Baykal"ın uzayı

Haftanın olayı, ne Abdullah Gül''ün Cumhurbaşkanlığı adaylığı; ne DYP ve ANAP''ın sandalye sayısı; ne de bu partilerin, onayı ilk kez önemli hale gelmiş bir çocuğun inatlaşan, nazlanan, uzlaşmayı reddeden stratejisinden öteye geçemeyen perspektifleriydi. Hayır, normal şartlarda başörtülüden ve başörtüsü fikrinden günahları kadar hazzetmediklerinden, hele Çankaya ile başörtüsünü aynı cümle içinde kullanmanın bile tüylerini diken diken edip, uykularını kaçırdığından adınız gibi emin olduğunuz medya kalemşorlarının, çeşit çeşit, üslup üslup örnekleri bulunan; “yok edemeyeceğim gücün yanında olurum” pragmatizmi de değildi haftanın seyirliği. O pragmatizmin fırsat bulduğu anda geliştireceği, muhtemel akbaba stratejileri de...

Haftanın olayı, Deniz Baykal''dı. Ve ne yazsam diye kara kara düşünen yazarları sadece bu hafta değil, müteakip aylarda bile abad edecek tıynetteki, ''humour''undan yenmez olmuş cümleleriydi. Tabii, Cumhurbaşkanlığı hengamesi arasında gürültüye gitti.

Hatırlatalım; Başbakan, Cumhurbaşkanı adayının Abdullah Gül olduğunu açıkladıktan sonra Baykal''ın verdiği ilk tepkiyi: “Bu bizim zaferimizdir. Başbakan''ın adaylığını engelledik.“ deyişini.

Elbette siyaset geleneğinde, rakibin görece başarısızlığından paye çıkarmak, bunu bir başarı olarak kendi kazanç hanesine yazmak, söylemsel argüman olarak kullanmak teamüllerde görülmemiş bir durum değil. Ancak Baykal''ın sözleri, bu durumun tezahürü değil. Hakeza; 14 Nisan Cumhuriyet mitingine olması gerekenden büyük bir misyon atfedip, amaca ulaşma gücü vehmederek, “Millet O''nu istemediği için Başbakan aday olmadı” sözü de öyle.

Çünkü, Başbakan''ın tavrının bir ''geri adım'' olmadığının, hatta adayının Çankaya''ya başörtüsünü taşıma iddiasıyla sistem değerlerine ciddi bir muhalefet de taşıdığının birdirbir çağındaki çocuklar bile farkında. Hakeza, hoşlanalım ya da hoşlanmayalım, sokaktaki vatandaşın Erdoğan''ı Cumhurbaşkanı olarak görmek istememesinin sebebi de, layık bulmamak ya da Kemalist refleksler falan değildi. AKP liderinin henüz genç olduğu ve bu ülke için yapması gereken daha çok iş olduğuna inanması saikiyle vatandaş, Baykal ve ekürisiyle aynı ''red'' çizgisinde birleşti.

Baykal''ın Başbakan''ın adaylığını engellediği, Cumhuriyet''i koruduğu, milletin O''nu kabul etmediği söylemi kargaları bile karınlarını tuta tuta güldürecek ve siyasi gelenekte bir eşine daha rastlanmamış incilerdendir velhasıl; öyle ki demogoji deseniz değil, cambazlık deseniz değil, ''durum kurtarma konuşması'' hiç değil. Kışkırtıcı olacağım derken, kendinin fitilini ateşleme; ''herşeye muhalefet'' politikasını mahmuzlayacağım derken, gerçek olana gözünü yumma idraksizliğine düşme olayının tecessümüdür. Dolayısıyla; kendini halk nezdinde marjinalize etme söylemidir karşımızda duran ve Baykal''ı müzmin muhalefet koltuğuna mıhlayan da budur. Çünkü sözleri, kendisine oy veren kitlelerin bile gönül rahatlığıyla katılacağı kadar olsun, rasyonellik kırıntısını haiz değildir.

Baykal bana sorarsanız; ne kendisine, ne de sırtını dayadığı Cumhuriyet değerlerinin tabanda akis yapacağına inanmıyor. Partisine de, laikçi mirasa bir gelecek tasavvur ederek yürümeye devam eden ulusalcılar kadar bile inanmıyor; Onca devletçiliğin, totalitarizmin O''na sağladığı tek şey ''CHP''nin başında kalmak'' oluyor. Fazlasının olmayacağını farkediyor. Ama bu farkedişi, çok fark ettiriyor.

İnançsız konuşması, tecessüm-i hayalden döktürdüğü incileri, romantikliği bir tür umarsızlığa tekabül ediyor; solun bu ülkede, ulusalcılık ve laisizm desteğine rağmen maya tutmayacağını anlamış olmanın umarsızlığına. Başlattığı ama devamını getiremediği “sağa açılma” hikayesi de, bunu doğruluyor.

Oysa “Biz engelledik” demek yerine “Hayırlı olsun” deyip geçseydi, daha çok puan toplamayı bırakın, internet sitelerinin alay konusu olmazdı en başta. Onyıllardır, sistemin muhafazakar halkla didişmesinden devşirdiği siyaset pratiğini, güncellese ve ideoloji siyasetinin de facto tarih olduğunu fark etse de öyle. Hatta sadece “sol” söylemi, Kemalist kalıntılardan temizleyerek sunabilme başarısı göstermiş olsaydı bile sonuç başka türlü olabilirdi mesela. Dinamiklerini yine “sol”dan alan ama, toplumsal dönüşüm ivmesine de ''fransız'' kalmamış bir siyaset dili, şimdi Cumhurbaşkanlığı seçimleri için Meclis''teki AKP ağırlığını ''demokrasiye ters'' bulup vahlananları, Meclis aritmetiğinde saygın bir ağırlığa ve bu ağırlığın “AKP''yi durdurabilecek ortam”a tahvil edebilecek bir güce ulaştırabilirdi. Kaçırıldı bu fırsat ve kötü haber; bir sonraki seçimlerde de kaçırılacak.

CHP için eski, güzel ihtimalleri bir kenara bırakıp günlük meselemize gelelim diyeceğim ama konu aynı ve ne kadar dolaştırırsan dolaştır, gelip aynı yere düğümleniyor: Örnek mi? Baykal, en azından Kanaltürk''e 3 milyon dolar akıtmak yerine, parayı iyi bir PR şirketine yatırıp bu cümleleri etmemesi konusunda kendisini uyaracak bir danışmana sahip olabilseydi bile, yeterdi. Hiç değilse yani.

Kim ne derse desin haftanın portresi Deniz Baykal''dı. İnançsızlığın kötü fırçalarla daha da belirginleştirdiği acıklılık, o acıklılığın komikliği, bence tüm gelişmelerin üstündeydi.