Abant ve vesayet

Geçtiğimiz haftasonu gerçekleştirilen Abant toplantısında, Kırklareli Valisi Cengiz Aydoğdu, 1950''li yılların CHP''sinin kapatılması gerektiğini söylediği için soruşturmaya uğradı. Oysa, vaktiyle Tansel Çölaşan''ın 1960 ihtilalini devrim olarak nitelediği, Menderes ve bakanlarının idamı için de "Sonra ne oldu, çok güzel bir Cumhuriyet dönemi" şeklinde inciler irad ettiği konuşmasının soruşturma gerektirmediğine hükmedilmişti.

Ne garip değil mi?

Valinin, AK Parti''nin adının bile geçmediği konuşmasını "Arabasına Türk bayrağı değil, AKP bayrağı taksın" şeklinde eleştiren Kılıçdaroğlu''nun, CHP''yi eleştirmenin insanı otomatikman AK Parti taraftarı yaptığına dair önkabulü bir yana, 1950 CHP''siyle, bugünün CHP''si arasına mesafe koyamayıp, o konuşmayı gündelik siyasete ilişkin bir eleştiriymiş gibi algılaması da ilginçti. Yoksa 2010 CHP''si, 1950 CHP''sinin tıpkıbasımı mıydı?

Bilemiyorum.

Bildiğim ve gördüğüm o ki, darbe çağrısı yapmak, onu yapamıyorsa eski darbeleri övmek hala kabahat değil. Ama kurucu ideolojiyi, tek parti dönemi uygulamalarını eleştirmek "tarafsızlığı" mundar kılabilir, bununla da kalmaz, başınıza iş açabilir.

"Tamam devlet memuru taraf olmasın, ama Danıştay Başsavcısı olan bir hukukçu da taraf olmasın, adaletin terazisi şaşmasın" demek bile lüks olabilir.

Neden? Çünkü, kurulduğu günden bu yana askeri vesayetin siyasi uzantısı olarak işlev görmüş ve bekçiliğini yapmış olan CHP''yi eleştiremezsiniz. Vesayet rejimine göre, "ordu göreve" pankartlarının altında yürüyen, CHP''ye oy veren, çocuğunu baleye yazdıran herkes bu rejimin dostudur.

Düşmanlar mı? Onlara yasa uygulanır.

Mesele, tam da bu çifte standart işte.

Vesayet çünkü, sadece askerin silahıyla karşısına dikildiği vatandaşını hamur gibi yoğurup şekillendirdiği, gerekli standartlara eriştirdiği (!) bir riyaset biçimi değil; bunu da kapsamakla birlikte, çok daha çeşitli kılık ve suretlerde görünebildiği bir zihinsel algı ve yönetim biçimi aslında.

Az "katılıp" çok "izlemeyi" tercih ederek vasata vakıf olmaya çalıştığım Abant Platformu''nun oturumlarında, gidip gelip Levinas''ın "insan hakları, adaletin henüz olmadığının kanıtıdır" cümlesini hatırladım bu yüzden. Sonuçta, Alevisinden, Kürdüne, Ermenisinden Örtülüsüne dek genişleyen o "sakıncalılar" skalasındakiler arasında, rejimle karşılaşmasından fiskesiz/darbesiz ayrılan yoktu işte.

Tüm vatandaşlarını korunmaya ve yönetilmeye muhtaç, aklı ve vicdanı eksik varlıklar olarak tasavvur eden, hatta daha ileri giderek vaz''ettiği söylem ve eylem dışına çıkanları gerek fiziksel, gerek sembolik şiddetle te''dip edilmesi, yola getirilmesi gereken türler olarak tasnifleyen bir rejimin delili olabilirdi bu ancak: Vesayetin.

Tam da önümüzde duruyordu işte yani vesayet: Safhalarını; grubun ya da bireyin ehliyetini sorgulama, adına karar verme ve yetki kullanma hakkını vehmetme ve bu vehim üzerinden baskı ve iktidar kurma şeklinde sıralayabileceğimiz bir yönetim biçimi.

Ontolojik olarak da, ''makbul'' olmayanı aşağılamayı içeren bir sistem.

Kâh askeri olur vesayet, kâh idari… Bir bakmışsın yargıda vücut bulmuştur.

Varoluşu eşitlik düzlemine değil, kendine biat edeni ve etmeyeni ayırmaya; ve ilkine iyi, ikincisine kötü davranmaya dayandığı için çiftestandartlıdır.

Hukukunun, Kürt''ü, Alevi''yi, Rum''u, Ermeni''yi, örtülüyü ve hatta mutlak olmasa bile görece liberali, kimliğinin bütün boyutları itibariyle tümüyle içine sığdıracak mutlak anlamda nötr bir çerçeve oluşturmadığı, dolayısıyla verili olana gelen tüm itirazları sindirmeyle, inkar etmeyle veya kaba kuvvetle yok ettiği vakıadır. Vesayet, suçtur.

Tüm bunları düşünerek , bence çok verimli olan Peygamber Ocağı tartışmasını ve daha fazlasını dinleyerek bitirdiğim "Vesayet ve Demokrasi" konulu son Abant Platformu''nun katılımcıları, oturumlar dışındaki tüm mesaisini, PKK, Öcalan ve Kürt sorunu kulis ve tahminlerine ayırdı bu arada.

Ama, bunlar bile vesayetin dışında kalemler değildi. Tıpkı Cengiz Aydoğdu ve Tansel Çölaşan''a uygulanan çoklu hukukun, vesayetten ayrı düşünülemeyeceği gibi...