı ve beceriyi müşahede etmiştik.

Millet vesayete ihtiyaç duymadığını, her haliyle belli ediyor. Korkulara, endişelere gerek yok.

* * *

Türkiye ne İslâmi Cumhuriyet olur, ne de bölünüp parçalanır.

Abdullah Öcalan, yumuşak mesajlar veriyor. Osman Öcalan da kardeşi gibi, terörün demokratik açılımları engellediğini belirtiyor. PKK eylemcileri sınırlarımızın dışına çıkıyor.

Kürtçe radyo ve eğitim konusunda, muhakkak adım atılmalı, bu fırsat kaçırılmamalı.

Af Kanunu''nun içine yardım yataklık edenlerin affı da konulmalı.

Hatta, genel bir barış havası yaratma amacıyla, her türlü cezadan indirim veya topyekun tecil düşünülebilir.

Bunun gibi, kızların başörtüsüyle uğraşmayı bırakıp, üniversitelerde barış havasını hâkim kılmalıyız.

Osmanlı topları surları döverken, meleklerin cinsiyetini tartışan köhne Bizans gibi, medeniyet topları atılırken, biz halâ okumak isteyen kızların başının örtüsünü münakaşa konusu yapıyoruz.