Bilesiniz diye

İnanan insanların uzak görüşlüğünü öven, aynı delikten iki defa sokulmayacağını bildiren ne güzel kutlu sözler var. Ancak, "Ben inanıyorum" diyenlerde bir bozukluk olmalı; çünkü hepimiz olağanüstü saf, önünü göremeyen insanlarız...

İnandığını iddia edenlerimizin kafası her türlü komplo teorisine çalışıyor, olan biteni herkesten önce görüyor ve değerlendiriyor, ama iş kendilerine, çevrelerine, etraflarındaki tiplere geldi mi, gözlere sanki bir mil çekilmiş. Uzağı iyi gören, yakını fark edemeyen ''Mr. Magoo'' tipleriyiz...

"Atatürk''ü koruma kanunu" diye bilinen 5816 sayılı yasayı Demokrat Parti çıkarmıştı. İsterse çıkarmasın; o günlerde ellerinde kazma küreklerle bazı tipler ortalığı sarmış, Atatürk heykellerine musallat olmuşlardı. Öyle çok değil, iki-üç heykelin tahrip edilmesi yasa çıkartma arayışının hedefine varması için yetti. Elleri kazmalı o grubun adını bugün hatırlayanınız var mı? (Ticaniler).

Bazı örgütler tamamen ''muvazaalı'' kurulmuşlardır, ancak grupların ''uzaktan kumandalı'' olması gerekmez. Yıllar içerisinde çeşitli provokasyonlarda kullanılmış nice dernek, vakıf, yazar, gazete vardır ki, üzerlerine en ufak bir toz konduramazsınız. Ancak, ''psikolojik savaş'' uzmanları, manipülatörler, onların özelliklerini istedikleri sonucu almak için kullanırlar. 1950 sonrasının Ticanileri, ''kışkırtıcı ajan'' mı idiler, yoksa saflıklarından mı yararlanılmıştı, bilemem. Ancak sonuçta 5816 sayılı yasayı onlara borçluyuz.

Size burada bir ev ödevi veriyorum: Yargıtay Cumhuriyet başsavcısının "Yeniden çıkartılsın" dediği Türk Ceza Kanunu''nun 163. maddesinin 1950''lerde Meclis''ten geçmesini hangi olaylara borçluyuz? O dönemde hangi gazeteler, hangi örgütler ne gibi bir rol oynamışlardı? "Bu soru çok kolay" diyecek kadar yakın siyasi tarihi bilenlere başka sorularım da var: Takrir-i sükun kanunu, anayasa nizamını koruma kanunu gibi yasal düzenlemeler hangi toplumsal olayları tâkiben gündeme gelmişlerdi? O dönemlerin yayın organlarında, örgütlerinde, kimler, hangi rolleri üstlenmişlerdi?

16 Şubat 1969 günü, İstanbul''a demirleyen Amerikan 6. Filosu etrafındaki kışkırtmalarda, kitleler arasında sonu kanlı biten bir çatışma çıkmıştı; adı bu yüzden ''Kanlı Pazar'' kaldı o olayın. 1977 yılında, CHP genel başkanı Bülent Ecevit, İzmir''de, değişik bir silâhtan çıkan kurşunlara hedef olmuş, yanındaki Mehmet İsvan yaralanmıştı. Aynı yılın 1 Mayıs günü, "Devletle irtibatlı bir grubun kendisine suikast düzenlemeye hazırlandığı" ihbarını Başbakan Süleyman Demirel CHP liderine duyurmuştu. Çatılar üzerinden üzerilerine ateş açılan kitlelerin paniği de kanlı bitmişti. O olaylar sırasında, kimler, ne tür bir rol oynamıştı, hatırlayanınız var mı?

Tarih bilinci olmayanlar bir kaç yıl öncesini de mi hatırlayamıyorlar? Ali Kalkancı, Fadime Şahin gibi isimleri? O dönemde varolan ve gündemi işgal eden tipler ne oldular sahi? Onlar ortada yoklar, ama başı örtülü her genç kızı Fadime Şahin''le özdeşleştiren, her dindarı ''potansiyel terörist'' görmeye yarayan artçı şok, 28 Şubat süreci, son hız devam etmekte...

"Bütün bunlar tarihten birer yaprak, bugünlerle ne ilgileri var?" diye mi soruyorsunuz? Doğrudur, hiçbir olayın hiçbir başka olayla bir ilişkisi yoktur bizde. Günlük yaşar, bugün olanlardan bugün etkilenir, yarına herhangi bir malzeme taşımayız. Taşısaydık, yılan tarafından hep aynı yerden sokulur, bir milim ötemizi göremeyecek kadar miyoplaşır mıydık?

Bu yıl 50 yaşıma girdim. Atatürk''ü koruma kanunu ve 163. madde ben emeklerken Meclis''ten geçmiş olmalı; o dönemlerde yaşanan provokasyon olaylarının pasif bir seyircisi bile değildim. Takrir-i sükun kanunu çıktığındaysa babam bile doğmamıştı. Ancak, o günlerle ilgili bilgileri zamanında kitaplardan almış olsaydım, ya da yaşayıp okuyanlar arasından uyarıcılar çıksaydı, 1969''da, 1977''de yaşananları seyretmekle yetinmez, "Yeter artık!" diye haykırırdım. Tıpkı şimdi, burada yapmaya çalıştığım gibi...

Türkiye''nin tarihini bölük pörçük biliyoruz. Bildiklerimiz arasında irtibat kurma becerimiz de yok. Oysa, tarihi doğru okuyabilsek, iddia edilenin aksine, bizde doğrusal çizginin darbeler olduğunu, darbesiz, yarı-demokratik dönemlerin ise istisna sayılacağını görürdük. Bizde üç ya da üçbuçuk darbe olmadı, Türkiye sürekli bir darbe ortamında; üç dönem (1950-60; 1965-71 ve 1984-89) şöyle böyle demokratik bir ortamda yaşadık. Darbelerin mantığı kural, demokratik sistemler ise istisna bizde.

Şaşıracaksınız, ama güneşin her gün doğudan doğduğu kadar apaçık bir gerçek bu kaydedeceğim: Böyle bir sistem, varlığını, kendisini ''inanan'' bilen, öyle gibi davranan insanlara, onların körlüğü ve sağırlığına borçlu. Geçmişi bilmediği, hangi oyunlara geldiğinden haberdar olmadığı için, bugün olanları da bütün derinliğiyle idrak edemiyoruz. Birbiri ardına başımıza gelen bunca belâ ve musibet hep başkalarının eseri olabilir mi?

Bence değil. Çoktandır bu kanaate vardığım ve inanan insanların uzak görüşlü olması gerektiği, aynı delikten iki kez sokulamayacağı sözlerinin kutluluğundan emin olduğum için, artık dönüp kendimi sorgulamaya başladım. Size de aynısını tavsiye derim, dönün ve kendinizi sorgulayın.

Belki rahatlatmayacaktır, ama gözdeki görme bozukluğunu, kulaktaki ağırlığı kısmen gidereceğini garanti ederim.