Bireyin ekonomisini geliştirmek

Bütçe dönemlerinde memur maaşları ile birlikte bireyin ekonomisi daha fazla gündemde kalmaktadır. Bir konunun gündemde kalması çözüm için yeterli değil elbette. Gerekli altyapıyı oluşturmadan bireyin ekonomisini kapsayan iktisadî önlemleri almanın zorluğu tartışılamaz.

2000 yılı bütçesi, IMF ile yapılan görüşmeler paralelinde önemli tartışmaların odağına yerleşti. Yeni vergilerin öngörülmesi, iç borçlanmada anapara ve faiz ödemelerinin bütçenin önemli tutarını alıp götürmesi gibi faktörler itibariyle bütçenin bireyin iktisadî sorunlarını çözümlemede etkin olamayacağı ortaya çıkmış bulunuyor. Gelir dağılımını ele almayı ve âdil gelir dağılımını başarmayı amaçlamış bir bütçe değil, 2000 yılı bütçesi. Bu anlamda yeni bütçeden ümitvar olmak zor.

İki yıldır asgarî ücretin yılbaşında uygulanmaya başlaması ve yıl ortasındaki asgarî ücretin dahi bazı tekniklerle hesaplanıp yılbaşında belirlenmesi ve uygulamasının bu doğrultuda yapılması bireysel ekonomileri etkilemektedir. Ancak asgarî ücretin tarafların katılımı ile belirlenmesinde bireyin ekonomisindeki olumsuzluklar dikkate alınmakla birlikte bütünüyle tesbit edilen asgarî ücretlerin yeterliliği savunulamaz. Çeyrek asırlık enflasyon serüvenimizin sarsmadığı kurum kalmamıştır. Bu anlamda bireyin ekonomisi, enflasyonun en şiddetli yaşandığı alandır.

Asgarî ücretin satınalma gücünün enflasyon nedeniyle sürekli erimesi bireyin ekonomisi üzerinde olumsuz etkilerini hemen hissettirmektedir. Diğer ücret ve maaş geliştirmelerinde baz alınan asgarî ücretin önemi, bütçedeki geliştirmelerde de ortaya çıkmaktadır. Memur maaşları için öngörülen düşük zam oranının asgarî ücret görüşmelerinde tartışma konusu olmaması mümkün değildir. Öyleyse bireyin ekonomisini geliştirme çalışmaları topyekûn iktisat politikasını bu açıdan da ele almayı gerektirmektedir. Depremin etkileri de değerlendirmeye katılmalıdır.

Bireyin ekonomisini geliştirmeyi hedeflememiş maaş veya ücret ve fiyat politikalarının etkin bir özeleştiriye tabi tutulması gerekmektedir. Bireyi kollamayı beceremeyen ekonomi neye yarar acaba?