Yolsuzluk ve otoriterleşme

Yolsuzlukların nasıl çözüldüğü üzerine dünyadaki modellere bakarak Türkiye''ye uyarlanmasını istemek çok yaygınlaştı. Artık iş o safhaya geldi ki, nasıl ve ne şekilde olursa olsun yolsuzlukların çözülmesi için bir yol bulunması gerektiği kanaati kamuoyunda pekişmeye başladı. Bunun için uyarlanan yöntemlerin otoriter veya demokratik yöntemler olup olmadığı da herkesin meşrebine göre ''öne çıkarılan'' veya ''saklanan'' durumlar olmaya başladı.

Bizim bu köşede adına ''konjonktürel demokratlık'' dediğimiz durum, bu konuda yolsuzluklar yoluyla Hükümeti ''köşeye sıkıştırmanın'' ötesinde bir tasavvura sahip olmadığı için, siyaset-dışı yöntemlerle yolsuzlukların üstüne gidilmesini görmezden geliyor gibi. Geçmişin rant ve ilişki mekanizmalarından dışlanmalarının sonucunda, yeni güç ve ilişki biçimleri tesis etmek üzere otoriteryenliğe karşı çıkarak demokrasi kozunu öne sürenlere karşı üretmiştik ''konjonktürel demokratlığı''. Bu tür demokratlık, ilkesel olmaktan çok ''dönemsel'' ve ''mevzi'' pozisyonların inşası peşinde koştuğundan dolayı, ''dolaylı olarak 28 Şubat''a destek vermek''ten başka da bir işe yaramıyor. Bunun nasıl gerçekleştiğini geçmiş yazılarda açıkladık.

Yolsuzluklar konusu çok hassas. Toplumsal vicdan bunun çözülmesi için gerekenin yapılmasını talep ediyor. Hatta kararsız seçmen kitlesinin ''kararlı'' hale dönüşmesini sağlayacak en önemli etkenin bu olacağı anlaşılıyor şimdiden. Siyaset sınıfı ise bu gerçeği ''kırılgan bir bakışla'' farkedebiliyor. Yolsuzluklar karşısında siyasetçiler dürüstlük temasını öne çıkarıyorlar ama çözüm yöntemlerini ve mekanizmalarını öne çıkaranlar henüz yok.

İşte bu noktada post-modern darbenin mimarları yolsuzlukların üstüne ''kuvvetler ayrılığı''nı zedeleyecek kimi yöntemlerle gidiyorlar. Kamuoyunun genelinde uzun zamandan beri ''kuvvetler ayrılığı'' prensibine karşı bir hassasiyet kalmadığından, bu zedelenme gözden kaçıyor, onun yerine yolsuzlukların bir şekilde ortadan kalkması için yapılması gerekenler gündemleşiyor.

Kimi yerlerde bu yapılanların ''ekonomik 28 Şubat'' olduğu bile fısıldanıyor. Siyasette ve yönetimde otoriterleşmeyi tesis edenlerin yolsuzlukların üstüne gitmesi ise, siyaset sınıfının teslim olmuşluğu yüzünden derinlemesine değerlendirilemiyor. Böylece yolsuzlukların üstüne gidilmesinin neticesinin, yolsuzlukların ortaya çıkarılması kadar, ''otoriterleşme sürecinin derinleşmesi'' ve kemikleşmesi olduğu da görülemiyor.

Oysa dünyanın her yerinde demokrasinin bir esaslar rejimi olduğu kadar bir usül rejimi de olduğu dikkate alınır. Atılan her adım bu çerçevede atılır. Salt bir rahatsızlığı gidermek üzere ne ''kuvvetler ayrılığı prensibi''nin zedelenmesine, ne de ''usül-esas dengesi''nin bozulmasına müsaade edilir.

Şimdi görülüyor ki, yolsuzlukların üstüne gidilmesi, ülkenin yolsuzluklardan temizlenmesi anlamında ''müstakil'' bir mesele olmaktan çıkmıştır. Ortaya yine ''çapraz siyasal mühendislik faaliyetleri'' gelmiştir. Siyaset kendi varlık alanını yeniden inşa etmek için önüne çıkan en önemli siyasi hareketlilik fırsatını kendi elleriyle heba etmiştir.

Sıkışmış haliyle ve daraltılmış alanıyla siyasetin üzerindeki kuşatmayı yarmasının en meşru adresi yolsuzlukların üstüne gidilmesinin öncülüğünü yapmaktı. Böylece otoriterleşme sürecinin mimarlarına karşı salt ''söylemsel'' değil aynı zamanda ''hukuki-fiili tavır'' alışlar da gerçekleştirilmiş olurdu. Fakat siyaset bu fırsatı kullanamamaktadır. Üstelik bu fırsatı otoriterleşme sürecini derinleştirmek isteyenlere ''gönüllü'' terketmektedir.