Bana mı düştü?

Türkiye''de ''etik standartlar'' o kadar çabuk değişiyor ki kimse farkına bile varmıyor... 1995 seçimlerinden hemen sonra, Işın Çelebi ve Ekrem Pakdemirli bazı büyük holdinglerin yönetim kurulu üyeliğine atanmışlar, çıkan ahlâk tartışması sonucu görevlerinden ayrılmak zorunda kalmışlardı. Sabah, atv ve Etibank''ın sahibi ''Medya Holding'' yeni yöneticilerini ilân ettiğinde listede ANAP''lı Güneş Taner''in de adı olduğu ortaya çıktı; aradan neredeyse bir hafta geçtiği halde kimseden itiraz sesi yükselmiyor...

Güneş Taner''in 55. Mesut Yılmaz Hükümeti''nin düşmesini getiren bakan olduğunu biliyorsunuz. Türk Ticaret Bankası''nın özelleştirilmesi sürecinde, bankacılığa heveslenen müteahhit Korkmaz Yiğit''e, "Yurtdışından banka alacağına Türkbank''ı düşün" aklını onun verdiği sonradan öğrenildi. Korkmaz Yiğit''in o sıralarda Alaeddin Çakıcı ile irtibatı olduğunu bildikleri halde, Mesut Yılmaz ile Güneş Taner, Türkbank ihalesinin onda kalmasını arzulamışlardı. Gerçekler ortaya çıkınca, muhalefet, konuyu, Meclis''te gündeme getirdi, hükümeti düşürdü, Güneş Taner de bakanlığa veda etti. Mesut Bey vefalı bir lider; önseçimde 27. sıraya düştüğü halde Güneş Taner''i seçilecek yere yerleştirip yeniden Meclis''e soktu...

Geçmişte bakanlık yapmış ileride yine yapabilecek kişiler oldukları için, politikacıların, holdinglerle al takke ver külâh olmaları elbette mahzurlu. Bırakın iş hayatıyla fiilen ilgilenmeyi, politikacının babadan kalma işlerini başkalarına telim etmesi, elindeki senet ve tahvilleri ''kör fon'' denilen kendisinin görmeyeceği bir hesaba yatırması beklenir. Politikacının bir holdingdeki varlığı, o holdinge haksız rekabet imkânı kazandırabilir aksi halde. Güneş Bey iktidar partisi mensubu, çoğunu geçmişte kendisinin atadığı bürokratlara bir telefonu büyük düğümleri çözebilir...

Bürokratlar sanki farklılar, onlar da başka bir âlem. Vaktiyle oturdukları devletin önemli koltuklarından kalkar kalkmaz bir özel sektör kuruluşuna, bir holdinge veya bir bankaya uçuveriyor; bir gün öncesine kadar koltuğun bu tarafında otururken ertesi gün öteki tarafına geçmekte mahzur görmüyorlar. Oysa, onların bu uçuşları da, tıpkı politikacılarınki gibi, devlet ciddiyetine aykırı.

Hikmet Uluğbay''ın yakını olan, hemen herkesin "Namusuna kefilim" dediği Yener Dinçmen bile, birkaç ay önce istifa ettiği Hazine Müsteşarlığı sonrasında Toprakbank''ın başına gidiverdi. Oysa, Hazine Müsteşarlığı, Türkiye''deki bankacıların korkması, çekinmesi gereken bir kurum. Sistemi iyi bilen bir dostum, "Medya ve bankalar açısından bakanların bir önemi yok, hayatları Hazine müsteşarının iki dudağı arasında" der durur. Eski müsteşarın hiç beklemeden bir bankaya geçmesi çok ciddi bir çıkar çatışmasıdır. Üç ay öncesine kadar ondan emir alan bürokratlar, karşılarına iş tâkibine gelen eski müsteşarlarına nasıl "Hayır" desinler?

Yener Dinçmen''in müsteşarlıktan önce oturduğu koltuklardan biri de Ziraat Bankası genel müdürlüğüydü. Ziraat Bankası''nın kredi müşterileri listesinin başında geliyor Toprak Holding... Ziraat Bankası eski genel müdürünün vaktiyle müşterisi olmuş bir kişinin yanına geçmesi de yanlış anlaşılır. Sadece ben yanlış anlamam, şu sırada bu tür yatay geçişlere bakıp dır dır konuşan bir çok kişinin ağzı torba değil ki büzesin.

Toprak Holding''in Hazine müsteşarlarına özel bir zaafı olmalı ki, Yener Dinçmen''in selefi olan Mahfi Eğilmez''i de emekli olur olmaz transfer edivermişti. Oysa, devletle teşvik ilişkisi bulunan bankalı holdinglerden uzak durması gereken kişiler olmalı Hazine müsteşarları...

Cüneyt Sel yakın zamana kadar Hazine''nin ''2 numaralı'' koltuğunda oturuyordu. Hikmet Uluğbay''ın intihar girişiminin hemen öncesinde Hazine müsteşarlığına gelmesi bekleniyordu. Bir yayın grubu çok istiyordu Cüneyt Bey''in müsteşar olmasını, bir başkası da olmasın diye ağırlık koymuştu. Sonunda, Hazine müsteşarlığının başına bir başka bürokrat getirildi, Cüneyt Sel de memuriyetten ayrıldı.

Nereye gitti Cüneyt Bey? Bir hafta bile beklemeden Erol Aksoy''un İktisat Bankası''nın başına... İnsan iddetinin dolmasını bekler, değil mi? Hayır, bir hafta öncesine kadar bankaların kaderini etkileyecek kararlar verme durumunda olan bürokrat, bugün bir bankanın çıkarlarını korumakla görevli. Böyle bir şeye hiçbir ülkede müsaade edileceğini sanmam...

Ülkemizde varlıklarını sürdüren bankaların önemli bir bölümünün ''tehlikeli durumda'' olduğunu bakanken Güneş Taner açıklamıştı. ''Tehlikeli durum'' demek "Bankalar Yasasının 64. maddesi kapsamına alınmış olmak" demek... Bu durumda kaç banka var, o bankalar arasında Güneş Taner, Yener Dinçmen, Mahfi Eğilmez ve Cüneyt Sel''in yöneticisi oldukları grupların bankaları da bulunuyor mu? Bilmiyorum. Ancak, sırf bana bu soruyu sordurmamak için, bu kişilerin bankaları bulunan holdinglere geçmemeleri gerekirdi.

Medya Holding bünyesinde görev alan sadece politikacı Güneş Taner değil; Deniz kuvvetleri komutanlığı yapmış emekli oramiral Vural Bayazıt da aynı holdingin yöneticisi... Medya Holding denizcilikle iştigal etmiyor, Vural Amiral''in medya veya bankacılıkla irtibatı bilinmiyor. Öyleyse bu samimiyet ne? Hem de, Genelkurmay''ın, "Emekli paşalar holdinglere gitmesin" taze duyurusuna rağmen...

Ben de fazla ''etikçi'' mi oldum, ne?