Vatan haini!

Yüzüstü yatan o ölüyü gördüğü halde boğazı düğümlenmeyen insanlar oldu bu memlekette. Üstüne örtülmüş kağıdın kapatamadığı ayaklarına baktığında, kalbinden bıçak gibi bir sızı geçmeyenler, içe doğru bükülmüş, birbirine bakan o cansız ayakların duruşuna rikkat beslemeyenler oldu. Bakan her gözü yaşla doldurmaya yetecek altı delinmiş ayakkabılara bile burun kıvırıp; “Ermeniler pinti olur, ne yani parasızlıktan mı ayağına bir ayakkabı alamadı? Bu devirde fakirlikten delik ayakkabı giyen mi kaldı?” şeklinde sözler bile duydum.

Hrant Dink''in tek bir yazısını okumamış, hiçbir fikrini duymamış, bu ölüme üzülmeyecek derecede hınçla dolması için merhumun Ermeni olduğunu bilmesi yetmiş insanların oluşturduğu bir kitle var, bu memlekette. Ta 1915''ten bu yana, yeri geldiğinde çıkarıp düşmanın yüzüne karşı sallamak üzere cebinde taşıdığı savunma argümanı olan “Geçtikleri yol üzerindeki her köye uğrayıp, hamile kadınların karnına süngü taktılar” yargısı, bu suikastı kınamama gerekçesi olarak yetti bazılarına. “Büyük büyükannem yüzüne is çalıp saklandığı ahırda tecavüz edilip öldürülmekten, emzikli kadınlardan iğrenmeleri sayesinde kurtulmuş. Ermeniler tuttukları göğüsten süt çıkınca yüzlerini buruşturarak geri dönmüşler” diyenler bile oldu, şahsi, mini kamuoyu anketime.

Bir ölümün acısı soğumadan bunları anlatıyor olmak, Hrant Dink''in ailesini, arkadaşlarını, sevenlerini incitme ihtimaline sebep olabilecekse de, Dink''in katledilişinden sonra Türkiye''nin geleceğiyle ilgili olası bütün distopik senaryoların gündeme getirilip konuşulması ama “toplumun ortak algısında böylesi de bir izdüşüm var ve bu iyiye delalet değil” konusunun kimsenin dikkatini çekmemesi, dolayısıyla yazmak mecburiyetinde kalışımla mazurum.

Çünkü asıl mesele bu: Tarihin bir döneminde yaşanmış olaylardan ötürü, neredeyse bir asır sonra işlenen bir cinayete, sırf kurbanın ''düşman'' ırka mensubiyeti gerekçesiyle ''sevineyazma'' eyleminin vahşiliği.

Tehcir sırasında Ermenilerin Türkleri katlettiğini düşünebilirsiniz, Hrant Dink''i fikirlerinden ötürü olsun ya da olmasın sevmeyebilirsiniz, Diaspora Ermenileri''nin niyetinin kötü olduğuna inanabilirsiniz, “Hiçbir sebebi yok, Ermeni''leri sevmiyorum” da diyebilirsiniz pekala. Bunlar sizi ne hukuk önünde haksız, ne de insanlık önünde merhametsiz kılmaz. Türk milletinin büyüklük ve erdem sıfatlarını ırk ve nesebe indirgemeniz bile, –suç kapsamına girecek fiiliyatlara yeltenmedikçe– sizi haksız kılmayabilir.

Ama kalkıp da, sırf size ters gelen düşüncelerini ifade ettiği için ya da sırf ''Ermeni'' olduğu için bir insanı katledemezsiniz, katledeni temize çekemezsiniz, katledilişi haklı bulamazsınız. Çünkü bu, Türk milliyetçiliğinin, milli hassasiyetlerin, vatanseverliğin ardına sığınıp, vahşet havariliği yapmaktır.

Hrant Dink''i koruyamamış olmamıza, O ve O''nun gibi farklı konuşanları hedef gösterip bu cinayete zemin kazandırmış olan ulusalcılara, iç ve dış mihraklara, derin devlete öfkeleniyor şimdi herkes. “Evet bu topraklarda gözümüz var ama, altında yatmak için” diyen bir memleket aydınının kaybına mı, ele güne karşı düştüğümüz duruma mı, bu ülkede dirliğin tesis edilebileceğine duyulan inancın Hrant Dink''le birlikte toprağa düşmesine mi, bu soykırım meselesinin artık başımızı daha çok ağrıtacağına mı? Hangisine yanacağını bilemiyor şimdi gazeteler, TV''ler.

Oysa asıl yanmak, dizleri döverek ağlamak gereken buydu: Bu ülkede, ırk, soysop, nesep, vatan, milli hassasiyetler adına, gözü döndüğünde, hatta bir provoke ateşlemesine bile ihtiyaç duymadan canı sıkıldığında adam öldüren, ondan daha da kötüsü öldürülmesine tepki duymayan bir ''vatandaş modeli''nin türemiş olmasıydı. Üstelik bu vatandaş tipolojisinin, rejimin de rejim karşıtlarının da, ulusalcıların da solcuların da, siyasetin de bürokrasinin de elbirliğiyle suyunu taşıdığı bir ''vatanseverlik'' bataklığından türemesiydi.

Ermeni katliamı iddialarını, ne bilimsel ne kişisel alanda kabul edilebilir bulmadım. Ama hiç tanışmadığım Hrant Dink''in katledilişine, hem ölüm için çok genç olan yaşı, hem çalışan, üreten bir kafanın aramızdan ayrılmış oluşu, hem şimdi eskisinden daha yalnız olan Türkiye''nin sözünün azalması, hem bu suikastin memleketin istikrarına vurulmuş bir darbe oluşu, hem ailesi, hem sevenleri, hem düşüncenin özgür olması gerektiğine olan inancım cihetlerinin tümünü düşünerek, bu cihetlerin tamamına ayrı ayrı yanarak çok üzüldüm. Şimdi ben vatan haini mi oldum?

Hayır, çünkü milliyet, vatan sevgisi denen mefhumlar varoluş zaruretini düşman bellenmişi susturmakta, şiddette, öldürmekte bulmaz. Her ne kadar şimdilerde ''yükseltilen'' tanımı bu olsa da...