Bir tarihçi

bugünlerde gündemde adı geçen değerli tarihçi ali birinci, yakın tarihimizde rol oynamış şahsiyetleri ve icraâtlarını gerçeklere uygun olarak tesbit etmiş ve alâka çekici olarak anlatmaya muvaffak olmuş nadir tarihçilerimizdendir.. rakamlara ve gerçek isimlere sadakatı ve istifade ettiği kaynakların ciddiyeti seçkin okuyucularının dikkatinden hiç kaçmamaktadır..

herkesçe bilinmektedir ki, hacettepe üniversitesi başkentin ciddî bir ilim ve kültür müessesesidir.. ali birinci doktorasını işte bu ilim yuvasında 1986 yılında yapıyor.. yani orijini sağlamdır..

bu doktora tezini nisan 1990''da “hürriyet ve itilaf fırkası” adı ile (dergah kitabevi)nde yayınlamıştır.. eserde, ittihat ve terakkî fırkası ile itilâf ve hürriyet fırkasının kuruluşları, birbirleriyle mücadeleleri, her iki partinin önde gelen şahsiyetleri tane tane anlatılmaktadır.. kitapta tarafsız, objektif bir üslubun hâkim özellikleri hissedilmektedir..

ali birinci''nin itilaf ve hürriyet fırkası hakkındaki kitabından şu paragrafı enteresan anlamlar ihtiva etmesi bakımından buraya alıyorum:

“fırkanın ittihad-ı anâsır hakkındaki görüşü

fırka programındaki görüşleri daha ilk maddesinde görmek mümkündür.. asıl hedef o zamana kadar kurulamamış olan hakiki meşrutiyetin temin edilmesiydi..

bunu gerçekleştirebilmek için devletin muhtelif unsurlarının arasında, onların hususiyetlerine yaşama hakkı tanımak şartıyla, gerçek bir siyâsî birlik kurulacak ve osmanlı vatanının karşılaştığı tehlikeler bu şekilde giderilerek devletin yaşaması sağlanacaktı.. bu maksada varmak için düstûr olarak tavizsiz bir hürriyet anlayışını benimsiyordu.. çünkü memleket şimdiye kadar ne çekmişse hep cebir, hep tazyikten çekmişti.. hürriyet kavramı bu programda da bir jöntürk beyannâmesinde olduğu kadar cezbe ve heyecan yüklenmiş bulunuyordu.. azınlıkların haklarını bilhassa koruma isteği dikkati çekmekteydi.. bu takdirde onların devlete bağlanacakları kanaati bir iman halinde (ittihat terakki) aleyhtarı aydınların düşüncelerinde yer buluyordu.. görüşlerinin doğruluğunu göstermek için bir taraftan arnavutluk isyanlarından örnekler getiriliyor, diğer taraftan da yavuz sultan selim devrine kadar gidiliyor, zembilli ali cemalî''nin cesaretli davranışlarından bahsedilerek, fikirlerine tarihî ve dinî temeller kazandırmak istiyorlardı.. ayrıca bütün bu cesur tavırların gösterildiği çağda ortada meşrutiyetin bulunmadığı da hatırlatılıyordu.. üstelik meşrutiyet devri gelmişken, bu tenkidlerin yapılmaması olacak iş değildi ve aydın insan sıfatıyla bağdaşamazdı”..

yazarın diğer eserleri arasında TARİHİN GÖLGESİNDE “meşahiri meçhuleden birkaç zat” (tam 53 kişi tanıtılıyor), TARİH YOLUNDA, “yakın mazinin siyasî ve fikrî ahvali”, TARİH UĞRUNDA (matbuat âleminde birkaç adım) isimli kitapları vardır.. son kitabında bazı meşhurların hatıraları, bazı tarihî ve edebî eserler hakkındaki tenkîdleri, tarih öğretimi ve bazı dergiler için yazdığı yazılar bulunmaktadır..

ali birinci''nin tarih bilgisine, onu sevdiren ve gerçek hüviyetiyle canlandıran bir özellik getirdiğini söyleyebiliriz.. daha birçok kitabı yayınlanmıştır.. çalışkanlığı, titizliği ve objektif bir üslûb sahibi bulunmasını diğer özellikleri arasında sayabiliriz.. bir kelimeyle ali birinci günümüzün ciddi tarihçilerindendir..