Hangisi daha şık?

Bir süredir devlet politikası olan tutumların sivilleşmeye başladığını görüyoruz. 28 Şubat''ın emekli paşalarının da sık sık vurguladığı husus, her şeyin ordudan beklenmemesi ve sivil toplumun ülkeye sahip çıkması gerektiği yönünde...

Tabii bundan kastedilen artık zor marifetiyle yürütülmesi şık olmayan siyasal ve toplumsal mühendisliklerin, daha incelikli metodlarla sivil-şahinlere "devredilmesi." Sivil toplumun ülkeye sahip çıkmasından anlaşılan da devletin resmi politikalarının muhafızı olan sözde bir sivillik oluşturulması. Bir zamanlar resmi toplumun başı olan Cumhurbaşkanı "sivil toplumu kurmaktan" bile bahsetmişti bu ülkede. Böylece Türkiye dünyaya yeni bir katkıda bulunmuş(?) ve devlet erki karşısında özerkliği ifade eden sivil toplumun devlet tarafından kurulabileceğini ilan etmişti.

Sivil toplumdan anlaşılanın bile devletin asayiş ihtiyaçlarına yardım edecek bir sivil savunma hizmeti olduğu bir ülkede, devlet "değişim" taleplerinin ne anlama geldiğini bilmediği gibi, "değişim"in sosyolojilerini anlamaktan ısrarla uzak durarak, "değişimciler" diye bir hasım yaratma gayreti peşinde. "Değişimciler"den hasım yaratma gayretinin sivil savunma ihtiyacını ise en son "Siyaset Meydanı" programı başarıyla yerine getirdi. Bu programda asayiş yoğun kavramlarla konuşan gençlerin dilinde siyasete ya da sosyolojiye dair hiçbir kavram dolaşmazken, strateji elbiseli bol miktarda kavram uçuştu durdu tartışma boyunca. Devletin kullandığına benzer metodlarla değişimcilerin hırpalanmasının değişim taleplerini boşa çıkarma sonucuna varacağı gibi garip bir mantıkla, değişim taleplerini analiz eden hiçbir yaklaşım ortaya konulmadan değişimi dillendiren aydınların şahsiyetleri tartışmaya açıldı.

Devlet sosyolojiler üzerinden yükselen siyasal talepleri, bu talepleri savunanların şahsi meselelerini devlete dayatmaları gibi algılamaktan vazgeçmiyor bir türlü. Böylece değişimi tartışmayan, kendi egemenlik sınırları içindeki gelişmeleri görmezden gelen devlet, değişimcileri hasım ilan ederek değişim taleplerinin önünü kesmeye başlıyor. Bu belki belli bir müddet bastırılıyor ama bir noktada kaçınılmaz olarak tökezliyor. Bu sefer değişim taleplerine ilişkin bütün unsurlar karşısında hazırlıksız ve hantal bir siyasal yapı kendisiyle başbaşa kalıyor. Bu da aslında zannedildiği gibi devletin saygınlığını kurtarmıyor tam tersine zedeliyor.

Gazete manşetleri, aralarındaki bütün ideolojik ayrımlara rağmen, Clinton''un konuşmasını "heyecanla" karşıladılar. Clinton''un "Türk gibi" olduğu bu manşetlerin ortak paydası. Bu şekildeki magazinleştirme çabasına ilerde değiniriz ama şimdi Clinton''un söylediklerinin heyecanla karşılanmasının ne anlama geldiğini sormak gerekir. İç politikada iyice sıkışmış olan Türkiye bu konuşmada kendine açılabilecek yeni hareket alanlarının işaretlerini (?) görüyor ve "değişim" için yeni bir dönemeçle (?) karşı karşıya olduğunu hissediyor. Oysa o konuşmada söylenenlerin daha önemlileri yıllardır bu ülkenin demokrat aydınları tarafından dile getiriliyor. Bunları görmezden gelen devlet, şimdi görmezden geldiklerini kapsamlı bir şekilde projelendirmemiş olmasının sıkıntısıyla karşı karşıya. Dünyanın kaçınılmaz kıldığı "değişim"in neticesi olarak birçok yeni kavrama kucak açıyor Türkiye ve üslup değişikliğine gidilerek en üst düzeyden ifade ediliyor ki memlekette işkence vardır. Düne kadar bunu söyleyen aydınları görmezden gelen (ya da başka bir şey yapan) devlet şimdi bunu itiraf ediyor. Peki hangisi daha şık oluyor: bir ülkenin bazı gerçekleri kendi aydınlarının talepleriyle mi kabul etmesi, yoksa bunu dış zorlamalarla mı itiraf etmesi?