Clinton TBMM"de konuştu

ABD Cumhurbaşkanı Clinton, Meclis''te yaptığı konuşmada, madalyonun iki yüzünü de gösterdi.

Çizdiği senaryoların birinde, kan, düşmanlık, istikrarsızlık ve gözyaşı vardı.

Diğeri ise, zenginlik, refah, barış ve mutluluk vaad ediyordu.

Dünyanın bu bölgesinde, her iki istikamete doğru yol alınabilirdi. Türkiye, demokratik ve insan haklarına saygılı bir düzene kavuşursa, Avrupa Birliği''nin de bir parçası olarak, bölgede istikrarı sağlayan güçlü bir ülke haline gelebilirdi.

Clinton''un konuşmasında, en çarpıcı taraf hiç şüphesiz bize biçtiği roldü. Henüz ülkemize gelmeden bu muhtevanın ilk işaretlerini, George Town Üniversitesi''ndeki sözleriyle vermişti. Berlin Duvarı''nın yıkılışının onuncu yıldönümünü kutlarken, Clinton, Türkiye''nin Orta Asya, Ortadoğu ve Balkanlar''ın kavşak noktasında bulunduğunu belirtmiş, tercihimizi demokrasi istikametinde kullandığımız takdirde, bu stratejik konumun, hem kendimiz, hem de bölgenin huzuru açısından avantaja çevrilebileceğini kaydetmişti.

Berlin Duvarı''nın yıkılışının üzerinden, koca bir 10 yıl geçti. Dünya, tek kuvvet eksenine oturdu. NATO''nun güney kanadını oluşturan Türkiye''nin, soğuk savaş sona erdiği için, ağırlığı kalmadığı o tarihlerde ileri sürülmüştü. Ama, şimdi, Clinton''un sözlerinden de anlaşılacağı üzere, farklı kültürlerin, husumetlerin ve istikrarsızların kavşak noktasında bulunan Türkiye, bölge açısından bir model oluşturabilir. Dolayısıyla Clinton''un gözünde, bizim başarıya ulaşmamız, dünyadaki barış ve huzurun neredeyse şartı haline gelmiştir.

ABD Cumhurbaşkanı, "Bölgede ve dünyada milyarlarca insanın geleceği, 25 yıl boyunca alacağınız kararlara bağlı" derken, işte bu gerçeğin altını çiziyordu. Türkiye ile dünyanın kaderini sıkı sıkıya birbirine bağlıyordu.

Clinton''u bekleyen Meclis, ilk açılış günündeki kadar doluydu. ABD Cumhurbaşkanı''nın gazetelere önceden yansıyan dostluk mesajları, herkesi "yakın ve müttefik bir ülkenin başkanı geliyor; onu en iyi şekilde karşılamalıyız" havasına sokmuştu. Zannediyorum bu yüzden Türkiye Büyük Millet Meclisi Clinton''u adeta bağrına bastı.

İdeolojik gerginliklerin son bulduğu bir dönemde yaşıyoruz. 1970''li yıllarda bir Amerikan cumhurbaşkanı memleketimizi ziyarete gelseydi, karşısında kendisini alkışlayıp övmeye hazır böyle bütünleşmiş bir cephe bulamazdı.

"Solcular" bir yandan, "İslâmcılar" öte yandan, Clinton''a ve onun nezdinde bütün Amerikalılara haddini bildirmeye çalışırdı.

Oysa, Meclis''te "İslâmcı" denilen Fazilet Partisi''ne baktım. Her bir FP''li milletvekili, beğenerek Clinton''u dinledi; takdirini alkışlayarak ortaya koydu.

ABD''nin yurt dışında açtığı ilk kolejde (Robert Kolej''de) okuyan Ecevit''in partisi ise, 1970''li yılların ideolojik tavrından çoktan sıyrılmıştı. DSP, daha ziyade, merkez sağ bir partinin özelliklerini yansıtıyordu.

