TR
EN
AR
FR
RU
UR
Yabancılaşma efekti
Nedendir bilmiyorum, şu günlerde sağda-solda karşıma çıkan bazı makaleleri okurken, sütunun üstünde ismi ve resmini gördüğüm kişiyi değil de, Tel Aviv'de, dizüstü bilgisayarı başına çökmüş, habire tuşları parmaklayan Sima Vaknin'in silüetini fark eder gibi oluyorum.
Sima Vaknin kim mi? Onu da söyleyeceğim, ama müsaadenizle önce şu 'yabancılaşma efekti' konusunu biraz geliştireyim.
Amerika Irak'a müdahale edeceği sırada da Türk basınına bir haller olmuştu. Birileri, neredeyse kendilerini TBMM'nin yerine koyup ABD ile birlikte topraklarımızda 'kuzey cephesi' açacaktı. Yabancılaşma efektinin varlığını o zaman da hissetmiştim. Araya onca zaman ve ABD nâmına koca bir 'Irak ayıbı' girmiş olmasına rağmen, gazete manşetlerinden ve kendilerine emanet edilmiş köşelerden "1 Mart tezkeresini reddederek başımıza dert açtık" yakınmasında bulunan 'yabancılar' bugün bile çıkabiliyor...
O günlerde de Irak yüzünden Türk medyasına bir şeyler olmuştu, ama İsrail'in Filistin ve Lübnan'a saldırıları sonrasında yaşanan 'yabancılaşma' bir başka... Bazı köşeleri okurken, "Bu sütunun sahibini tanıyorum, üstünde imzası bulunan yazıyı o yazmış olamaz" hissine kapılıyorum. İşte o zaman Bn. Sima Vaknin'in yüzü karşımda beliriveriyor...
"Ortadoğu'nun tek demokrasisi" şöhretine sahip değil mi, İsrail? Bn. Sima Vaknin'in herhangi bir demokraside düşünülmesi imkânsız bir görevi var: İsrail'in sansürcübaşısı kendisi... 'Sansürcübaşı' sıfatını ben yakıştırmış değilim, kendisinin gerçek ve tam resmî unvanı şu: İsrail'in askerî sansürcübaşısı... Pazartesi günü Türkiye'de sansürün kaldırılışının 98. yıldönümü kutlanacak; sansürün en koyu olduğu dönemlerde bile, Türkiye'deki sansürcülerin elinde Sima Vaknin'e tanınmış yetkiler yoktu...
İsrail sansürcübaşısı, tek bir sözüyle, televizyon kapatabiliyor, yayın durdurabiliyor, haber engelleyebiliyor ve gazeteci hapse gönderebiliyor. Eskiden bizde bazı gazeteler 'siyah' sütunlarla çıkarmış ya, haber veya yazının sansüre uğradığı belli olsun diye, İsrail basını da aynı uygulamayı yapsa, gazetelerin delik deşik çıkması gerekebilir...
Bunu ben söylemiyorum, Associated Press (AP) ajansının Kudüs'ten yazan muhabiri Benjamin Harvey böyle yazıyor... Bir bakanın cepheyi ziyaretine dair, ya da Hizbullah'ın attığı füzenin denize düştüğünü, önemli bir askerî tesisin vurulduğunu bildiren tek satır haber çıkamıyor İsrail basınında... Sadece İsrail basını sansürden etkileniyor olsa iyi, ülkede çalışan yabancı gazeteciler ile yabancı basına çalışan İsrailliler de yazdıklarını önce sansüre göstermek zorundalar...
Yaptıkları yanlış yüzünden cezalandırılmak ve çalışamaz hale gelmek istemiyorlarsa...
Bn. Vaknin yaptığı işten çok mağrur olmalı ki, kendisiyle konuşan AP muhabirine, "Ben istersem" demiş, "Bir genelge yayınlar ve o gün hiçbir şey yayınlanamaz. Gazete kapatabilir, tv kanalının yayınını durdurabilirim. Her şeyi yapabilecek yetkilere sahibim." İyi mi?
