Trenle uçmak

Tren yolculuğu ilginçtir: tren belirlenmiş bir hat üzerinde devinir. Çift raylı o hat, insana amansız bir kısıtlanmışlık hissi verir. Trene bindiğinizde, vagonun koridorundan geçip kompartımanınızı ya da pulman koltuğunuzu bulduğunuzda karşılaştığınız, yaşamaya başladığınız rahatlık şaşırtıcıdır. Burada sağlanan rahatlığı ne özel arabanızda bulabilirsiniz, ne otobüste. Ötekileri anmak bile istemem. Bir süre sonra çelik tekerleklerin çelik raylara sürtünmesinden ve raylar arasındaki eklem yerlerinde oluşmuş pürüzden çıkan ritmik sesler, hülyanın derin boşluğuna sürükler insanı. Hülyanın derin boşluğunda çocukluğunuz yekinmiştir. Hülyanın derin boşluğunda uzayın kara deliğine düşmüş gibi olursunuz. Başınızı alıp gittiğiniz her istikamet sizi alıp kendi ülkesine götürür. Ne var ki, kara boşlukta seyahat ettiğiniz her ülke aynı zamanda ayrı bir kara boşluk haline gelir. Ölümün ve yaşamın belki de böyle bir boşluğun içinde oluşmakta olduğunu düşünmeye başlarsınız. Eğer Cahit Sıtkı''ya aşinalığınız varsa bir büyük boşlukta bozulan büyünün bu olduğunu düşünmeye başlarsınız. Fakat acaba?.. Büyü bozulmuş mudur? Büyü bozulabilir mi? Büyünün bozulduğu her boşluk bir bakıma kendi kara boşluğunu yaratmış olmuyor mu? Dal demeti nereye kaçtı? Kuş tüyü nereye uçtu? Gök parçası hangi cennetin ya da cehennemin diplerine doğru süzüldü ve ona ne oldu? Bu kısıtlanmışlık hali, o iki rayın üstünden başka hiçbir yere gidemeyeceğiniz, kaçamayacağınız, sığınamayacağınız düşüncesi, bir ân sonra sizi sık boğaz etmeye başlayabilir. Fakat, aman dikkat.. buna meydan verip vermemek sizin elinizdedir. Onu elden kaçırmamaya bakmalı. O iki rayın üstünden uçabileceğinizi düşünebilirsiniz. Ve bu düşünceyi bütün deneyler doğrulamaktadır. Trenin uyuşuk, oflayıp puflayan, insanın içine bezginlik, uyuşukluk zerk eden sesinin içinde barınmaktadır her şey. Az önce, kendinizi uzayın kara deliğinin sonsuz boşluğuna sevk eden kudretin ne olduğunu sanıyordunuz? Bütün evreni geriye doğru iten gücün, bu trenden kaynaklandığını görmeyi ıskaladıysanız, bu yolculuğa yeniden, ta başından bir kere daha başlamanın tavsiye edileceği noktada duruyorsunuz demektir. Yeniden başlayabilirsiniz. Bütün trenlerin telâki yeri olan istasyonlar bulunduğu gibi, Haydarpaşa gibi, Maraş gibi kör istasyonlar da vardır. Evet, elbette Haydarpaşa da bir kör istasyondur. Ordan öteye hangi yol var? Büyüklük, görkem ayrı, fakat bir istasyonun kör oluşu ayrı bir vakıadır. Ve, kendinizi o kör istasyondan veya bütün trenlerin telâki noktası olan ucu açık bir istasyondan yolculuğunuzu yeniden, en baştan başlatabilirsiniz. Tren hareket ettikten birkaç dakika sonra, ahenkli, ritmik “corc stevenson, corc stevenson” sesleri, sizi alıp götürecektir. Balığın suda yan yattığı bir yere, sütünü içtiğinizde dilinizin yandığı o beldeye, belki Ahmet Haşim''in oradaki, orda duran, elinizi uzattığınızda tutabileceğiniz mesafedeki o beldesine uçmaya hazırlanabilirsiniz. Sizi uçuran önemli etmenlerden biri, ilk kez tren yolculuklarında işittiğiniz kelimelerdir. Belki başka yerde, başka bir zamanda işitmiş olabileceğiniz bir kelime trenin baygınlık veren atmosferinde, bilmediğiniz bir istasyonun platformundaki kargaşa arasında duyulan ve duyup duymadığınızı tam kestiremediğiniz kelime, daha öncekiyle tıpı tıpına aynı olabilir, ama bunu kestirebilmek zordur, ses çünkü ilkin size pişkinlikle ilgili bazı çağrışımlar getirir, fakat kısa aralıklarla aynı sesi, aynı heceleri başka ağızlardan işitmeye başlarsınız: “pişmaniyeee!” Böyle bir kelimeyi belleğinize yerleştirirsiniz ve tren kim bilir neden sonra bir başka istasyonun platformunda sizden bir başka kelimeyi selamlamanızı ister: “kâhgeee, taze gevrek kâhgeee!...” Uçmak böyle bir şeydir. Bilmediğiniz, niçin, ne maksatla nasılsa öyle olan o hecelerle seslendirilmiş bir kelimenin anlamına nüfuz etmeyi beklerken kafanızın dağılmasıyla, o kara uçurumun diplerine çekilme duygusuyla biten bir boşluğa atılma halidir. Uçarsınız, uçtuğunuzu düşünürsünüz. Tekerleklerin tekdüze takırtıları karga bağrışlarına, leylek gagalarının uzun yankılı laklaklarına karışıp gider, yiter, unufak olur.