Avrupa buradan dirilecek

Rivayet odur ki; şehri çevreleyen kuşatma hattı üzerinde, sadece dönemin en modern ordusu, galip askerleri, neredeyse kesin olan zafer ihtimali değil, aynı zamanda hafızlar da varmış. Ordusunun fiziki üstünlüğüyle yetinmeyen Fatih Sultan Mehmet, o kuşatma çizgisi boyunca birbirlerine eşit mesafelerde hizalanan hafızlar ve alimlerine hatim indirtmiş. İndirtmiş de şehri fethe öyle girişmiş.

Deniyor ki o ''Hatim hattı'', 529 yıl sonra Bosna Savaşı''nda silahsız ve ordusuz bir avuç insan barışseverliğini kahramanca bir savunmaya dönüştürürken de, elden gitmesi mukadder gibi görünen bir şehri üç yıl boyunca elinde tutarken de, direncin ve sınırların en büyük muhafızıymış.

“O Kur''ani savunma hattından içeri hiçbir düşman askeri giremedi, eğer ki Kur''an''ın koruması olmasaydı zor tutardık Saraybosna''yı elimizde” diyorlar.

Kimilerinin müstehzi alaylarla malzeme kıldıkları o kavram; iman gücü. Bosna''nın özeti biraz da bu aslında. Avrupa''da, Katolikliğin, Ortodoksluğun ortasında, Tito komünizminin, ateizminin ve materyalizminin politik hegemonyasında bir avuç Müslüman kalabilmenin, ne maddeyi ve ne manayı reddetmeden bir üçüncü yol diye, Avrupa''nın hatta dünyanın kurtuluşuna vesile olabilecek bir yol diye iman edilen İslam''dan vazgeçmemenin yegane sebebi.

Batı şehirlerini görenler önce sokakların temizliğinden, yerlerde tek bir çöp olmamasından, ilaçlık olsun bir korna sesi duymamaktan gıptayla birlikte hayretlerini başlatır ilkin; ama bana sorarsanız asıl şaşkınlık mucibi İslam ülkelerinin düpedüz pisliğidir. Hayretle müşahede ettiğiniz yağlı elleri beyaz şalvarlara silmek de, çerçöp dolu, tozlu, çamurlu şehirler de, İslam''ın temizlik ile ibadeti buluşturan yönü ve manasından nasip alınmamışlığı imler. İslam''ın sırf ''namaz'' ibadetinden yola çıkarak temizlik-birlik-kulluk ilhamıyla dünyayı dönüştürebilme reçetesini elimize sunduğunun es geçilmiş olduğunu simgeler. İslam; zulmetmemek-zulmettirmemeyi olduğu kadar, güzel ahlakı, temizliği ve dünya işlerini de yabana atmamıştır oysa. Bütün bunlar aynı zamanda ahiret hayatının giysisidir üstelik.

Bosna böyle bir yer işte. O''nun İslam anlayışını farklı koordinatlarda değerlendirmeyi; temiz olmak ve öyle kalmanın zahiri ve batıni bütün anlamlarını; Allah''a yakarmak ve kulluğun gereklerini yerine getirmek kaideleri arasındaki o evrensel korelasyonu kurabilmiş, kemanla defi buluşturan bir müzik algısıyla aynı evrenselliğin altını çizebilmiş; modern olmanın imkanlarından vazgeçmeden, müsellem bir gerçeklik olarak da kalplerindeki imanı muhafaza edebilerek dünyaya İslam perspektifinden yeni bir anlam ve açılım sağlayabilmiş olması sağlıyor. Bilge Kral''ın memleketi; Avrupa''da bulunduğu için değil; iman, güzel ahlak, asalet, nezaket ve zarafetle süslenmiş bir İslam algısını temsil ettiği için böylesine başka türlü duruyor.

Bosna''nın uhdesinde istihkam ettiği Fatih sevgisi ve Osmanlı aşkı ile Türkiye''de dahi rastlaşabilmek inanın ki çok zor. Kaybetmek zorunda kaldığı habibinin izlerini silmekten ödü kopan bir eski sevgili gibi, o döneme ait ne varsa yokolmasından deli gibi korkarak, hatıralara içi titreyerek gözü gibi bakan o aşk tezahürüyle, o hasretle Osmanlı şehirleri dediğimiz İstanbul''da da, Bursa''da da karşılaşmazsınız. Aliya''nın üçüncü yol dediği şey bu. Savaşıyor ama insanlık dairesinden çıkmıyor. Modern ama iman gücü eksikli değil. Anlayacağınız; zafer neredeyse kesinken bile, yine de hafızların Allah Kelamı''ndan yardım bekleme hissi gibi. Bosna tam Fatih gibi…

—-

Nusret Özcan ''Allaha Emanet (*)''

Ya sayfayı yetiştirmek ya da sonraya kalacak işlere ayrılacak zamanı çoğaltmak için gazetenin uzun koridorunda yarı koşarak ilerlerken, hızıma ayak uydurarak yanıma yaklaşıp “- Hanımefendi birlikte yürüyebilir miyiz?” diyen, “- Hayır” cevabına hiç iltifat etmeyip “- E peki birlikte koşabilir miyiz o halde” ısrarıyla beni güldürme temrinlerini sürdüren “- Bak o olur işte” dedikten ve ikimiz de aynı anda gülmeye başladıktan hemen sonra maksadın hasıl olduğuna kanaat getirip, “- Allah yüzünü hep güldürsün.” duasıyla hız keserek yanımdan ayrılan Nusret Abi. Latifesinde bile hikmetli iyilikler bulunan, sohbeti genişlik veren, gönlü sürura erdiren Nusret Abi.

Havaalanına çok az kala haberini aldığım; ne gidebilip ne kalabildiğim; ama seni uğurlayacakların çokluğunu düşününce biraz olsun su serpilen yüreğime, duaların mekansızlığını hatırlatarak sükun tavsiye ettiğim Nusret Abi. İhtiyar delikanlımız, o eski usul, o güzel usul dervişimiz. Baba şefkatine, gönül ilmine şahitlik etmek boynumuzun borcudur, vedanın muzdaribiyiz. Biz seni iyi bildik, keşke son duanı alabilseydik. Mekanın cennet olsun.

(*) Bosna Müslümanlarının güle güle anlamında kullandığı kelime.