Sıradan insanların umudu...

20.yüzyılın en ilginç, gizemli ve bir açıdan da ''şirin'' taraflarından biri, bu yüzyıla damgasını vuran ''casusluk'' olgusuydu. Binlerce olayın ve yüzlerce savaşın görünmez aktörleri olan casuslar için hayat iyi ve kötünün kesin ve bıçak ucu kadar keskin sınırları içinde işlerken, insanoğlu nedense yüzlerce film, roman ve öyküyle casusların hayatını bu keskinliğin dışında algılamaya gayret etti. Büyük ve acımasız savaşların içinde yuvarlanan ve sadece karşı cephelerde yer aldıkları için birbirlerinin canına kastetmeye hazır casusları, hep farklı ve umulmadık ortamlarda biraraya getirerek el sıkışmaya zorladı, filmler ve romanlar. Bu filmler ve romanlar sanki insanlığın umudunun, geleceğe olan inancının ve özlemlerinin harmanıydı. Belki de devletlerin acımasız bir savaşı yürütmesi için en vazgeçilmez silahları olan bu insanları el sıkıştırarak ''barış özlemi''ni dile getirmeye çalıştı insanlık. Bütün bu acımasızlığın ve korku şemsiyesinin altında birbirini öldürmek için hazır bekleyen casusların aşk hikayelerinde ya da büyük devletlerin büyük oyunlarına katılmalarındaki sıradan gerekçelerinde, herşeye rağmen insanlığın kaybolmayan duygularına inancını dile getirdi. Soğuk savaşın en acımasız silahlarının hayat hikayelerinde, insanca bir umudun kırıntılarını görmek, hem ironik, hem de trajik bir insanlık şöleniydi adeta. Bir kere daha insanoğlu ölüme en yakın yerde aradı hayatı.

Eylül ayındaki İngiliz gazeteleri Melita Norwood adındaki 87 yaşında bir KGB casusunun açığa çıkmasından bahsediyordu. 25 yaşında KGB''ye katılan Norwood, tam 40 yıl boyunca Biritanya''dan Sovyetler Birliği''ne bilgi sızdırmış ve 1971 yılında KGB''den emekli olmuş. Sızdırdığı bilgiler arasında ''nükleer sırlar'' da var. Ömrü boyunca Komünist Parti''ye üye olan Norwood, parti üyeliği ve casusluk faaliyetleri için KGB''den en alt düzeyde maaş almış ve KGB''nin ödül teklifini de reddetmiş.

Norwood, bir insanın kendi ülkesine karşı casusluk yapmasını desteklemediğini söylüyor, yaptıklarını para için yapmadığını buna ekliyor ve gerekçesini şöyle açıklıyor: ''Sıradan insanlara pekçok imkan veren yeni Sovyet sisteminin başkaları tarafından alt edilmesini engellemek istedim, casusluğu desteklemiyorum ama aynı koşullarda dengelerin alt üst olmaması için yine aynı şeyi yapardım.'' Sovyetler''in ''sıradan insanlar'' için ne kadar umut olduğu bir yana, ''sıradan bir insan''ın bir metal fabrikasında, o zamanlar yöneticilik yapan birinin ifadesiyle işine bağlı sıradan bir yaşam sürerek, ''sıradan insanlar'' için ne derece büyük rol oynayabileceğini gösteren çarpıcı bir öykü bu. Bir kelebeğin kanat çırpmasının dünyanın öbür tarafında büyük doğa olaylarına yol açabileceğini anlatan fizik teorilerini hatırlatıyor... Büyük dişli çarkların arasındaki bir buğday tanesinin koca bir ölüm makinesini kilitlemesi kadar ürpertici...

Dinsel söylemlerin bile giderek sıradan insanları ''terkettiği,'' din adına politika sahnesine atılanların sıradan insanlara umut olmayı ''Üçüncü Dünyacılık'' olarak niteleyip aşağıladıkları, Madonna''nın sözlerinin sıradan insanlar için Papa''nın sözlerinden daha etkili olduğu bu zaman diliminde; bütün kriz teorilerine, açlık sorununa, uluslararası ilişkilerdeki tüm sorunlara rağmen insanlığın önündeki en büyük sorun ve yeni millenium''un en kırılgan noktası, ''sıradan insan''a seslenecek bir çağrının ortada olmamasıdır. Yeni millenium''u kimin ya da neyin ''sarsacağını'' bulmak için, sıradan insanlara anlamlı bir çağrı yapanın kim olduğuna kulak kesilin...