Tevfik Fikret hakkında

Bay Orhan Karaveli; Görüyorum ki, birkaç zamandır, Nâzım Hikmet ve Tevfik Fikret’in ölüm yıldönümlerinde, bu iki şairin üzerlerine çektiği tenkidlerin asılsızlığını ileri süren, hattâ onları bayraklaştıran yazılar yazıyorsunuz.. duygusal yazılar.. edebî metinlerin ve edebî mısraların mahiyetine ve anlamına hangi boyutlarda nüfuz etmeye muktedir olduğunuzu bilemem.. ama takdir ettiğiniz ve şiirlerini sevdiğiniz şairleri tezkiye etmeniz ve ölüm günlerinde medîhkâr ifadelerle anmanızı biz de takdir ediyoruz.. güzel bir jesttir.. bir kadirşinaslıktır.. eğer haksızlığa uğradıklarını sanıyor da onları bunun için müdafaa ediyorsanız, bu da hakkınızdır.. fakat müdafaa ettiğiniz şahsiyetlerin edebî, insanî ve varsa millî özelliklerini belirtirken, irtikâbettikleri hatâları zikretmekten kaçınmaya hakkınız yoktur.. Tevfik Fikret, dürüst, nâmuskâr ve güçlü bir şairdir.. fakat, ayni zamanda Fikret, kaprisli, huysuz ve geçimsiz bir insandır.. şairlerin hepsi duygusaldır ama, bazıları da hayallerini ve duygularını, sadece fikir ve düşünce plânında değil, gündelik hayatın ve resmî mes’ûliyetlerin ciddiyet, istikrar isteyen ahvalinde de tesirli kılmaktan kurtulamazlar.. Fikret işte onlardan birisidir.. hayatında buna dair ne kadar çok misal vardır!.. 4 ciltlik “Büyük Türk Lügatı”nın müellifi Hüseyin Kâzım Kadri ve Hüseyin Cahit Yalçın’la beraber evvelâ Avustralya’ya gitmeğe, sonra da Ege bölgesinde bir dağ başına yerleşmeğe karar verirler.. hattâ o tepeyi gidip görürler.. arkadaşlarına bu fikri telkin eden de Fikret’tir.. toplumun siyasî ve insanî kirlerinden uzaklaşmak istemektedirler.. sonra bu fikirden vazgeçip onu bir kenara atıp ilk bırakan da odur.. bir istikrarsız, bir fartı-teessür sahibi adamdır.. yine bu üç kişi Tanin gazetesini çıkarmağa karar verirler ve hemen neşriyata başlarlar.. arkadaşlarını yarıyolda bırakan yine Fikret olmuştur.. işin finansmanını yüklenen yine Hüseyin Kâzım’dır.. sonunda gazete gerçek gazeteci Hüseyin Cahid Yalçın’ın üzerinde kalır.. Fikret’i Galatasaray Lisesine müdür yaparlar; bir sene ancak dayanır.. küser ve Rumelihisarı’ndaki evine çekilir.. Kemal Atatürk’ün, Fikret’ten ilham aldığını söylüyorsunuz.. Atatürk, şiirlerini takdir etmiş olabilir.. gerçekten de cümle yapısı, kelimelerin yerinde kullanılışı, iç ve dış âhengi ve mânanın keskinliği bakımından Fikret’in çok güçlü bir şiiri vardır.. diyorsunuz ki: “tarihimizin en karanlık ve umutsuz döneminde bir Tevfik Fikret ışığı parlamamış olsaydı, belki bir Mustafa Kemal’imiz olmazdı..”

Mustafa Kemal gibi ne yaptığını bilen, azimli, metîn bir askerin, istikrarsız bir şairi kendisine rehber edindiğini mi söylemek istiyorsunuz?

Unutmayınız ki bu düşünce, eşyanın tabiatına zıd bir yakıştırmadır.. yani Mustafa Kemal Paşa, Fikret’ten aldığı hürriyet ve vatanseverlik ruhunu bütün kuvvayımîllîye efradına, İstiklâl Harbi’nin sayısız kumandan ve zabîtan (subay) kadrosuna ve bütün millete aşıladı, bu suretle zafer kazanıldı, öyle mi? Mübalâğanın da bir akla yakın duran cinsi vardır Sayın Karaveli!.. siz ya çok müşfik bir insansınız, yahut şairlere karşı bir zaafınız var.. ikisi de ayni kapıya çıkar.. şayanıhayrettir: methettiklerinizi, gerçekten şair, fakat fikir ve icrâat bakımından hatâlarla yüklü olanlardan seçiyorsunuz..

Yahya Kemal, Mehmed Akif, Ahmed Haşim, Namık Kemal, Arif Nihad, Necib Fâzıl gibi gerçek değerlerin ölüm yıldönümlerinde dut yemiş bülbül gibi susuyorsunuz, değeri üzerinde anlaşamadığımız iki kişinin yıldönümü gelince gerçek bir bülbül kesiliyorsunuz.. birinin oğlu için Amerikalara, birinin karısıyle konuşmak için Moskovalara gidiyorsunuz.. sizi biz, bundan böyle yalnız Nâzım ve Fikret’i bilir bir edebiyat tarihçisi kabul ediyoruz.. iki adet ödülü hakettiğinize şüphe olmasa gerektir!..