Meşrulaşan haksız kazançlar

Vergi kaçağındaki büyük oran ve sık sık yapılmak zorunda kalınan vergi afları "Balık baştan kokar" sözünü doğruluyor.

Başbakan Erdoğan''ın yakında açıklayacağı 3 yılllık 2011-2013 "Kayıtdışıyla Mücedele Eylem Planı" bu açıdan önemli.

Bu kez kayıtdışı hastalığını tedavi için doğru yerden başlanacak.

Çünkü hedefte bu kez asgari ücretli üst düzey yöneticiler var.

Yeni dönemde "kayıtlı olup matrah kaçıranlar" hedefe alınacak.

*

Açılımı "Sosyal Güvenlik Entegrasyon Projesi" olan ve SGEP adı verilen TÜBİTAK''ın SGK için hazırladığı özel bir bilgisayar programı ile Türkiye''de 14 kurumdan gelen bilgiler tek bir sistemde toplanacak.

SGK kayıtlarında asgari ücretli olarak görülen 4.5 milyon kişi gerçek ücretiyle kayıtlı olup olmadığı açısından tek tek incelenecek.

Yüksek ücret almalarına rağmen, kayıtlarda asgari ücretli görünen şirket CEO''ları, üst düzey teknik yöneticiler, mühendis, operatör, finans müdürü gibi milyonlarca insan mercek altına alınacak.

Yeni dönemde beyannamelere meslek kodlarının girilmesi zorunlu tutulacak. Böylece asgari ücretli CEO, mühendis, doktor yalanlarına son verilecek.

*

Bir ülkede kayıt dışı ekonomi yüzde 40''ların üstünde ise, kayıt içi gibi görünen kayıtlı ekonomide de düşük prim ve ödemelerle vergi kaçırılıyorsa, devlet de bunları bildiği halde sesini çıkarmıyorsa bu durumdan şöyle bir sonuç çıkar:

Bu ülkede vergiler ödenemeyecek kadar yüksektir.

Bu nedenle de esnaf ve şirketler ticari faaliyetlerini sürdürmek için vergi kaçırmak yoluna gitmektedir.

Devlet de bu nedeni haklı gördüğü için vergi kaçırılmasına göz yummaktadır.

*

2010 yılı itibariyle kayıt dışı istihdam oranı, yüzde 50''lerden yüzde 43.3 seviyesine gerilemesine rağmen hâlâ ekonominin en büyük kara deliği.

Kayıt dışı istihdamın yaygınlığı aynı zamanda, sosyal hukuk devleti uygulamalarının ve sendikal örgütlenmenin önündeki en önemli engellerden birisi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Hane halkı İşgücü Araştırması 2010 yıllık sonuçlarına göre, kayıt dışı çalışanlar nedeniyle devletin toplam sosyal güvenlik primi ve vergi kaybı, asgari ücret düzeyi dikkate alındığında yıllık 21.2 milyar lirayı buluyor.

Bu açıdan Türk-İş''in kayıtdışı ekonomiyi önleme konusunda hazırladığı raporun dikkate alınmasında fayda var.

*

Kayıtdışı ekonomi, vergi ve sigorta gelirlerinde azalmaya, işletmeler arasında rekabet koşullarında eşitsizliğe, çalışanlar açısından kötü çalışma koşullarına ve sosyal güvenceden yoksunluğa neden oluyor.

Aslında en büyük tahribatı insan zihnine yapıyor; zihniyet değişikliğine yol açıyor.

Haksızlıklar, vergi kaçırmalar, kandırmalar, yalan beyanlar meşru görülüyor.

Kayıtdışı ekonomi sürdükçe insan bozuluyor.

İnsan bozuldukça da kayıt dışı ekonomi ve haksız kazanca olan talep artıyor.

İnsani değerleri öğüten bir değirmen gibi bu kısır döngü devam edip gidiyor.

Torba yasası olarak adlandırılan borç yapılandırmasında kurumların farklı davranışları mükellefin kafasını karıştırmış.

Kurumların aynı yasayı farklı anlamalarından mağdur olan mükellef Ahmet İşli, yetkililerden şu iki sorunun cevabını istiyor:

1- İstanbul''da Sultangazi Belediyesi ile vergi dairesi peşin ödemelerde mükellefin borcunun faizini silerek sadece ana parayı alırken, Kadıköy Belediyesi ile SGK neden peşin ödemelerde borcu ana parasına faiz koyarak istiyor.

2- Odaların yıllık aidatları yüksek, ödemekte zorlanıyoruz. Daha önce yetkililer tarafından aidatların indirileceği söylenmişti.

Ne zaman indirileceğini öğrenmek istiyoruz