İslâm Kültür Atlası

Bugün, günlük siyasetin dışına çıkıp güzel şeylerden söz etmek istiyorum.

Daha doğrusu, güzel bir kitaptan. Yeni Şafak''ın promosyon olarak verdiği, İslâm Kültür Atlası, gerek baskı ve ciltleme, gerek muhteva açısından, birinci sınıf bir eser.

Ben en çok tasavvuf bahsiyle ilgilendim. Tasavvuf, bozulmamış, saf bir Allah sevgisini öğretmeye çalışıyor. Sûfilerin, yani tasavvuf ehlinin kendilerine mahsus kaide, edep ve aralarında kullandıkları terimleri var.

Önceleri, sûfî ayinleri, camilerde gerçekleşirdi. Daha sonra, sûfî olmayanların namazını kesmektense, farklı yerler kurmayı tercih ettiler. Böylece zaviye ve tekke, camiden ayrı bir müessse olarak doğdu. Orada sûfîler, gündüzlerinin ve gecelerinin büyük bir bölümünü ibadette bulunarak, dua ederek ve zikrederek geçirdiler. Birlikte, ümmetten ayrı, müstakil bir topluluk, bir kardeşlik (tarikat) düzeni kurdular. Kardeşlik (tarikat) herkese açık olmasına rağmen, mensubiyet için kesin şartları belirlenmişti.

Yüzyıllar boyuncu sûfî tarikatları, toplumda kendileri için herhangi bir şey kazanmadan ve hiç bir varlığı somutlaştırmadan yaşadılar. Daha sonra, tarikatler, zengin olarak tanımlanabilecek kadar varlık edindiler. Lonca, işçi birliği veya ortaklıklarının temeli oldular.

Zikr, ibadet eden şuurunu kaybedinceye ya da halsiz düşünceye kadar uygulanırdı. Şuurun, insan hayatına ilişkin bütün olaylardan boşaltılmasına gayret edilirdi.

542 sayfalık bu önemli eserden sadece bir bölüm aktardım.

Eser bütünüyle okunduğunda, günümüzde cereyan eden hadiseleri de doğru tahlil etmemizi sağlayacaktır.

Malûm Türkiye''de tekke ve zaviyeler kapatıldı. Tarikatlara kötü gözle bakılıyor. O kadar ki, kahraman Çeçen direnişçiler tarikat mensubu dindar insanlar oldukları için, "köktendinci İslâmcı" damgasını yiyor.

İslâm Kültür Atlası''nın sayfalarını karıştırırken, bir yandan da Anap milletvekili Ahad Andican''ın Çeçenler''le ilgili Meclis konuşmasını dinliyordum.

Andican Çeçenler için İslâm''ın, tarikata mensubiyetin, tarikat önderi şeyhlerin önemini anlattı:

"Medyamız olayları, Batı yaklaşımıyla gözlediği için, Çeçen-Rus çatışmasından, köktendincilerle-çağdaş Rusya''nın mücadelesi diye söz ediyor. Maalesef birtakım aydınlarımız da, ideolojik yaklaşımlar içinde... 250 yıllık Çeçenistan-Rus mücadelesi, bir Nakşibendi şeyhinin, Şeyh Mansur''un önderliğinde başlıyor. 20-30 yıl sürüyor savaş. Sonra Şeyh Şamil geliyor. O da bir Nakşibendi Şeyhi. Temelde, onların oluşturduğu bir sûfî dayanışması... Sonra, Kâdirî tarikatı önderleri hadiseye sahip çıkıyor. Yine sûfî dayanışması içinde, "İmamlar Dönemi" denilen, neredeyse 50 yıl, mücadele devam ediyor. Her on yılda bir isyan. Birinci Dünya Savaşı''nın akabinde, bu kez bir başka Kâdirî şeyhi Şeyh Uzun''un önderliğinde, 1925''e kadar süren bir savaş var. 1944 sürgününde Stalin, Volga Almanları, Kırımlılar, Karaçay ve Balkarlar''ın yanısıra Çeçenler''i de topraklarından söküp atıyor. Kuruşçev, 1957''de Kırımlılar hariç, diğer milletlerin geri dönmesine izin veriyor. Sürgün döneminde, gene bir tarikat şeyhi olan Hacı Üveys''in örgütlediği model, Çeçenler''in varlıklarını sürdürmelerini ve ülkelerine döndüklerinde de hızla örgütlenmelerini sağlıyor."

Kısacası, Ahad Andican, Çeçenistan tarihinde, Ruslar''a karşı verilen mücadelede, sûfî dayanışmasının ve tarikat liderlerinin çok önemli bir rol oynadığını hatırlatıyor ve köktendincilik yaftasını yapıştıranların, kötü niyet değilse bile bilgisiz olduklarını ihsas ediyordu.

Yeni Şafak''ın okurlara sunduğu İslâm Kültür Atlası önyargılardan arınmış bir yaklaşımı benimsiyor. İdeolojik kalıplara batırılmamış, objektif bilgiler veriyor.

300''den fazla resim, levha, tablo ihtiva eden, 80 kadar orijinal haritayla, bu kitap, esasında kârlı bir alışveriş fırsatını Yeni Şafak okurlarına kazandırıyor.

Yeni Şafak okuru hem, günde 100 bin lira ödeyerek gazetesini alacak hem de 49 kupon biriktirerek hediyesini.

Tencere tava, tabak, çanak yerine Yeni Şafak''ın, itina ile hazırlanmış kültür eserleri vermesi, okurun takdiri ile karşılaşıyor. Bu yüzden gazetemizin net satışı hızla artıyor.

Bir zamanlar, bazı gazeteler, kartondan maket verip, net satışı süratle tırmandırmışlardı. Gazete çalışanları açısından bu, rencide edecek bir durumdu. Öyle ya, bir avuç karton, bin çalışandan daha değerliydi gazete yönetiminin gözünde. Çünkü karton maket, haberden veya köşe yazısından daha çok tiraj getiriyordu.

Bizim açımızdan ise, böyle değerli eserlerle mukayese edilmek(!) incitici değil. Çünkü kitapların hem muhtevası dopdolu, hem de baskısı ve ciltlenmesi özenli. Kalıcı eserler söz konusu.

Yeni Şafak, sansürcü Kartel medyası karşısında, serbest bir kürsü niteliğini taşıyor. Çok sayıda yazar, hergün, sansüre uğrama endişesini duymadan görüşlerini dile getiriyor.

Düşünce hürriyeti, sadece fikirleri serbestçe ifade etmek değil. O düşünceleri söyledikten sonra kişilerin başına bir şey gelmemesi de önemli. İşte Yeni Şafak ortamında, biz bu özgür havayı soluyoruz.

Okurlar da, değerli kitapların yanısıra, farklı bir ses, değişik bir mesaj buldukları için Yeni Şafak''ı tercih ediyor.

İslâm Kültür Atlası, gerçekten güzel bir bayram hediyesi.

Yeni Şafak ailesine yeni katılanlara şunu söylemek isterim: Hem değerli bir eser elde edecek, hem de demokrasinin inşasına katkıda bulunacaksınız.

Gelin bu çorbada sizin de tuzunuz olsun.

Yeni Şafak''ın güçlenmesi, demokrasinin güçlenmesine ve insan haklarına saygının pekişmesine hizmet edecektir.