"Âşıklar Defteri..."

Genç icrâcılarımızdan Doğan Dikmen, Kalan Müzik vasıtasıyla "Osmanlı''dan Cumhuriyet''e Mûsıkî Mirası" üst başlıklı bir "Uşşak Faslı" yayınladı. Fasıl formu, Dikmen''in ifadesiyle bu anlamda kompozisyon olarak bugüne kadar hiç neşredilmemiş. Bu çalışmada Dikmen, gidebildiği kadar eskiye giderek, gelebildiği kadar da yeniye gelerek geniş bir yelpazede mûsikî sanatımızın çok önemli bir kompozisyonu olan "Fasıl"ı ele aldığını, bulunması gereken formların hemen hepsini kullandığını ifade ediyor. CD''deki eser sıralaması, klasik fasıl kompozisyonunu oluşturan geleneksel tarzdır. Doğan Dikmen, "Ekopol" dergisinin bugünlerde çıkacak sayısı için kendisiyle yaptığımız konuşmada, geleneksel icrâ tarzını yaşatmaya, gelenekten kopmadan özgün birşeyler ortaya koymaya elinden geldiğince gayret ettiğini söylüyor. Yalnız bu çalışmaya, "Fasıl tek kişinin değil, bir topluluğun icrasıyla gerçekleşir" şeklinde küçük bazı eleştiriler de yok değil.

Uşşak (Âşıklar) Faslı için seçilen eserler, bu makâmın en güzel örnekleri arasında yer alıyor. Sultan I. Mahmud''un Darbeyn usulündeki Uşşak Peşrevi, (Meragalı Abdülkadir''e atfedilen) Hafif usulünde Uşşak Kâr, Dede Efendi''nin "Dil nâle eder bülbül-i şeydâ revîşinde" adlı Darb-ı fetih usulüyle bestelenmiş eseri, Tulum Abdi''nin "Bakılmaz ârız-ı pürtâbına ol mâh-i tâbânın" adlı Nim Devir bestesi, Halifezâde Tahir Efendi''nin "Pâdişâh-ı işvesin iklim-i hüsn-ü ân senin" adlı Ağır Semâisi, yine Dede Efendi''nin "Pür âteşim açtırma benim ağzımı zinhâr" adlı şarkısı, Hacı Arif Bey''in "Meyhâne mi bu, bezm-i tarabhâne-i cem mi" adlı şarkısı, Şevki Bey''in "Havâ-i aşk eser serde" adlı şarkısı, Lem''i Atlı''nın "Seni arzu eder bu dîdelerim" adlı şarkısı, Enderûnî Kadıköylü Ali Bey''in "Aşkın ile bülbül gibi artmaktadır âhım/Kaydet beni de defter-i uşşâka a mâhım" adlı şarkısı, Dellalzâde İsmail Efendi''nin "Muntazırdır sana uşşak, gel güzelim" adlı şarkısı, Tab''i Mustafa Efendi''nin "Ol sîm beden câme değişmekten usanmaz" adlı nakış yürük semaisi, "Uşşak Faslı"nda yer alan güzel eserler.

Doğan Dikmen, dînî-lâdînî gibi ayırımlara pek itibar eden bir sanatçı değil. "Dinsizlik bile dinin içindedir. Şu halde lâdînî tanımı, mûsikîmizi de rencide eden bir yanlıştır. Bu mûsikîye her formda eser kazandırmış birçok velî vardır. Onların yaptığı bir şarkıda dahi tevhidden farklı bir şey söylemeleri düşünülemez, ama kolay kolay da anlaşılmaz doğrusu. Görmeye istidadı olan bir gözle bakıp anlamaya niyet etmelidir. Ben formları genel olarak dînî ya da lâdînî diye ayrımaktansa; saz eserleri, sözlü eserler olarak bir grup; ayrıca kendi içinde dönemleri ile de sınıflanan klasik ve romantik devirlere ait gruplar; Tekke ve Câmî Mûsikîsi olarak ayrı bir grup şeklinde değerlendirmeyi tercih ederim" diyor.

Doğan Dikmen, merhum Bekir Sıdkı Sezgin ve üstad Aleaddin Yavaşça''dan aldığı mûsikî emanetini bence başarıyla ve hakkını vererek yaşatıyor. "Osmanlı''dan Cumhuriyet''e Mûsikî Mirası/Uşşak Faslı" adlı çalışması da bunu gösteriyor.