Clinton''un konuşması

Clinton bir yandan Atatürk''ün ismini sık sık andı; öte yandan Türkiye''nin demokrat ve Müslüman bir ülke olarak bölgede oynayacağı önemli rolden söz etti.

Özgürlükler konusunda sadece nazik dokundurmalar yapmakla yetindi. ABD Cumhurbaşkanı bir anlamda nabza göre şerbet verdi; herkesi memnun etti; ama, insan haklarının ana başlıklarını özellikle Kürt meselesini, Türkiye''nin hassasiyetlerine de itina ederek, gündeme getirmekten kaçınmadı.

Clinton''un konuşmasının can alıcı noktalarından biri de, bize göre, demokrasi çağrısı idi: "Beraber yaratmak istediğimiz gelecek, Türkiye''nin evindeki demokrasiyi derinleştirmesiyle başlıyor. Böyle bir gelişmeyi en çok sizler istersiniz. Nitekim, bu yolda bir çok adım attınız: İşkence cezalarını artırarak; siyasi partilerin haklarını koruyan bir yasa çıkararak... Türkiye''deki Kürt vatandaşların, doğuştan hakları olan normal bir hayatı yakalayabilmelerinin yolları açılıyor. Fakat, Evrensel İnsan Hakları Deklarasyonu''nun söz verdiklerini gerçekleştirebilmek için daha yapacağımız çok şeyler var. Amerika''nın, Avrupa''nın veya herhangi birinin, sizin geleceğinize yön vermeğe hakkı yoktur. Bu hakka siz sahipsiniz. Bu konular üzerinde durmamızın sebebi, Türkiye''nin başarısında derin bir çıkarımızın olmasıdır."

Clinton''a, Türkler''in dışardan müdahaleye aşırı hassasiyeti anlatılmış olmalıdır. Bu yüzden, ABD Başkanı, Türkiye''nin demokrasi yolunda attığı adımları hayli mübalağa ederek övdü; sadece bu adımların devamını temenni ve teşvik etti. Bu kadarını söylemesini de, müşterek bir gelecek ile açıkladı.

Clinton''un konuşması, aynı zamanda yüreklendiriciydi. Herkesin eşit yaratıldığı inancını ve özgürlüklere saygıyı anayasalarına koymuş olmalarına rağmen, Amerika Birleşik Devletleri de demokratik açıdan birçok sıkıntıdan geçmişti. Bu sonunda başarıya ulaşan bir seyahat olmuştu. Clinton "Siz de bu seyahati başaracaksınız" demek istiyordu.

ABD Başkanı Siyasi Partiler Yasası''ndaki ufak bir değişikliği alkışlayarak, partilerin kapatılmasına ve siyasi yasaklara bakış açısını ortaya koymuş oldu. Aynı şekilde "Kürt vatandaşların doğuştan hakları olan normal bir hayatı yakalayabilmeleri" mesajı ile PKK teröründen sonra şartların normalleşmesi gereğinin altını çizdi.

Türk Yunan ilişkilerinin düzelmesi, Kıbrıs sorununun halli gibi konulara da tepeden bakan bir eda ile değil, yumuşak birkaç cümle ile temas etti.

Clinton çok başarılıydı. Gerek sözleri, gerek tavırlarıyla Türk-Amerikan dostluğunu pekiştirdi.

Bu arada, ülkemizi az pohpohlamadı. Parlamento''ya yaptığı çağrı da, özgürlük kanunlarının çıkması açısından teşvik ediciydi. "Demokrasinizi derinleştirirseniz, bütün dünyaya ilham kaynağı olursunuz" dedi.

Devleti derinleştirmek (!) değil artık demokrasiyi derinleştirmek devridir.

Keşke, Clinton''un estirdiği rüzgârla, demokratikleşme paketleri peşpeşe açılabilse.

Bu konuda daha yapacak çok iş var. Anayasa değişikliği, Terörle Mücadele Yasası, TCK 312, belki artık ''Konjonktür Hazretleri''nin vetosunu aşabilir.