Son yıllarda ekrana gelen dizilerin seyirciyle sağlıklı iletişim kuramamasının en önemli sebebi analitik zekadan yoksun yazılan senaryolar. Analitik zeka/düşünme; dikkat, hafıza, muhakeme, algılama gibi bir dizi sürecin eşgüdüm içinde etkileştiği süreçler bütünü. Ağırlıklı olarak neden sonuç ilişkisini barındırır içinde. Analiz yapılmadığında senteze ulaşma imkanı yoktur, bütünü görmek zorlaşır. Algılama parçalar halinde gerçekleşir, resim bir bütün haline gelemez. İyi bir matematik eğitiminin yanında,
Son yıllarda ekrana gelen dizilerin seyirciyle sağlıklı iletişim kuramamasının en önemli sebebi analitik zekadan yoksun yazılan senaryolar. Analitik zeka/düşünme; dikkat, hafıza, muhakeme, algılama gibi bir dizi sürecin eşgüdüm içinde etkileştiği süreçler bütünü. Ağırlıklı olarak neden sonuç ilişkisini barındırır içinde. Analiz yapılmadığında senteze ulaşma imkanı yoktur, bütünü görmek zorlaşır. Algılama parçalar halinde gerçekleşir, resim bir bütün haline gelemez. İyi bir matematik eğitiminin yanında, polisiye roman okumak, polisiye film ve dizi seyretmenin analitik düşünme yeteneğini geliştirdiği ileri sürülür. Polisiye türde dedektif iz sürer, iz sürerken akıl yürütür, ipuçlarını ilişkilendirir, sürekli sorular sorar, aldığı cevaplarla neticeye ulaşır.
Hiç bitmeyen dizi yapma yoluna dümen kırıldığından bu yana dizilere polisiye unsurlar eklendi. Ama neden sonuç bağlantıları zekayla harmanlanmayınca seyir zevki vermedi; analitik zekayı geliştirici değil aksi yönde geriletici bir etki yaptı. Olay yerinde hadisenin detaylarını gören ve birbiriyle bağlantı kurarak olayı hızlıca çözen The Mentalist"in Patrick Jane"i analitik zekaya verilebilecek en doğru örnek.
Bu sezon polisiye detayların yer aldığı hikayeler seyircinin ilgisine mazhar olamadı. Kayıp, Eski Hikaye, Zeytin Tepesi ve Cinayet büyük umutlarla geldikleri ekranda tutunamadı, şimdi aynı akıbeti Hatasız Kul Olmaz yaşayacak gibi gözüküyor. Kayıp hariç diğer dizilerde çözülmeyi bekleyen cinayet vardı, ipuçları vardı. Fakat iz sürecek, ipuçları arasında bağlantı kuracak, soru sorup bulduğu cevaplarla neticeye ulaşacak bir senaryo yoktu. Suçlunun kim olduğu belliydi, senaristler orta alanda top çevirerek seyirciyi oyalayıp dolgu sahnelerle bölüm kotarmayı tercih ettiler.
Senaristlerinin "en büyük özelliği günümüz hikayesi olması" dedikleri Kara Para Aşk da aynı yolda ilerliyor. En büyük özelliği günümüzde geçiyor demelerinin sebebi diğer dizi Karadayı ile aynı kodlara sahip olması. Her iki dizi de analitik zekadan uzak yazılıyor. Senaryo analitik zekadan yoksun olunca haliyle karakterlerin düşünce tarzları verdikleri kararlar da analitik zekadan bir hayli uzak oluyor. Öylesine boşluklarla ilerliyor ki senaryo yapılan eleştiriler ışığında dolgu sahnelerle izah ediliyor. Misal benim de üzerinde durduğum Sibel"in nişanlısının polis olduğu nasıl bilinmez detayına Metin-Tayyar sahnesiyle açıklık getirildi. Tayyar nasıl bilmezsin polis olduğunu diye Metin"e bağırdı. Metin Sibel"le konuşmasını hatırladı, benden gizledi ne yapabilirim ki dedi. İnsanlara şantajla iş yaptıran mafya her zaman kişinin beyanını esas alır zaten araştırma yapmak gibi adetleri yoktur!
Sibel"in öğretmenlik yaptığı okulun kapısına kadar giden lüks arabayı kimsenin görmemiş olması da imkansız, ama senaryoda henüz o aşamaya gelinmedi. Ömer nişanlısının katilini bulmak istiyor ama iş arkadaşlarına gidip Sibel kimlerle görüşürdü diye sormuyor. Senaristler tarafından fark edildiğinde ilerleyen zamanlarda boşluk itina ile doldurulacaktır muhakkak. Robot resim komedisi yaşandı ki evlere şenlikti. Nilüfer kaçırıldığında Elif"in defalarca Metinle görüştüğü, Ömer de bunu bildiği halde robot resim akıllarına gelmedi. Ne zaman ki Nilüfer kurtarıldı, Nilüfer"e Metin"in robot resmi çizdirildi. Çünkü burada niyet robot resimden ziyade Nilüfer"in Metin"i koruyacağının altını çizmekti. Yazarken yaptıkları hatanın farkında varmış olmalılar ki robot resmi gören Elif hayır bu değil dedi ve oturdu iki dakikada Metin"in robot resmini çiziktiriverdi.
Analitik zeka açısından en dikkat çekici detaysa Ömer"in Sibel"den hiçbir şekilde şüpheye düşmemesi. Tabii bu durum nişanlısına güvenmesi ya da mesleğiyle alakalı değil. Sibel"in kara para trafiğinde yer aldığını öğrendiğinde hayal kırıklığı çok büyük olsun ve Elif"le aşklarının önünde engel kalmasın diye düşünülmüş. Elif ise kardeşi kaçırıldıktan sonra şantajla kara para akladığı halde bir kez bile babasının da benzer bir zorlamayla yasa dışı yollara başvurduğunu düşünmedi. Çok sevdiği güvendiği babası hakkında söylenenleri sorgusuz kabul etti. Nilüfer kaçırıldığı ilk gün Elif"e kötü bir şey yaptıracaksınız ne diye sorduğunu unuttu, Elif"in kara para kraliçesi olduğuna inandı. Böyle olmasının sebebi de senaryonun analitik zekadan muaf yazılması. Karadayı"da olduğu gibi aşk hikayesi ile seyirciyi ekranda tutmayı hedeflediklerinden önemsemiyorlar.
