Entelektüel sefalet !

Linç damarı demek istemem ama bir öfke sarmalına dolanan sözcüklerin nasıl küçücük bir kartopu iken çığa dönüştüğünü bir kez daha gördük. Böyle mi olmalıydı, bunu tartışalım.

Naipaul, gelmedi. Kıyamet kopmadı. Gelseydi de kopmayacaktı.

Aslında sorun, Naipaul''un gelip gelmeme meselesi değil, neden değer verilip davet edildiği idi...

İçinin kirini pervasızca dünyaya akıtan diğerleri gibi ve tıpkı onlar kadar görmezlikten gelinerek, değersizleştirilerek aşağılamak en doğrusu olurdu.

***

Geçen temmuzda gelip, günlerce İstanbul''da kalan ve hatta katıldığı etkinlikte onunla aynı masanın ardında oturup ahkâm kesen şimdinin bazı ''defolcu''larına baktığımda, hayretli bir trajedi gördüm.

Miguel Sokağı, Nehrin Dönemeci, Taklitçiler, Gerillalar, Mistik Masör''ü okudum, sevmedim. Nobel''le semirtildikten sonra kutsal anlamlar yüklenmiş Orhan Pamuk kitaplarını sevmediğim gibi. En az Beyaz Kale ve Sessiz Ev kadar sevmedim.

Pamuk''u, tarih bilmediği için de sevmedim. Tarihe, tipik bir oryantalist gibi yaklaştığı için de…

Naipaul''ü sevmeme hakkımı romanları için kullandım, nefret etme hakkımı ise en kutsallarıma hakaret ettiği için… Hepsi bu…

***

Dünyanın başka yerlerinde de binlerce Naipaul yaşıyor. 11 Eylül''ün yıldönümünde Kur''an-ı Kerim yakmak isteyen ABD''li rahip de en az onun kadar nefreti ''hak'' ediyor. "Allah''ın Kızları" isimli romanıyla Naipaul fırtınası koparmaya çalışan ama kimsenin dönüp bile bakmadığı Nedim Gürsel de, namaz kılmak için gittiği Kudüs''teki küçücük mescitte bir Filistinli''yi alnından vuran İsrail askeri de…

Kendince bir ''sanat dini'' kurmuş ve dışındakileri cüzamlı gibi gören, dışarıda tutan, dergisinin ve yayınevinin kapısından dahi geçirtmeyen bir yeni düzen, kasıtlı veya kasıtsız ateşlenen fitilden en çok nefret edilenin yararlandığını bildiği için olup bitene kıs kıs gülüyor.

***

Eleştiriler sonuna kadar doğru. Tepkiler sonuna kadar anlamlı. Ancak, eleştiri sahiplerinin Naipaul ve diğerlerini hedef göstermeleri yanlış. Çünkü bazen ağızdan çıkacak bir söz, namludan çıkacak bir kurşunla buluştuğunda onulmaz yaralar açabilir.

Elbette Müslümanlara ''parazit'' diyen birine ''eyvallah'' demeyeceğiz. Oturup konuşacağız, söylediklerinin yanlışlığını/ doğruluğunu tartışacağız, özür dilemesini isteyeceğiz veya bekleyeceğiz, ısrar ederse duruşumuzu ona göre belirleyeceğiz.

Şimdi bu aşamada, Naipaul''ün Türkiye''ye gelip gelmemesi tali bir mesele. Hatta verdiği karar çok yerinde…

***

Bundan sonra oturup İsmet Özel''in altı çizilesi ''entelektüel sefalet'' eleştiri aynasını kendi yüzümüze çevirmeliyiz. Herkese saygılı yerli bir düşüncenin nasıl oluşturulabileceğini, hangi temeller üze-rine inşa edilebileceğini dosta düşmana göstermeliyiz. Mutlak doğrunun izinde üretilecek eserlerle, tüm dünyadaki entelektüel cehaleti ortadan kaldıracak kudreti göstermeliyiz. Bu kıssadan, Naipaul de dahil, herkesin hisse almasını sağlamalıyız…