Fuji Dağı bize ne anlatıyor

İşbaşında, çalışma hastalığı diye Japonya''ya has bir hastalıktan küt diye ölen epeyce insan vardır.

Erkekler akşam normal bir saatte işten çıksalar bile, çoğu kez evlerine gitmeden önce en azından kitap okuyabilecekleri bir kafede çay kahve içerek vakit geçirip hiç değilse dokuz-dokuz buçuktan sonra eve gitmeye çalışırlar. Çünkü eğer bir üst düzey yönetici eve erken saatlerde dönebiliyorsa, konu komşunun "ona şirkette geç saatlere kadar ihtiyaç duyulmuyor" diye düşünmesini kendisi de, ailesi de istemez.

Bir Japon arkadaşımla gece geç vakit yirmi beş katlı bir bina önünden geçerken, "Ne müthiş şirket," dedi. "Nasıl anladın?" diye sordum.

"Baksana bu saatte bütün ışıklar açık, içerde de çalışan insanlar var."

Kitaptaki ilginç anekdotlardan sadece bir tanesi bu.

Uzun yıllar Türkiye''nin önemli müesseselerinde profesyonel yönetici olarak görev yapmış olan Yener Sonuşen''in "Fuji Dağı''yla Konuştum" başlığını taşıyan kitabında, Japon insanına ait birbirinden ilginç gözlemler var.

Bu gözlemlerde kimi zaman Türk medeniyetiyle kesişen Japon medeniyetine dair önemli mesajlar aktarılıyor.

Boğaziçi Üniversitesi''ndeki işletme tahsilinden sonra yüksek lisans eğitimi almak üzere gittiği Japonya''da Uzakdoğu''nun hayat felsefesi ve gündelik alışkanlıklarıyla tanışan Sonuşen, bu ülkede şahit olduklarını iş hayatına da aksettirmiş.

3 yıllık bir emeği müteakiben Japonca''ya vakıf olduğunu belirten yazar, eserinde Japon insanlarıyla aralarında geçen birbirinden ilginç diyaloglara da yer veriyor;

"Japonya''da hep birileri sizi görür, ama siz bilmezsiniz." Bunu Japonya''da yaşayan bir yabancı söyledi.

"Mesela trende giderken en az birkaç kişi size bakıyordur ama siz farkında değilsinizdir. Çünkü bakanlar, Batılılar gibi değil, Japonlar gibi bakar. Yani sizin onları göremeyeceğiniz bir an ve şekilde" diye de ekledi...

Bunu duyar da durur muyuz?

Hemen ertesi gün genellikle sadece koltukların dolu olduğu ve ayakta sadece birkaç kişinin olduğu, bir vagonda tutamağı tutmuş ufuklara doğru bakarken, birdenbire yumuşak bir bakışla da olsa sağ tarafıma hızla dönüp "Bakan var mı?" diye denedim.

Üç kişiyle göz göze geldik.

Çok şaşırdılar.

Doğrusu ben de kendimi gülmemek için çok zor tuttum.

Sanki onlar için bakmadığımı hissettirmeye çalıştım.

Ama o kadar tuhaf bir durum oldu ki, bir sonraki istasyonda herkes indi.

Sanıyorum hepsi gideceği istasyona bir sonraki trenle gitmişlerdir.

Boğaziçi Yöneticiler Vakfı Müdürü İbrahim Ethem Gören de kitabı güzel tahlil etmiş.

Kitabın hoş kokulu satır aralıklarında ilerlerken Yener Sonuşen''in Fuji Dağı''yla "ne konuştuğu"nu merak ediyor; karşınızda bir "Fuji" arıyorsunuz.

Aslında herkesin bir Fuji''si vardır; yahut olmalıdır.

Dağ, insanların içinde büyüyen hasrettir; gelişen bir hasret ve uzlet makamı...

Bununla birlikte Yener Sonuşen, Japonya üzerine açtığı paragrafı henüz kapatmamış, Samuray kültürü, kitabın satır aralıklarına gizlenmiş. Bu kültürün has öğelerini satır aralıklarından tek tek cımbızla çekip almayı okuyucuya bırakmış.

Kitabın bir menfi tesiri var!

Okumaya başlayan bitirmeden bırakamıyor.

Hafta sonunda kitap okumak ve birkaç saatliğine de olsa Japon kültür ve medeniyet havzasının kenarlarında dolaşmak istiyorsanız sizin de Fuji Dağı''yla konuşmanız gerekecek!

Yazar, Fuji Dağı''yla ne konuştuğunun cevabını okuyucularına bırakıyor, kitap başladığı gibi, ufuktaki Fuji Dağı siluetiyle sona eriyor.

"Rehber, timsah derisi ayakkabılarıyla, dehşetli, tipik bir İtalyan.

Bizi Roma''da küçük bir çeşmeye götürdü.

"Bu çeşmenin suyu, bütün İtalya''daki, en tatlı sudur" dedi, içtik.

Fena değil, hafif bir suydu.

Birden aklıma geldi ve sordum :

"Neden en tatlı su bu?"

"Çünkü ben bu mahallede doğdum" " .... :)

"Fuji Dağı''yla Konuştum" kitabından.