Ya tutarsa!

Toplum mu dizileri etkiliyor diziler mi toplumu sorusuna net bir cevap verilemese de; ister gerçek bir olaydan ilhamla, ister yabancı bir filmden/diziden esinlenerek hikaye oluşturulsun, hem yaratıcı ekip hem de seyirci açısından sosyolojik etkileri yadsınamaz.

Bazı dizileri kim seyrediyor, ekran macerası nasıl bu kadar uzun sürüyor çözümlenemezken; bazı dizilerin ekrana geliş kararı nasıl veriliyor anlamak mümkün değil. Ya tutarsa söylemi o kadar belirleyici olabiliyor ki, on işimden birisi tutarsa kendimi şanslı görüyorum açıklamasında bulunabiliyor senarist/yönetmen Tayfun Güneyer. Son dizisi Türk''ün Uzayla İmtihanı, pilot bölümün ilk dakikalarından itibaren olmamış/olmayacak bir dizi olduğunu ilan etmesine rağmen, dokuz bölüm ısrarla çekildi ve yayınlandı. Tehlike çanları hem yazıp hem yöneten Tayfun Güneyer''in verdiği röportajda çalmaya başlamıştı. Bilerek ve isteyerek seviyeyi düşük tuttuğunu; geniş kitleyi yakalamak için basit mizah yaptığını; özel hayatında güldüğü değil izleyici artırmaya yönelik bir mizah anlayışı tutturduğunu anlatıyordu Güneyer. Kendi gülmediği, seyretmediği hikayeleri komedi adı altında ekrana sürenlere seyirci tarafından esaslı bir cevaptır Türk''ün Uzayla İmtihanı''nın ekran macerası.

Senaryosunu yazdığı Yılan Hikayesi''nde, o zaman dizi sürelerinin makul seviyede olmasının da etkisiyle yeni bir dil yakalayan Tayfun Güneyer; hikaye anlatma tarzını, karakterleri hiç değiştirmeden, sanki değişmiş gibi yaptığı hikayelerle tekrar ve tekrar yer buldu ekranda kendine. Adanalı ve Türk Malı hariç diğer dizilerde tekrardan öteye geçemediği için ekran macerası kısa sürdü, ama gerçekten şanslı ki önerdiği projeler hiç geri çevrilmedi.

Dram yazmak bana göre değil; içinde tecavüz, töre barındıran bir dizi yazamam diyen Tayfun Güneyer; dizi yayından kalkınca elinde mevcut bir dram olduğunu onu dizi yapacağını duyurmakta gecikmedi. Senarist ve yönetmen vasıflarını kimliğinde barındıran bir kişinin dram deyince aklına sadece tecavüz ve töre gelmesi ne kadar ironik! Peş peşe ekrana gelen benzer temalı diziler yüzünden sadece seyircinin algısı hasar görmemiş demek ki!

Medyanın seçici özelliğine, istediği öğeleri istediği bakış açısıyla yansıtma tercihine diziler de sahip. Son dönemde karakterler ne kadar arıza olursa psikopatlık sınırına ne kadar yaklaşırsa seyirci tarafından o kadar gerçekçi bulunuyor. Nesini beğeniyorsunuz sorusuna alınan en yaygın cevap: beğenmiyorum gerçekçi buluyorum. Söz konusu Behzat Ç. olsa da değişmiyor cevap Yalan Dünya olsa da. Dramlar da komediler de arıza karakterlerle hayat buluyor, seyirciyi yakalıyor.

Yalan Dünya''nın Rıza''sı Beyazıt Öztürk''ün, ben olmadım galiba serzenişiyle canlandırdığı karakterden memnuniyetsizliğinin altında da karakterinin tekdüzeliği yatıyor. Rıza karakteri sıra dışı, arıza, defolu bir boyuta geçemediği sürece aynı hoşnutsuzluk devam edecek oyuncuda. Dizinin öne çıkan, patlama yapan, medyaya malzeme veren, reklamlarda boy gösteren tüm karakterleri arızalı hatta psikopatlık sınırlarında. Rıza ise Kocabaş ailesinin bekar, bıçkın, duygusal, ailesi için istemediği bir nişanlılığa boyun eğen; senaristin bakış açısından ifade edersek silik, pısırık bir tip. Avrupa Yakası''nda genel müdür koltuğuna oturan, Amerika''da eğitim görmüş, başlangıçta yakışıklı, karizmatik bir hava veren Cem Onaran; Aslı ile gönül ilişkisi başlamasına paralel silik, pısırık bir karaktere dönüşmüştü. Diğer karakterlerin gölgesinde kaldığını düşünen oyuncu Levent Üzümcü; ben kötü bir oyuncu muyum neden bana hiç teklif gelmiyor diye sitem etmişti. Her iki dizide de aynı şekilde karakterize edilen esas oğlan tiplemesinden oyuncuların memnun olmamasının sebebi, oyunculuk performansından ziyade senaristin bakış açısıyla alakalı.

Senaryoya cahilliği, aptallığı, pısırıklığıyla katkı sağladığı müddetçe Beyaz''ın kendi rolü hakkındaki hoşnutsuzluğu devam edecek. Yerli dizi alemi normale yakın karakterleri sevmiyor ne vakittir. Renksiz, ruhsuz, heyecansız buldukları için onların bakış açısından diziyi izleyen seyircinin de aynı duyguyu paylaşması kaçınılmaz oluyor.