Sonuç 1: Merkezin MHP"lileşmesi

MHP''nin merkeze yürümesi gibi bir durum sözkonusu değil. Yeniden tanımlanan merkez MHP''lileşmiştir. 28 Şubat''la birlikte ortada klasik anlamda merkez falan kalmadı. Seçmen de tercihini merkezi artık hiç önemsemediği biçiminde somutlaştırdı. Siyasetin bittiği yerde ''etnik aidiyet'' öne çıkar ve kendisini vareden siyasetsizleştirmeyi daha da tahrik eder. Olan ve olacak olan budur...

Samsun-Muğla hattının sol üst tarafına yerleşen DSP, sağ alt tarafında görünürleşen HADEP ve bu iki hattın ortasına mevzilenen MHP ile parti içi yapısını Türkiye''ye de yansıtmış görünen ve benek benek dağılmış durumdaki FP''den oluşan tabloyu inşa eden seçmenin ne derece bilinçli oy kullandığı görülüyor. Oy akışkanlığının gizlediği bilinç, kimin iş başına getirileceğinin değil, kimlerin işden el çektirileceğinin önemsendiğini ve öncelendiğini gösteriyor. Oylar ''negatifleşerek radikalleşmiş'' durumda. Siyasetin içi boşalmıştır, ama daha da kötüsü bu hal siyasetin yerine geçmiştir.

Siyasetin içini dışına çeviren ve her türlü demokratik kazanımı ters-yüz etmeye çalışan 28 Şubat sürecinin birçok bilinmezi içinde en ilginci MHP''nin suskunluğu idi. MHP susarak, bir ara neredeyse kendi ''bahçe''sini de ''tehdit'' konusu gibi göstermeye kalkışan bu süreci kendince kazançlı atlattı. Bu süreçte ilk elde kazançlı olanların da zarara uğrayanların da şimdi kaybettiği bir durakta ''aradan'' sıyrılıverdi. ''Hiçbir şey yapmayarak'' geldiği konumu, ''merkeze yürümek'' olarak adlandırması, muhtemel iktidar formullerine dahil olmak için, oluşacak karşı direnci küçültmeye dönük psikolojik ataktan öte bir şey ifade etmez. Parti programı denilen üç-beş kitapçığın bu süreçte rol oynadığını söylemek tamamen imkansız zaten. MHP merkeze yürümemiştir, merkez MHP''lileşmiştir. 28 Şubat''la birlikte içte başlayan otoriterizm ile Batı''ya verilmesi gereken demokratik görüntü birleştirilerek merkez yeniden renklendirilmiştir: ''otoriterizm ruhlu bir sivillik.''

Siyasetin içinin boşalması ve MHP''de somutlaştığı şekliyle bunun siyasetin yerine geçmiş olması kalıcılık göstermeye de yatkındır. Öncelikle FP''nin siyasete kattığı dinamizm artık yoktur ve FP ile birlikte bu dinamizm de denklemin dışındadır. Merkez sağın artık mevta olmuş olması siyasetin aklıbaşında bir ''pragmatizm'' arayışını da (çünkü pragmatizm de ele avuca gelir bir ideolojidir) tümüyle gündemden silmiştir. Öte yandan, en önemlisi, başta Diyarbakır olmak üzere, Samsun-Muğla hattının sağ-alt köşesinde görünürleşen HADEP oyları MHP''nin yükselişini diri tutmaya dönük mazeretler olacaktır.

Bu ''mazeretler'' siyaset adına arayışları hep bir kenarda tutarken, muhtemelen siyasetsizleştirmenin ürünü olan bir iktidar biçimi ile destekleneceğinden, bundan sonra siyasetin ne ideoloji ile ne de pragmatizm ile değerlendirilmesine müsaade etmeyen ve siyasi partileri sadece ''propaganda partileri''nden ibaret kılan bir dönem açılacaktır. Otoriterizm, kendini her zaman somut baskı olarak göstermese bile siyasi arayışların dışlanmasının trend haline gelmesini besleyerek önümüzdeki döneme damgasını vuracaktır.