Bir bakanlıktan notlar

Hatırlayan olacaktır: Refahyol iktidarı sırasında, DSP''nin Meclis''teki grup toplantılarından birine katılan bir bayan, "Ne olur bizi bu gericilerden kurtar" diye Bülent Ecevit''in boynuna sarılarak ağlamıştı. "Lâiklik elden gidiyor" diye ağlayan kadının DSP lideriyle sarmaş dolaş görüntüsü günlerce televizyon ekranlarını süslemişti...

Hatırlayanlara bir hatırlatmam daha olacak: Şimdi adını vermek istemediğim o bayanın, vaktiyle bir bakanlıkta çalışırken zimmetine para geçirmek ve rüşvet almak gibi suçlardan hakkında işlem yapılarak görevine son verildiğini yazmıştım. Televizyonlar o görüntülerden âniden vazgeçtiler, kadın da, palas pandıras, memuriyetten uzaklaştırıldıktan sonra kapağı attığı ABD''ye döndü.

Bu olayı neden hatırladım? Geçen yıl bu zamanlarda o bayandan bir mektup almıştım. Orada, "Göreceksin, eylül ayına kalmadan senin de sonun gelecek" anlamına gelen bir şeyler yazmıştı. Sağlığım yerinde olduğuna göre ''sonum gelmiş'' sayılmaz elbette; ama, tam da onun beklediği ayda, bir anlamda ''sonum geldi'' ve 13 yıl çalıştığım gazeteyle ilişkim kesildi.

Başıma gelende zimmet suçlusu eski memurun bir dahli olduğunu ileri sürmüyorum; ayrıca böyle bir ilişkinin varlığını akla düşürecek bir irtibattan da haberdar değilim. Ama, bazılarının, suçüstü yakalansalar bile, hayret edilecek biçimde bir koruma zırhı içinde tutulduklarını düşündürüyor bu olay bana.

Yıllardır, Ankara''da, siyaseti ve bürokratları yakından izlemeye çalışırım. Bazı bürokratların her devirde ayakta kalmaları beni hayrete düşürür. Haklarında çıkan söylentilerden yüzde biri bir siyasetçi hakkında ileri sürülse adamın hayatı kayabilir; oysa, o bürokratlar, yıllar ve yıllar boyu makamlarını korurlar... Bazen görevden alınsalar bile, hiç ummadığınız bir anda, hiç beklemediğiniz bir bakanın, onları yeniden göreve getirdiğini görürsünüz...

Amerika''da turistik eşya mağazalarında ''yes man'' denilen bir plastik insan figürü de satılır. Adamın tepesine de vursanız, yerden yere de çalsanız, o yeniden doğrulup, bir yandan "Yes, sir" ("Evet, efendim") diye ses çıkartırken bir yandan da mahviyetkâr duruşunu kazanır. Patronların masalarında olurmuş o tip figürler ve onlara yanlarında çalıştırdıkları yöneticilerin ne kadar kişilikli olduğunu hatırlatırmış... Bir dostum satın aldığı o figürü bizim bazı bürokratlara benzetmişti.

Bu uzun girişi, hem de tam seçime gidilirken, bir bakanlıkta akıl almaz personel kaydırmaları yapıldığı haberini aldığım için yaptım. Başında gazeteci kökenli bir bakanın bulunduğu bu bakanlık döviz kazandıran bir sektörde sorumluluk taşıyor. Ülkeye giren dövizin yaklaşık üçte birini kazandıran sektör bu.

"Olmaz, olmaz" demeyin, bakın neler oluyor...

Bir bürokrat, görev alanına giren konularda gevşek davrandığı görüldüğü için bakanlık içi atamaya uğramış. İtiraz hakkı elbette; o da yapılan işlemin yanlış olduğu iddiasıyla Danıştay''a başvurmuş... Ancak, Danıştay, bakanlığın işlemini haklı, görevini suistimal ettiğini gördüğü memuru haksız bulmuş... Yolsuzluğu mahkemece tescilli o bürokrat, kısa bir aradan sonra, yeniden bakanlık içinde etkin hale gelmek üzere. Daha önce görevini suistimal ettiği için alındığı genel müdür yardımcılığı görevine, Danıştay kararına rağmen, iade etmiş bakan kendisini; yakında o kişiyi genel müdür olarak ataması bekleniyor...

Aynı bakanlık, bir ara, devlet arazilerini kişilere tahsis ettiği için gündeme gelmişti. Bir bölümü DYP-SHP, geri kalanı Anasol iktidarı sırasında yapılan tahsislerde kimler ne değerli arazilere konmuştu bir bilseniz... Bakanlığın bazı memurları kendisine arazi tahsis edilen önemli bir kişi hakkında doğruları yansıtmayan bir rapor hazırlamışlar. Bu rapor yüzünden Maliye Bakanlığı bürokratlar hakkında dâvâ açmış...

Açmış da sanki bir şey mi olmuş? Yok canım. Hatalı davranışları yüzünden haklarında dâvâ açılan bürokratlardan ikisi şu yakınlarda bakanlığa müsteşar yardımcısı olarak atanmış bulunuyorlar...

DSP''nin elindeki bakanlıkların yolsuzluklar konusunda hassas olmasını bekleyenler naklettiğim bu örneklere elbette şaşırmışlardır. Ancak, hatalı atamalar bunlarla sınırlı kalmıyor. Haklarında çok daha ciddi ithamlar bulunan kişiler, hem de devletin bir kolunun "Aman ha!" diye uyardığı noktalarda sorumlu koltuklara oturtuluyorlar. Herhalde, yakında, benzer durumdakilere yer açmak için, sorumluluğunu müdrik bürokratlar kıyımı da başlar. Belki de seçimin sonucu bile beklenmeden...

Yolsuzluk ve bölücülük gibi iddialara muhatap olan kişilerin önemli görevlere getirilmelerini bakanın yolsuzlukları himaye edecek veya bölücülük yanlısı bir kişi olduğuna bağlamıyorum; hiç ilgisi yok. Sadece, bu tür bürokratlar, nasıl oluyorsa oluyor, dosyalarındaki kara lekelere rağmen, her devirde ayakta kalmayı beceriyor...

Bu yazı biraz kapalı oldu, biliyorum; ama yolsuzluk sebebiyle memuriyetten atılmış bir bayanın, bunu yazdım diye bana savurduğu tehdidi en başta boşuna mı anlattım size? Ne yalan söyleyeyim, ben ''her devrin adamı'' olmayı başaran şâibeli insanlardan ve karanlık ilişkilerinden korkarım...