İyi ki gittim...

Trabzon''a gittim ve hayata yeni bir gözle bakmaya başladım. Önce 28 Şubatçılara iki müjdem var: Projeleri sonuç vermiş görünüyor... Bir kere, ''İslâmî kesim'' diye bilinen insanlar kapsamlı bir kendini sorgulama süreci içinden geçiyorlar; söylemleri radikal biçimde değişmiş... İkinci müjdem de şu: Projelerini sürekli kılmak için orda burda kurdukları örgütler, 28 Şubatçılar ortada olmadığı halde, hâlâ faaller ve çizgilerini sürdürüyorlar...

Bir de üzücü haberim olacak: Kendileriyle aynı çizgide olmayan insanlar, dindarı ve dine karşı lâkaydıyla, milliyetçisi ve millî hislerden yoksunuyla, çoğunluğu ve azınlığıyla, daha önce şiddetle karşı çıktıkları formülleri artık dinlemeye başlamışlar... "Sizi sömürge yapacaklar" diyenler sessizlikle geçiştirilirken, "İyi ki AB adayı olduk, yabancılar sayesinde nefes alabileceğiz" diyenler ayakta alkışlanıyor... Hem de Trabzon''da...

"Hem de Trabzon''da" dememin sebebini hatırlayacaksınız. Bundan sadece bir kaç yıl önce, Rahmi Koç''un başını çektiği ''Deniz Temiz'' adlı çevreci örgütün düzenlediği bir etkinlik içerisinde gemiyle Karadeniz''e gelen Ortodosk dünyasından dinadamları protesto gösterileriyle karşılanmıştı Trabzon''da; yolcular, programda olmasına rağmen, kente alınmamışlardı... Şimdi ise, Türk Ocakları mensuplarının da dinleyici olarak katıldığı oturumlarda ''azınlık sorunları'' konuşulabiliyor, dikenli sayılan "Türkler ve Ermeniler" gibi başlıklar altına girebilecek konular tartışılabiliyor...

Ermeni cemaatine hitap eden Agos gazetesinin yönetmeni Hrant Dink, "Böyle bir heyecanlı katılımı beklemiyordum" dedi. Konuşmacılarından olduğu panel sırasında, Dink''in gözlerinin buğulandığı anlar yaşanmış, dinleyicilerden de ağlayanlar olmuş... Toplantıları düzenleyen aydınlar, kendilerine boşuna ''Empati Grubu'' adını takmamışlar...

''Empati'' sözcüğünü, AnaBritannica, "Kişinin kendisini başkasının yerine koyarak onun duygularını, isteklerini, düşüncelerini ve eylemlerini anlayabilme yeteneği" olarak tanımlıyor. Trabzon''da herbiri farklı eğilimden bir grup aydın bunu başarabilmiş; en kritik noktalarda "Acaba benim doğrum yanlış olabilir mi; ya da yanlış bildiğimde doğruluk payı var mıdır?" diye sorabilmişler... Son bir yıl içerisinde yedi değişik etkinlik düzenleyip her düşünceye kendini ifade hakkı tanıyarak...

Başka ülkelerde insanların "Ne vardı bunda?" diye dudak bükecekleri bir iş bu, biliyorum; ancak Türkiye''de Rüstem-i Zâl gibi kahraman olmak gerekiyor bunu başarmak için... Biz Trabzon''a gittiğimiz gün, 28 Şubatçı bir dernek, etrafa, "Sevrciler geldi, geldikleri gibi gidecekler..." türü sloganlar yayıp durmuş... Dinlediğim konuşmacılardan hiçbiri Türkiye''nin bölünmesini istemiyordu; Trabzonlular da bu tip zırvalara kulak asmadıklarını gösterecek yoğunlukta izlediler sempozyumu...

Yargıtay başkanı Sami Selçuk, ülkenin geleceğiyle ilgili umutlarını seslendirdiği hoş bir açılış konuşması yaptı. Daha önce de Empaticilerin dâvetlisi olarak gelip Trabzon''da konuşmuş Yargıtay başkanı; bu defa Ordu ve Samsun''u da içine alacak biçimde yapmış gezi programını... Dikkatimi çeken husus, Yargıtay başkanının bulunduğu bir ortamdan devletin valisi ve ilin öteki bürokratlarının uzak durması oldu... Devleti harıl harıl not alıp çekim yapan polisler temsil etti sempozyumda...

"Türkiye''nin Avrupa Birliği sürecinde uyum sorunları" genel başlığı altında dört panel yapıldı iki gün boyunca. İlk gün sabah, Ali Bayramoğlu, Ömer Laçiner ve FP milletvekili Prof. Mehmet Bekaroğlu ile birlikte konuyu ''siyasal örgütlenme'' açısından tartıştık. Aynı gün, Eser Karakaş, Mehmet Altan, Yahya Tezel ve Güneri Akalın ''ekonomik'' yönden görüşlerini açıkladılar. İkinci gün, Ali Bulaç, Tülin Bumin, Nuray Mert ve Yılmaz Ensaroğlu ''din-kültür'' alanında, Hrant Dink, Rıdvan Akar, Kürşat Bumin ve Oral Çalışlar ''dil ve etnisite'' ekseninde yaşananları Trabzon''un gündemine taşıdılar...

Yıllardır bu tür toplantılara katılırım, herbirinden dönüşte kendimde biraz daha eksilme hissederim... İlk olarak, Trabzon''dan, biraz daha çoğalmış, zenginleşmiş hissiyle Ankara''ya döndüm. Cıvıtmadan, bir tarafı diğerine kışkırtmadan, horoz dövüşü peşinde koşmadan düzenlenmiş, farklı görüşlerin fikirlerini özgürce savunabildiği bir platform insana bu duyguyu veriyor demek ki...

Empati''ye varlıklarıyla değer katan dört genç insan, Ali Değermenci, Şinasi Haznedar, Osman Çıtlak ve Aşkın Bakkalcı, 40 bine yakın öğrencisi bulunan bir üniversite kentinde, yozlaşmadan uzlaşmayı ve çatışmadan tartıştırmayı başarmış görünüyor...

Size hiç ilgisiz gibi görünebilir, ama yine de bir okurun elektronik postayla gönderdiği bir ''Superonline'' haberini buraya aktarmadan edemeyeceğim. Habere göre, Jorg Heider''in memleketi Avusturya''da, onun boşalttığı koltuğa oturan yeni lider Ernest Windholz, geçen hafta, bir konuşma sırasında, "Sadakatimiz şerefimizdir" cümlesini sarf ettiğinden dolayı sert eleştirilere muhatap olmuş. Kamuoyu ayağa kalkmış... Sebebi duyunca şaşıracağınıza eminim: Meğer bu bir Nazi sloganı değil miymiş? Bereket, "Sadakatimiz şerefimizdir" cümlesinin Nazi sloganı olduğunu Windholz bilmiyormuş da, kamuoyu öyle yatışmış...

Trabzon''a gittim ve dünyaya bakışım değişti.