O tosbağa

İnsanoğlu garip bir yaratık. Uygarlığı, insan gücünün doğanın sınırlamalarına karşı kazandığı bir zafer olarak tarif eden, ama medeniyetini döven her kasırgada, bilmem ne depreminde, modern tıbbın önünü alamadığı hayvanlardan yayılan salgın hastalıklarda, ozondaki delikte yere serilen, ama yenilen pehlivan misali, her felaketin ardından ayağa kalkıp kirletmeye devam eden, doğanın intikamına karşı bir vahşet güreşi daha talep eden bir varlık.

İnsan doğası işte deyip geçmeyin; ''vahşi'' bulduğumuz doğa bile, canlı olmak ve ölümlü olmak ile bağını ''ihtiyaç'' üzerine yapılandırmış bir düzenek nihayetinde. Yeryüzünde gücü ve cürmü nisbetince yaşayakalma hakkı, zannettiğimiz gibi bir adaletsizlik değil ve bunu akledemeyen tek mevcudat da aklıyla kibirlenen insanoğlu.

Oysa insan, doğanın diğer bütün canlılarının ''açlık-ihtiyaç'' gibi sahih gerekçelerle öldürmesinin aksine, zevk için öldüren tek organizma, yeryüzünde kapladığı cürümden daha büyük bir güce talip olmuş tek mahluk, kibirli olduğu kadar adaletsiz de…

Zevk için bile değil, vahşet duygusunu tatmin etme peşinde. Ve bilirsiniz, hayvanların doğada birbirini avlamasına da vahşet deriz, çok hümanist, çok çevreci, çok hassas değerlerle bezeli uygarlıkların bozuk sicil tarihini kaplayan sözgelimi canlı canlı tırnaklarını söküp, gözünü oyarak hayatta bırakma gibi bir işkence türüne de vahşet adını koyarız. Bu kefelerden hangisi ağır çeker, cevabın baktığın yere göredir.

Sözgelimi, denyonun biri bir Caretta Caretta''yı kabuğunu taşla kırarak, ekmek içi derisini vücuttan çıkmış işkembe gibi ortalığa dökerek öldürmeyi vahşet saymaz ama, Caretta Caretta''ların kendilerinin avlayıp fahiş fiyatlara satacağı balıkları yemesini vahşet, öldürme sebebi sayabilir.

Aslında Weber haklı; “bireyin kendi yaşam düzeyini güvence altına alabilmesi için para kazanması ussal ve anlaşılabilir. Ama onun yalnızca para kazanmak için para kazanması akıldışıdır. Bu anlamda, köktenci akılcılık sonunda kaçınılmaz olarak kendisini akıldışılığa dönüştürür.”

Hayır, hayvanları insanlardan üstün tutacak derecede abartılmış bir sevgi kelebeği duyarlılığıyla ilgisi yok bunun. Bu derece Panter Emellik, ''kurban'' ibadetinin ölümde dirim bulan mesajına tabi olmuş bir bünyeye herhalde fazla gelir. Ama “tosbağanın kabuğunun altında nasıl bir şekil var” diyen çocukluk tecessüsümü de, kabuğu kırılıp iç organları dışarı çıkarılarak öldürülmüş, çırçıplak gövdesiyle resmi basılan su kaplumbağasını görmek suretiyle dindirmek istemezdim. Kedinin kuyruğuna teneke bağlayan çocukları sevmediğim gibi..

Oysa acımasızlık sadece çocuklara has değil. Yaşla birlikte büyüyor, artıyor, rekabetçi işadamı egosu gibi şişiyor, göbek bağlıyor. Geride kendinden başka hiçbirşeye yer bırakmamacasına genleşiyor. Saçına sprey, koltukaltına deodarantını sıkıp, son model fotoğraf makinelerini alıp, ''ay ne şirin'' ünlemleri eşliğinde Caretta Caretta''ları denize dönerken fotoğraflayan turistler, iş birazcık konforuna dokunduğu an “geceleri sahilde ateş yakamıyoruz, bu aptal tosbağalar ışıktan dolayı yönünü şaşırıyormuş” diye ünleyebiliyor.

Menfaatine değdiğinde hayvanları bağırsağını çıkararak öldüren de aynı kişiler. Kiminin bir sebebe bile ihtiyacı yok; malumunuz bireyin hazza ulaşması yolunda herşeyin mübah olduğu bir ahlak anlayışı tedavülde; habis olsun, sefil olsun, ama açık olmasın, gizli olsun. Vahşet tutkun mu var; buyur sahibi yokmuş gibi görünen başıboş hayvanlara çullan…

Ne ilginçtir; İslam''ın bayramını, modern dünyanın bugüne gelene dek ekosistemde karıştırdığı binlerce haltın bir bedeli olarak artık nihayet ortak kabul görmüş “hayvan hakları” kaleminden bakarak vurmaya kalkışanlar da, aynı modern metropol insanları…

Oysa usulünce kurban kesmek, kaplumbağaları vura vura öldürmekle aynı anlama gelmez. Eşref-i mahlukat olarak tanımlanmış insanoğlunun kurban ettiği, esfeli safilin olmasına sebep olabilecek olandır çünkü. Kiminde o kadim hikaye uyarınca bu bir oğuldur, kiminde doğaya başkaldıran insan egosudur. Kurban insana yönelik bir ''efendi ol'' uyarısıdır.

Taş gibi, kaya gibi yeryüzünün en büyük gerçekliği olan küresel ısınma bu kadar yakın bir tehditken, nesli tükenen hayvanlardan, doğaya saygılı olmak gerektiğinden filan bahsetmek için artık geçmiş ola. Oysa yılda bir kez, bir canlının canını alırken, aldığının bir can olduğunun farkında olarak, o kurbanı en sevdiğinin canı hesabına sayarak boğazlayanların aritmetiği, kaplumbağayı sırf canı istiyor diye ters çevirenlere oranla daha fazla olsaydı, belki doğa şu anda can çekişiyor olmazdı.

Kabuğu kırılmış o hayvana hepimizin borcu var.