Ölü sayısı tahmini ve bir öneri...

00:0027/10/2011, Perşembe
G: 5/09/2019, Perşembe
Osman Özsoy

Daha önce yaşadığımız depremlerde böyle bir açıklama oldu mu, hatırlamıyorum. Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Mustafa Erdik''i cesaretinden dolayı kutluyorum.Dünyanın en zor işini büyük bir risk üstlenerek yaptı ve haklı da çıktı.23 Ekim Pazar günü saat 13.41''de Van''da gerçekleşen depremin üzerinden birkaç saat geçmeden bir basın toplantısıyla kameraların karşısına geçen Prof. Dr. Mustafa Erdik, ölü sayısının 500 ile 1000 arasında olabileceğiniaçıkladı.Açıklamanın

Daha önce yaşadığımız depremlerde böyle bir açıklama oldu mu, hatırlamıyorum. Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Mustafa Erdik''i cesaretinden dolayı kutluyorum.

Dünyanın en zor işini büyük bir risk üstlenerek yaptı ve haklı da çıktı.

23 Ekim Pazar günü saat 13.41''de Van''da gerçekleşen depremin üzerinden birkaç saat geçmeden bir basın toplantısıyla kameraların karşısına geçen Prof. Dr. Mustafa Erdik, ölü sayısının 500 ile 1000 arasında olabileceğini
.

Açıklamanın yapıldığı saatlere kadar devletin hiçbir biriminden henüz ölü ve yaralı sayısına ilişkin tek bir rakam açıklanmamıştı. Ekranlara depremle ilgili son dakika bilgileri ve uzman görüşleri sürekli yansıyordu ama, ölü ve yaralı sayısına ilişkin hiçbir veri yoktu.

Yakınlarına bir ölüm haberi vermenin ne kadar zor olacağını herkes tahmin edebilir. Kandilli Rasathanesi''ne bile henüz ölü ve yaralı sayısına ilişkin tek bir veri ulaşmamışken, kameraların karşısına geçip en az 500 kişi ölecek demek kolay bir iş değildir.

Bu açıklamayı yapmayı göze almak, Van''da yakınları bulunan diğer vilayetlerdeki insanların ve dünyanın birçok ülkesine yayılmış vatandaşların yüreğini ağızlarına getirmek ve içlerine kor düşürmektir.

Depremde ölü sayısı 500 değil de, 15-20''lerde kalsaydı, en azından 100''lü rakamlara ulaşmamış olsaydı neler olurdu düşünebiliyorsunuz?

Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Mustafa Erdik''i siyasi ve toplumsal bir lince maruz bırakmak için herkes seferber olur, akademik yeterliliği ve başında bulunduğu kurumun güvenirliği medyada çok ciddi bir tartışma konusu olurdu.

Bu nedenle, Prof. Dr. Mustafa Erdik''i cesaretinden dolayı bir kez daha kutluyorum.

Hem kişisel kariyeri, hem başında bulunduğu kurum, hem de ülkemizin kurumlarının güvenirliği nezdinde devletimizin dış dünyadaki imajı adına inanılmaz bir risk aldı ve üstesinden de geldi. Haklı çıktı.

Prof. Erdik, depremin üzerinden henüz birkaç saat geçmeden yaptığı açıklamada ayrıca, ağır hasarlı binaların tahmini olarak 3-4 bin arası olduğunu, bunların hane değil, bina sayısı olduğunu, can kaybı beklenen bina sayısının da tahmini 664 tane olduğunu belirttikten sonra, ''Bizim tahminimiz 710 civarında kaybımız olacağı şeklindedir'' demişti.

Yazının başından itibaren belirttiğim gibi, Van depreminde yaşanan kayıp sayısının şu ana kadar 500''ü aşmış olması bile, Kandilli''nin ''en az 500 olur'' şeklindeki öngörüleri açısından başarıdır. Dileriz rakam 700''ü bulmaz. Eğer Kandilli''nin 710 şeklindeki ondalık kesirli rakamı da gerçekleşirse, bu sadece ülkemiz açısından değil, Dünya Bilim Tarihi açısından da yeni bir milat olur.

Böyle bir durumda Kandilli çalışanlarının NOBEL''i hak edip etmediklerini tartışmak bile abes olur. Acı üzerinden prim yapmak elbette doğru olmaz ama, bu durumda Kandilli. ''Yılın Kurumu'' olarak tarihtekini yerini alır.

Van gibi kışın sert geçtiği Doğu''nun üniversite şehri bu ilde, Kandilli''nin öngördüğü kayıp sayısının beklenen oranla birebir örtüşmeyecek olmasında günlerden Pazar olması, havanın güzel olması nedeniyle insanların bir kısmının kahvaltı sonrası evlerinden çıkmış olması, çevre illerden şehre okumaya gelenlerin hafta sonu olması nedeniyle ailelerinin yanlarına gitmiş olması gibi nedenler elbette kayıp sayısının az olması itibariyle (sevindirici bir unsur olarak) etkili olabilecektir.

Bununla birlikte, depremin şiddeti, depremin yaşandığı çevrenin yapı stoğun niteliği ve bundan etkilenme oranı, depremden etkilenmesi muhtemel binalarda mevcut oturan sayısı ve buna bağlı olarak olası kayıp oranını belirleme gibi ölçütlere dayalı olarak Kandilli Rasathanesi''nin yaptığı tahmin ve bunun büyük ölçüde gerçekleşmiş olması oldukça ciddiye alınması gereken büyük bir mesleki başarıdır.

Kuşkusuz depremin üzerinden henüz birkaç saat geçmişken açıklanan olası kayıp sayısına ilişkin tahmini oran, yetkililerin harekete geçmesinde ve bölgeye yardım ulaştırmak isteyen kurumların ve vatandaşların duyarlılık seviyesini artırmada büyük ölçüde etkili oldu.

Hayatını kaybeden vatandaşlarımıza bir kez daha rahmet dilerken, yaralılara acil şifa, hala enkaz altında olanlar varsa Allah''tan kendilerine dayanma gücü vermesini temenni ediyorum.

Tebrikler Kandilli…

Sadece kendi kurumunuza değil, bu yolla ülkenin kurumlarına da güvenilmesi gerektiği konusunda örnek oldunuz.

Dilerim tüm kurumlar görevini bu duyarlılıkla yapar.