medyadaki ârızalar

uzun yıllar bir büyük gazeteyi yöneten meslektaş, idari yetkisini kullanarak hergün yarım sayfa tutan bir köşe yazısını, sayfanın üst yarısına; iri puntolarla dizilmiş başlığını ve imzasını da o yazının üst tarafına, yerleştirerek yayınlayıp durdu.. başlığın ve imzanın kazma dişi gibi iri harfleri yıllar boyu okuyucunun gözünü de tırmaladı durdu..

sayın özkök, memlekette hergün neşredilen en az 20-30 adet büyük gazete var.. her gazetede yine hergün yayınlanan 20-30 köşe yazısı var .. her köşe yazısı, zatınızın ayarladığı gibi o büyüklükte başlıklarla, o büyüklükte imzalarla çıksa, muhterem basınımızın manzarası ne olur bir düşündünüz mü? ilkokul, ortaokul çocuklarının çıkardığı duvar gazetesinden bir farkı kalır mı? işin bir ciddiyeti kalır mı?

bereket bu uygulamaya ciddi kalemler, ciddi gazeteciler, itibar ve iltifat etmediler.. değerli yöneticimizin o yazıları da basında tek bir örnek halinde hergün tebessümle okunur ve tebessümle karşılanır olarak devam etti durdu.. bu davranışın önemli konuları okuyucunun adeta gözünün içine sokar gibi tevcih etmekte bir faydası olduğu ileri sürülse de mübalağanın ve fiziki büyüklüğün, gerçeklerin tebliğinde etkili rol oynaması hiçbir zaman mümkün değildir.. bununla beraber hergün yazan bir kısım yazarlar, yazılarını 5-6 ayrı parça, 5-6 ayrı konu halinde yazıyor ve her parçayı müstakil bir yazı olarak sayfa içine yerleştiriyorlar..

artık bu türlü yazılara fıkra veya köşe yazısı nazariyle bakmak doğru olamaz..

bunlara artık ''parça yazılar'' yahut ''paragraf yazıları'' demek daha uygundur..

yazarlarına da ''parça yazarı'' yahut ''paragraf yazarı'' tabir edilse yeridir, yerindedir..

iri başlıklı yazılar yazan arkadaşımızın tenkit edeceğim bir tavrı da şudur: o iri başlıklardan birinde şöyle yazmış: '' tayyip bey, kemal bey, devlet bey''

siz, parti genel başkanlarına, başbakana, bakanlara, milyonların huzurunda ''bey'' diye hitabedemezsiniz .. bu kadar teklifsiz olamazsınız .. olursanız , sözünüzün ciddiyetini ve ağırlığını kaybedersiniz.. bu zevatın kamu ve devlet temsilciliğinden gelen bir protokol evsafı vardır.. bu türlü ifadelerle o resmiyete ve o ciddiyete yaklaşamazsınız.. yaklaşmaya çalışırsanız kendi şahsiyetinizi hafifletmiş ve gelişi güzel hareket etmiş olursunuz.. soğuk muamele görürsünüz .. basın mensubu olmanız size, resmi icablara ve devlet ciddiyetine riayet etmemek hakkı sağlamaz..

bir başka başlığınız da şöyle : ''arkadaşımı 20 kez hacklemişler ''

sayın özkök, yazınızı ve fikirlerinizi iri manşet atarak tevzi ve tebliğ edemezsiniz.. tebliğ ve propoganda kolaycılığına düşmeyiniz.. sizin fikirleriniz, reklam ve propaganda kanunlarına, tekniklerine muhtaç olmamalıdır.. kuvvetini, sağlamlığından, gerçekliğinden, gerçekçiliğinden almalıdır..

ayrıca, sizin yazınız haber değil ki, büyük başlıklarla veresiniz !..

***

geçen gün yine bir gazete yöneticisi, sağlık bakanı ile yapılan bir televizyon mülâkatında bakana ikidebir ''receb bey'' diye hitab ediyordu.. bu yazar düşünemiyor ki devletin bakanına ''sayın bakan'' demek zorundadır.. misafirlikte veya özel bir dost meclisinde değilsiniz.. milyonların önünde cereyan eden bu çeşit ifadeler; fikirlere ve konuşmalara zâfiyet ve ciddiyetsizlik getirir.. teati edilen konuşmaların etkisini yok eder..

***

ele aldığı tarih, kültür ve edebiyat konulariyle, gece çalışan gece düşünen takımında alâka uyandıran (tarihin arka odası) programlarında daha düzenli daha hazırlıklı davranılması gerekir.. en azından çağrılan ilim adamlarına ele alınacak konuların parçaları ve çerçevesi haber verilmek suretiyle hazırlanmaları sağlanmalıdır..

bu tarih konuşmalarında dinleme, münakaşa ve müzakere usullerine riayet edilmesi temin edilmelidir.. karşılıklı nezaket, saygı ve muaşeret ölçülerinin zedelenmemesine dikkat edilmelidir..

bu sohbet meclislerinde daha ilmi, daha ciddi daha ağırbaşlı bir atmosfer yaratılması, zarûrettir.. ilim, fikir, edebiyat mevzularına ve entelektüel zümresine yakışan budur…