Dört dil mi, İstiklal Marşı mı?

Haber bülteninde, Ekmeleddin İhsanoğlu"nun, bayrak arefesinde babasının da arkadaşı olan Mehmet Akif Ersoy"un kabrini ziyaret ettiği haberini dinlerken "ne kadar da şık bir davranış" diye düşünüyor, gösterdiği vefa hasebiyle İhsanoğlu"nu içimden tebrik edeyazıyordum. Ta ki Ekmeleoğlu, Şehitlik Anıtı"nda yazılı olan İstiklal Marşı dizeleri için "Çanakkale Şehitleri şiirinden herhalde" diyene dek...

Önce anlaşalım; Desteklediği siyasi görüşe muhalif olan siyasi aktörlerin hatasını yakalar yakalamaz, bu hatayı yarı dalga, yarı eleştiriyle o aktörün yüzüne vurma, bu hatayı o kişi yoluyla mensup olduğu ideolojik-siyasi eğilimi karalama fırsatına çevirmek isteyenlerden değilim. Böylesi bir kusur, pek çoğu için ağlara sallanacak gol için ayağa gelmiş orta pasıdır; bilenler bilir, bendeniz için değildir. "Erdoğan"ı desteklediğimize göre rakiplerine vurma imkanını hiçbir ahval ve şeraitte kaçırmamalıyız"cılardan olmadığım gibi, "Neeeetttinn Ekmeleddin" ve benzeri destek yöntemlerinin desteklenen siyasi simayı orta vadede dolaylı yoldan yıpratacağı kanaatindeyim.

Ama, şunu da belirtmek lüzum ediyor; İhsanoğlu"nun dil sürçmesi bile olsa İstiklal Marşı"nın dizelerini Çanakkale Şehitleri şiirinin sanması; "Dört dil biliyor, uluslararası saygınlığı var, akademisyen ağırlığına sahip bir aday, hem de dindar kesimin tabanından geliyor" diye pohpohlanmasına rağmen, neden Cumhurbaşkanı seçimlerini kazanamayacağının sembolik delilidir.

Şöyle:

Benim okuduğum yıllarda İstiklal Marşı"nın 10 kıtasını sular seller gibi bilmedikçe bırakın liseyi, ortaokuldan bile mezun olamazdınız. Yani, İstikal Marşı, Cumhuriyet kadrolarının seçtiği ve kurduğu seküler-laik eğitim sisteminin mütemmim cüzüydü. O dönemin karar vericileri, Osmanlı"ya dair ne varsa her şeyi reddi miras etmekle kalmayıp, rejimin ürettiği yeni değerler konusunda şüphe ya da itirazları bile yekten yok edecek bir temizlik harekatına girişmiş; bu minvalde Mehmet Akif Ersoy Anadolu yaşadığı toprakları terk etmek zorunda bırakılmış olsa bile, İstiklal Marşı, Cumhuriyet kurucuları nezdinde Mehmet Akif"ten beriydi. O marş, Cumhuriyet"in kurucu temel taşlarından biriydi. O kadrolar, Mehmet Akif Ersoy"u Ankara sokaklarında takip ettirip, can korkusuna düşürürken, O"nun büyük eserini dağlara taşlara yazıyor, memleketin bir ucundan ötekine dinletiyordu. Laisistlerin, ulusalcıların, Kemalist elitlerin İstiklal Marşı"nı buldukları her fırsatta göndere çekerken, Akif"in yaşadıklarından habersiz oluşu ya da habersizmiş gibi yapışı; İstiklal Marşı"na gösterdikleri ilginin binde birini Akif"in şahsından esirgemesi bundandır.

İstiklal Marşı, toplumun muhahafazakar-dindar olarak tanımlanan geniş kesiminde de son derece muteberdir. Mehmet Akif"in neredeyse evliya mesabesinde görüldüğü bu kesimde, İstiklal Marşı"ndaki vatanperverlik ve imanı birarada sunan o coşkulu kahramanlığın manasına duyulan saygı, bir yandan bu kesimin duygularına tercüman olduğu, bir yandan da o marşın dindar müellifinin gadre uğratılmış, yoksulluğa ve yalnızlığa mahkum edilmiş hayatına da bir saygı duruşu olarak telakki edildiği için böylesine popülerdir. Bu, Cumhuriyet"in kurucu felsefesine muhalefetin de bir yoludur üstelik, zira kurucular marşı almış ama Akif"i hiç sevmemişlerdir. Dolaıyısıyla, ülkenin bağımsızlığı dindarlar nezdinde de en az laiklerde olduğu kadar değerlidir, ancak dindarlar İstiklal Marşı"nı sevmeyi, coşkuyla terennüm etmeyi; Cumhuriyet"in Akif"e yaptıklarının bir tür geç kalınmış diyeti gibi de duyumsarlar.

Özet; bu toplumun büyük bölümü çok zıt motivasyonlarla da olsa, İstiklal Marşı"nı bilmeyi, daha da mühimi onu sevmeyi önemser.

Oysa Ekmeleddin İhsanoğlu, Türk olsa bile, Türkiye"ye ilk kez 27 yaşında gelmiştir. İhsanoğlu anlayacağınız, yerli değil, dışarlıklıdır. Doğrusu Ekmeleddin beyin İstiklal Marşı"nı bilmesini tercih ederdim, zira o Marşın yazarı İhsanoğlu"nun babasının yol ve kader arkadaşıydı ve sonuçta bir milletin kurtuluş marşını kaleme almıştı. Gelgelelim yind de, bir ülkeyi ilk kez 27 yaşında ziyaret etmiş bir insanı, o ülkenin milli marşını bilmiyor diye ayıplamam. O kişi, o ülkenin Cumhurbaşkanı olması için aday gösterilmediği müddetçe...

Sonuç; Daha önce Erdoğan ve İhsanoğlu"nun Cumhurbaşkanlığı adaylıklarını kıyaslarken Erdoğan"ın kazanacağını, çünkü meselenin dindarlık değil halkın içinden olmak olduğunu söylemiştim. Sanırım buna bir ekleme daha yapmak gerekiyor; Cumhurbaşkanlığı seçimlerini Erdoğan kazanacak, zira mesele sadece dindarlık değil; mesele daha çok, yerli olmak, bu topraklardan olmak, buralı olmak...

Mesele yani dört dil değil, İstiklal Marşı"nı bilmek. Bilmem anlatabildim mi?