Siyasette vefa ve siyasete vefa...

00:004/08/1999, Çarşamba
G: 10/09/2019, Salı
Ömer Çelik

Maurice Duverger, siyasette tarafsız olmanın ''statüko''ya destek vermek olduğunu söyler. İktidar mücadelesi kendini göstermişse ''siyaset'' dediğimiz alanın içinde kalınarak tarafsızlık iddiasında bulunmak mümkün değildir. Herhangi bir sebeple mevcut yönetim anlayışının olumsuzlanmasının ardından orta yere gelen tablo taraf olmayı zorunlu kılar. ''Siyaset''in mantığı gereği, tarafsız olmak isteyen, ancak siyaset sahasının dışına çıkarak bunu gerçekleştirebilir. Fakat ''siyaset'' sahasının içinde

Maurice Duverger, siyasette tarafsız olmanın ''statüko''ya destek vermek olduğunu söyler. İktidar mücadelesi kendini göstermişse ''siyaset'' dediğimiz alanın içinde kalınarak tarafsızlık iddiasında bulunmak mümkün değildir. Herhangi bir sebeple mevcut yönetim anlayışının olumsuzlanmasının ardından orta yere gelen tablo taraf olmayı zorunlu kılar. ''Siyaset''in mantığı gereği, tarafsız olmak isteyen, ancak siyaset sahasının dışına çıkarak bunu gerçekleştirebilir. Fakat ''siyaset'' sahasının içinde kalınarak veya siyasetle olan ''ilgi'' sürdürülerek tarafsızlık iddiasında bulunmak sadece mevcut politikalara ve mevcut yöneticilere destek vermek anlamına gelir.

''Vefa'' ahlaki bir kavram olarak etik düzeyde tanımlanması zor olsa da ilişkisel düzeyde kolayca tanınabilen bir kavram. Ve, değişik ilişkilere göre değişik tercümeleri mümkün. Bir aşk ilişkisinde ''aşk''ı ihmal ederek iki kişinin birbirine vefasından bahsetmek, sadece bir polemiksel girişim olarak dillendirilebilirse de, aslında mümkün olmayan birşeyden bahsetmek anlamına gelir. İki insan ''aşk''a vefaları adına birbirlerine vefalıdırlar. Bu ilişkisel ağdan ''aşk''ı çıkarıp aldığınızda, iki kişinin birbirine çıplak bir vefasından bahsetmek imkansızlıktan bahsetmek olur. Beşeri imkansızlıktır. Tabii bunlar işin içine gelenek, evlilik ya da çıkar girmeksizin, sadece aşk''ın çevresinde dolanarak söylenebilecek sözler...

Vefanın siyaset diline tercümesi de buna benziyor. Siyaset yapmak üzere sahada olan insanlar için bakılması gereken yol siyasettir. Eğer yol çıkmaza giriyorsa, daha düzgün bir yola girme taleplerinin karşısına ''vefa''yı çıkarmak, yola bakmaktan vazgeçip, gözlerini sadece göstergelere dikerek araç sürmeye benzer. Siyaset için biraraya gelmiş insanların ''siyaset''in gidişatından bağımsız bir biçimde birbirlerine vefalı olmalarından bahsetmek, siyasetin vefatına hükmetmek demektir. Öyle ya, siyaset için biraraya gelmiş insanlara teklif edilen vefanın şemsiyesi altında şekillenen siyasi kültür ve yapılanma, siyasetin tükenmesine ve siyasi denklemin dışına çıkılmasına yol açıyorsa, buna rağmen vefadan bahsetmek, siyaset-dışı bir yola girmenin ötesinde, siyaset yerine cemaat dayanışmasını ikame etmek demektir.

Şu anda Türkiye''nin nefes almasını zorlaştıran gelişmelere destek veren ya da muhalif olan bütün siyasi oluşumlar, bu gelişmelerin ayrılmaz bir parçasıdır. Siyasete müdahale edenler siyaseti devre dışı bırakmaya çalışırken, buna muhalif olduğunu söyleyenler siyasette kalite diye bir sorunu önlerine koymadıkları için siyaseti siyaset-dışı müdahalelere karşı direnemez hale sokarak olumsuzluklara ''tersinden'' destek vermişlerdir. 28 Şubat, gıdasını, kendisini inşa edenlerden dolaysız olarak aldığı kadar, kendisine muhalif olanların yeteneksizlikleri yüzünden ''dolaylı'' olarak da almaktadır. Bugün siyasete yapılan müdahalelerin de, siyasetin kalitesizliğini doğuran durağanlığın da en büyük sebebi, siyasetin performansını gölgeleyen vefa anlayışıdır. Herkes biryerlere ya da birşeylere vefa adına elbirliğiyle siyasetin etkinliğini deniz seviyesinden aşağı çekmiştir.

Bugün siyasette vefa diye birşey sözkonusu olacaksa, bunun tek adresi siyaset kurumunun seviyesinin yükseltilmesi olmalıdır. Çünkü siyasette vefa, siyasete vefa anlamına gelmemektedir. İster geçmişte yaşasın ister şimdi, ister birbirine yandaş olsun isterse hasım, hepsi birden, ''topyekun,'' Türkiye''nin yöneten aklının eskimesi ve pörsümesi anlamına gelen ''malum'' siyasi odaklara ve siyasi aktörlere vefa göstermekten bahsetmek, hem siyaset kurumuna hem de Türkiye''ye vefasızlık etmek demektir. Bu da şimdiki statükonun ta kendisidir...