İsrail'de çalışan gazeteciler sansür kurallarına uyacakları sözü vererek görevlerini yapabiliyorlar; yayın organları ve ajanslar da öyle. Yazılan haber veya yazıda rahatsız edici bir unsur olduğundan kuşku duyan sansüre başvuruyor, o da bazı bölümleri çıkardıktan sonra haber/yazıyı onaylıyor. AP ajansı karar almış, yayımladığı haberde sansüre uğramış bölüm varsa bunu abonelerine duyuruyormuş... AP muhabiri, "Kurallara uymayan muhabir sonucuna katlanır" diyor...
Füzelerin düştüğü yer neyse de, bakanların cephe ziyareti neden sansürlü? Hizbullah füzeleri cephedeki bakanı hedef almasın diye... Bakan döndükten sonra haberin üzerindeki sansür kalkıyormuş...
"Ortadoğu'nun tek demokrasisi" diye bilinen İsrail'de Bn. Vaknin'in sansürcübaşılık görevi sürekli bir iş... Çünkü, tepesine füze düşmese bile kendisini sürekli savaş içerisinde kabul eden bir ülke İsrail... Sıcak savaş dışında yumuşak uygulansa da, kurallar her zaman geçerli; sansürcübaşı da görev başında.
Muhabirin konuştuğu bir gözlemci İsrail'in sansür uygulamasını kınadıktan sonra, "Zaten mantığı da yok" demiş; "Füzenin denize düştüğü veya hedefi bulmadığı bilgisi haber değil; Hizbullah'ın attığı 100 füzeden 99'u hedefi bulmuyor çünkü..." Olsun, Bn. Sima Vaknin elinde makas görevi başında ya...
Alenen sansüre uğramış haber ve yazılara tahammül derecem nispeten yüksek de, üstünde ismi ve cismi görülen kişinin sütununu bir yabancının kullanımına açmasına yüreğim dayanmıyor. Maalesef, şu günlerde, sağda-solda o tür haber ve yazılar sıkça karşıma çıkmaya başladı.
İsrail'in sansürcübaşısı Sima Hanım Türkçe de biliyor mu acaba?
Amerika Irak'a müdahale edeceği sırada da Türk basınına bir haller olmuştu. Birileri, neredeyse kendilerini TBMM'nin yerine koyup ABD ile birlikte topraklarımızda 'kuzey cephesi' açacaktı. Yabancılaşma efektinin varlığını o zaman da hissetmiştim. Araya onca zaman ve ABD nâmına koca bir 'Irak ayıbı' girmiş olmasına rağmen, gazete manşetlerinden ve kendilerine emanet edilmiş köşelerden "1 Mart tezkeresini reddederek başımıza dert açtık" yakınmasında bulunan 'yabancılar' bugün bile çıkabiliyor...
O günlerde de Irak yüzünden Türk medyasına bir şeyler olmuştu, ama İsrail'in Filistin ve Lübnan'a saldırıları sonrasında yaşanan 'yabancılaşma' bir başka... Bazı köşeleri okurken, "Bu sütunun sahibini tanıyorum, üstünde imzası bulunan yazıyı o yazmış olamaz" hissine kapılıyorum. İşte o zaman Bn. Sima Vaknin'in yüzü karşımda beliriveriyor...
"Ortadoğu'nun tek demokrasisi" şöhretine sahip değil mi, İsrail? Bn. Sima Vaknin'in herhangi bir demokraside düşünülmesi imkânsız bir görevi var: İsrail'in sansürcübaşısı kendisi... 'Sansürcübaşı' sıfatını ben yakıştırmış değilim, kendisinin gerçek ve tam resmî unvanı şu: İsrail'in askerî sansürcübaşısı... Pazartesi günü Türkiye'de sansürün kaldırılışının 98. yıldönümü kutlanacak; sansürün en koyu olduğu dönemlerde bile, Türkiye'deki sansürcülerin elinde Sima Vaknin'e tanınmış yetkiler yoktu...
