Hep hazırolda mı kalacağız ?

Erbakan, siyasi hayatında, gazetecilerden hep uzak durdu. İlk açılımı, başbakanlığı döneminde yaşadı. Ama, bir kısım basını davet etmemeyi tercih ediyordu. O da bir güven bunalımı içindeydi; görüşlerinin çarpıtılacağını düşünüyordu.

Diyelim ki, bir dışlamadan ziyade, korunma içgüdüsüyle hareket ediyordu.

Pazar günkü yemekte ise karşımızda, korkularını yenmiş, üstelik kendisine duyulan korkuları yatıştırmaya çalışan bir Erbakan vardı. Samimi ve şeffaf.

Eleştirileri sükûnetle dinledi, ama, hatalarını kabul etmedi. Bununla beraber değiştiğini itiraf etti.

Bence A grubu ve B grubu ayırımı çok yerindeydi. Artık "Hak" ve "Batıl"ın yerini, İnsan Hakları ve demokrasi ortak paydasında buluşma arzusu almıştı. Bu değişime ayak uyduramayanlar B grubundandı.

Türkiye''de kusurlu bir demokrasi var. Korkular üzerine inşa edilmiş bir hasta rejim. Devleti irtica tehdidine, ülkeyi de bölünme tehlikesine karşı korumaya yönelik, savunma halinde bir siyasi yapı. Sürekli gergin. Sürekli kuşkulu ve gelecekten endişeli. Hep "hazırol''da". Bir türlü "rahat" diyemiyor.

"İnsanı yaşat ki, devlet yaşasın" zihniyetinin yerinde yeller esiyor. Günümüzde, insan hakları dirhemle tartılıp, sınırlanmaya çalışılıyor. İnsan adeta devletin dolgu malzemesi.

Acaba, İttihat Terakkiciliğin modern versiyonu, kesintisiz devam mı edecek?

Basın, bu korkuları yatıştırıcı, endişeleri giderici bir işlevi yerine getiremez mi?

Erbakan ile gazetecilerin buluşmasına bence bu gözle bakmak gerekiyor.

Medya, isterse, Türkiye, süratle demokrasi noksanını tamamlayabilir. Bunu başarabilmek için, herkes bagajındaki eskimiş düşüncelerden kurtulup, peşin hükümleri bir kenara bırakmalı.

Liberal Demokrasi Partisi Başkanı Besim Tibuk ile, geçen gün telefonda konuşuyorduk. Bana, İspanya''nın demokrasiye geçişinde basının oynadığı rolü hatırlattı. El Pais gazetesi, Parlamento, asker tarafından basılınca, ikinci baskı yaparak piyasaya çıkmış ve milli iradenin tarafını tutmuştu.

Tibuk, cumhuriyet - demokrasi tartışmasına da, İspanya penceresinden bakıp, ilave bir boyut kazandırdı.

Franko döneminde İspanya bir cumhuriyet. Ama faşist bir cumhuriyet. Ve İspanya''da demokrasi tehlikeye girince, onu, bir Kral savunuyor.

Liberal Parti Genel Başkanı, "Bir Demirel''e bak, bir de Juan Carlos''a" diye sözlerini sürdürdü. "Biri cumhurbaşkanı; diğeri, üstelik bir diktatörün, Franco''nun atadığı kral. Hangisi demokrasi için daha iyi mücadele veriyor?"

Sami Selçuk''un konuşmasından sonra, cumhuriyet ile demokrasi tartışmaları gene alevlendi. Oysa, içi demokrasi ile doldurulmayan bir cumhuriyet, hiçbir anlam ifade etmiyor.

İşte Franko''nun İspanyası ve işte, Kral Juan Carlos''un İspanyası.

Cumhuriyet, halkın, yani cumhurun idaresi demek. Ama, Türkiye''de halâ halka vasi tayin ediliyor. Birileri, doğrunun tek sahibi. Diğerleri, yönlendirilip eğitilmesi gereken bir sürünün elemanları adeta.

Sivil girişim olarak başlayan milli mücadeleyi, gerçek bir demokrasi ile taçlandırabilirdik.

İspanya faşizmden demokrasiye sıçrayıverdi. Biz ise, halâ, bir ileri iki geri... yerimizde sayıp duruyoruz.

Kürt sorunu askıda. Apo''nun yakalanmasından sonra yeni politikalar üretilebilirdi. Ama hayır. Statükoya sarılıp kalmışız. PKK ile işbirliğine girmiş vatandaşlarımızın hiç değilse bir bölümünü af kapsamına almalıydık. Daha fırsat kaçmadı. Almalıyız. Bilhassa, gönülsüzce PKK''ya yardım yataklık edenleri. İki arada bir derede kalan köy ve mezralardaki vatandaşlarımızı.

Bir sosyal yara kapatılacaksa, devlet biraz daha atak davranmalı. Önceliği siyasi suçlara vermeli.

Cezayir''de Cumhurbaşkanı Buteflika, "İslâmcı teröristleri" af edip temiz bir sayfa açmak maksadıyla referanduma gitti ve halktan destek aldı. Karşılıklı husumetlerin terk edildiği yeni bir Cezayir.

Başarır, başaramaz. Cezayir, 100 bin insanın öldüğü bir çatışma ortamını ve her türlü yolsuzluğun cirit attığı bir askeri yönetimi geride bırakıp, böyle kaygan bir zemin üzerinde huzur inşa etme gayretine girebiliyorsa, Türkiye bunu neden başaramasın?

Af bir yöntem. Ama, halkın da desteğini almak suretiyle. Diyalog bir başka yöntem.

Herkes, düşüncesini paylaşmadığı kimselere de hayat hakkı tanımayı içine sindirebilse, farklılıklardan korkmasa, çok şey değişecek.

Erbakan, basının kendisini, sirk aynaları gibi, çarpıtarak yansıttığından şikayet eder dururdu. Oysa, Hürriyet gazetesi, pazar günkü yemeği çok düzgün bir biçimde verdi. Diğer yayın organlarında da haber çarpıtılmadı.

Demek diyalog bir çok sorunun çözümü için faydalı bir yöntem. Herkes, şu veya bu sebeble karşısındakine küsüp veyahut muhatabından ürküp kendi köşesinde kaldıkça, Türkiye çözümsüzlük yumağına dolanıyor.