Deprem ve vicdan muhasebesi

Kamuoyu, bir süredir, tahkim, SSK ve af gibi konuları tartışıyordu. Ama gündem birdenbire değişti: Deprem...

Merkez üssü İzmit olan 6.7 şiddetindeki deprem, Marmara''yı beşik gibi salladı.

Yıllardan beri İstanbul''da böyle şiddetli bir zelzele olacağı belirtiliyordu. Hem de kem sözlerle; korkutucu bir kehanetle: "İstanbul yerle bir olacak, milyonlarca kişi ölecek" Bu yüzden sabaha karşı sallantıyı hissedince korktum. Bizim eve bir şey olmamıştı ama "Kimbilir herkes ne haldedir" diye düşündüm.

Ama, İzmit, Gölcük, Yalova gibi bölgelerdeki büyük hasara rağmen İstanbul''da tahribat nisbeten sınırlı kalmıştı.

Aksine iddialara rağmen İstanbul''un alt yapısı da mukavemet etti. Anında alınan tedbirlerle (elektrik ve doğalgazın kesilmesi gibi) yangın çıkmadı.

* * *

Beklenilen kadar büyük bir felaket gerçekleşmedi fakat, gene de yüzlerce ölü ve yaralı var. Yaşanan yüzlerce dram; umutsuzluk... gözyaşları.

Tabii âfete karşı yapılacak bir şey yok. Dua edip, Allah''tan yardım dilemekten başka. İnsan bu gibi anlarda, ne kadar çaresiz olduğunu daha iyi kavrıyor.

Belki de, böyle olaylar, şu anlamsız didişmeleri bir kenara bırakmamıza ve birbirimize daha büyük hoşgörüyle bakmamıza vesile olur.

Ben gene lâfı af meselesine getireceğim. Milletvekilleri, âfet bölgelerine gittiği için, Meclis bir günlük tatile girdi.

Sosyal Güvenlik Bakanı Yaşar Okuyan''ın seçim bölgesi Yalova. Okuyan, hiç Ankara''da durur mu, vatandaşlarla kucaklaşmak için, koştu, iline gitti.

İşte demokrasinin fazileti. Cumhurbaşkanı''ndan Başbakan''a kadar ve bütün parti Genel Başkanları ile milletvekilleri, bu gibi durumlarda seferber oluyorlar. Halkın yaralarını sarmak için adeta birbirleriyle yarışıyorlar. Bütün partilerin teşkilâtları da ayakta. Yaşlısıyla, genciyle genel bir seferberlik havası esiyor.

Böyle bir kucaklaşma, belki af konusunun, hükûmette farklı bir anlayışla ele alınmasının da yolunu açar.

Hükûmetin üç ortağı biraraya gelerek karar vermiş: Erbakan''a ve Tayyip Erdoğan''a af yok. (Hürriyet 17 Ağustos 1999)

Demek, insanların önünü açmak maksadıyla çıkarılan af, kimilerinin de önünü kapalı tutmaya hizmet edecek.

Oysa, kişiye özel af çıkmayacağı gibi, kişiye özel yasak da olmaz.

Zaten siyasi yasaklar Türkiye''nin her zaman yüz karası olmuştur.

1960 darbesinden sonra, "Demokrat Partililerin af edilseler bile, siyasi haklarına kavuşamayacakları" Anayasa''ya konulmuştu. Bu sınırlamayı kaldırmak için Anayasa değişikliği gerekiyordu. Hükmün kesinleştiği 1961 yılından 1970''li yılların başına kadar, en az 10 yıl, Demokratların siyasi haklarının iadesi ile uğraşıldı.

Celal Bayar''ın Adalet Partisi''nden ayrılan Demokratik Partiyi desteklemesinin sebebi de Demirel''in af konusunda ayak sürüdüğüne inanmasıydı.

1980''den sonra da bütün liderlere yasak geldi. "Onlar tencereyi pisletenlerdi" Doğrusu Turgut Özal da, af konusunda ayak sürüdü. Hatta, yasağın devamının sorumluluğunu Kenan Evren''e yüklemek istedi.

Rakiplerinin meydana çıkmasını elbette arzu etmiyordu.

Evren oyunu bozdu. Basın danışmanı Ali Baransel aracılığı ile, yasaklar hususunda bir tavrının bulunmadığını beyan etti.

Evren''in gölgesine sığınamayan Özal''ın oyunu deşifre oldu. Bu defa açıktan açığa yasağın kaldırılmasına karşı durdu. Üzerinde "No, no, no" yazılı turuncu tşörtü ile, Güneş Taner, kampanyanın maskotu haline geldi.

O dönemde basının büyük çoğunluğu hürriyetlerin yanında yer aldı. Siyasetçilerin haklarının iadesini destekledi. Ve bundan dolayı da prestij kazandı.

Türk Ceza Kanunu''nun 312''nci maddesi, zaten Avrupa normlarına uymuyor. Düşünce özgürlüğünü, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi''nin kabul edemeyeceği ölçüde sınırlıyor. Bir de 312''den doğan, ömür boyu siyaset yasağı var.

Mesela Tayyip Erdoğan 4 ay yattı, cezasını tamamladı, fakat siyaseten önü, bir ömür boyu kesiliyor. Hasan Celal Güzel de öyle.

Erbakan''ın zaten 312''den yasağı mevcut değil. Çünkü mahkûmiyeti yok. Kaldı ki, neden Erbakan veyahut Tayyip Erdoğan''ın önü kapalı kalsın? Sırf bu iki kişi hedef alınarak bazı iyileştirmeler gerçekleştirilmiyor.

Hem Siyasi Partiler Kanunu''nun, hem de Milletvekili Kanunu''nun, 11''inci maddelerine "Siyasi partiye üye olma yasağı" ve "Milletvekili seçilme yasağı" 12 Eylül döneminde konuldu.

Dolayısıyla, böylesine orantısız bir yasak, bir askeri darbenin mantığını yansıtıyor.

4 ay hapis yatıyorsunuz, ama bir ömür boyu siyasi yasaklısınız.

* * *

Deprem, belki bir çok kişiye yeniden vicdan muhasebesi yapma fırsatını vermiştir. Tabii âfet, asker sivil tefriki yapmadan herkesi vurdu. Kimse için, "Bunlar benim birinci sınıf kullarım. Onları sakınayım" demedi.

Kör bir kader.

Kısacası:

"Mal sahibi, mülk sahibi

Hani bunun ilk sahibi

Mal da yalan, mülk de yalan,

Gel biraz da sen oyalan"

Bilmem anlatabildim mi efendim?