İsrail sansürcübaşısı, tek bir sözüyle, televizyon kapatabiliyor, yayın durdurabiliyor, haber engelleyebiliyor ve gazeteci hapse gönderebiliyor. Eskiden bizde bazı gazeteler 'siyah' sütunlarla çıkarmış ya, haber veya yazının sansüre uğradığı belli olsun diye, İsrail basını da aynı uygulamayı yapsa, gazetelerin delik deşik çıkması gerekebilir...
Bunu ben söylemiyorum, Associated Press (AP) ajansının Kudüs'ten yazan muhabiri Benjamin Harvey böyle yazıyor... Bir bakanın cepheyi ziyaretine dair, ya da Hizbullah'ın attığı füzenin denize düştüğünü, önemli bir askerî tesisin vurulduğunu bildiren tek satır haber çıkamıyor İsrail basınında... Sadece İsrail basını sansürden etkileniyor olsa iyi, ülkede çalışan yabancı gazeteciler ile yabancı basına çalışan İsrailliler de yazdıklarını önce sansüre göstermek zorundalar...
Yaptıkları yanlış yüzünden cezalandırılmak ve çalışamaz hale gelmek istemiyorlarsa...
Bn. Vaknin yaptığı işten çok mağrur olmalı ki, kendisiyle konuşan AP muhabirine, "Ben istersem" demiş, "Bir genelge yayınlar ve o gün hiçbir şey yayınlanamaz. Gazete kapatabilir, tv kanalının yayınını durdurabilirim. Her şeyi yapabilecek yetkilere sahibim." İyi mi?
İsrail'de çalışan gazeteciler sansür kurallarına uyacakları sözü vererek görevlerini yapabiliyorlar; yayın organları ve ajanslar da öyle. Yazılan haber veya yazıda rahatsız edici bir unsur olduğundan kuşku duyan sansüre başvuruyor, o da bazı bölümleri çıkardıktan sonra haber/yazıyı onaylıyor. AP ajansı karar almış, yayımladığı haberde sansüre uğramış bölüm varsa bunu abonelerine duyuruyormuş... AP muhabiri, "Kurallara uymayan muhabir sonucuna katlanır" diyor...
Füzelerin düştüğü yer neyse de, bakanların cephe ziyareti neden sansürlü? Hizbullah füzeleri cephedeki bakanı hedef almasın diye... Bakan döndükten sonra haberin üzerindeki sansür kalkıyormuş...
"Ortadoğu'nun tek demokrasisi" diye bilinen İsrail'de Bn. Vaknin'in sansürcübaşılık görevi sürekli bir iş... Çünkü, tepesine füze düşmese bile kendisini sürekli savaş içerisinde kabul eden bir ülke İsrail... Sıcak savaş dışında yumuşak uygulansa da, kurallar her zaman geçerli; sansürcübaşı da görev başında.
Muhabirin konuştuğu bir gözlemci İsrail'in sansür uygulamasını kınadıktan sonra, "Zaten mantığı da yok" demiş; "Füzenin denize düştüğü veya hedefi bulmadığı bilgisi haber değil; Hizbullah'ın attığı 100 füzeden 99'u hedefi bulmuyor çünkü..." Olsun, Bn. Sima Vaknin elinde makas görevi başında ya...
Alenen sansüre uğramış haber ve yazılara tahammül derecem nispeten yüksek de, üstünde ismi ve cismi görülen kişinin sütununu bir yabancının kullanımına açmasına yüreğim dayanmıyor. Maalesef, şu günlerde, sağda-solda o tür haber ve yazılar sıkça karşıma çıkmaya başladı.
İsrail'in sansürcübaşısı Sima Hanım Türkçe de biliyor mu acaba?
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.