Askeri İsrail mi, Lübnan mı talep ediyor?

Lübnan’a asker gönderme konusunda farklı kesimlerin farklı düşünceleri yanında aynı toplumsal ve düşünsel kesimde olan insanların da çok farklı yaklaşımlara sahip olduğunu görüyoruz. Bu durum, sorunun çok boyutlu ve karmaşık bir hal arz etmesindendir.

Türkiye’nin asker göndermesini isteyen ülkelerin başında ABD ve İsrail gelmiyor, aksine Lübnan geliyor ve Suriye ile İran buna olumlu bakacaklarını belirtiyor. Yani BM’nin barış gücüne olan destek ile Türkiye’ye olan destek farklı blokları yansıtıyor.

Herkesin üzerinde ittifak ettiği konu, bir an önce ateşkesin sürdürülebilir hale getirilmesi, Lübnanlıların yaralarının sarılması ve Lübnan’ın yeniden inşası. Pekiyi bu durum nasıl sağlanacak? Sadece insani yardım örgütlerinin çabalarıyla böyle bir sonuç alınabilir mi?

Tartışılması gereken sadece Barış Gücü’nün misyonunun kimin amacına daha çok hizmet edeceğinden ziyade, Türkiye’nin bu Güç’te yer almasının kimin işine yarayacağı olmalıdır. Suriye ve İran’ın bu işe soğuk bakmamasının sebebi de sanırım Türkiye’yi tek irtibat ve diyalog kanalı olarak görmeleridir.

Asker göndermekten yana olanların argümanları şöyle özetlenebilir:

1. Lübnan’da kültürel bağlarımız olan sivil insanların korunması için, barış ve ateşkesin korunmasına ihtiyaç vardır. Ateşkesin sürdürülebilir olması Lübnan halkı için hayati önemdedir. Türkiye, insani kaygılarla ateşkesin devamı için Barış Gücü’ne katkı yapmalıdır.

Lübnan’ın yeniden yapılandırılması ve sosyo-ekonomik hayatın onarılması için Barış Gücü’nün yapacağı PRT çalışması önemli olacaktır. Türkiye tecrübesiyle bu süreçte yerini almalıdır.

2. Başından beri Lübnan ve Filistin meselesine hassasiyetle yaklaşan Türkiye’nin bölge halklarından ve dost yönetimlerden gelen “asker gönderin” davetine duyarsız kalması düşünülemez.

3. Bölgede aktif dış politika ve diplomatik çaba içinde olan Türkiye’nin Barış Gücü’ne asker göndermemesi ilgisizlik ve duyarsızlık olarak algılanacaktır.

4. Türkiye’nin eş başkanlığını yaptığı Medeniyetler İttifakı inisiyatifi, İsrail-Filistin ve İsrail-Lübnan ihtilaflarında rol almayı gerektirmektedir.

5. “Ortadoğu’dan uzak duralım” söylemi Türkiye’nin jeopolitik gerçekliğini yansıtmaz. Türkiye’nin bu bölgedeki olaylardan etkilenmemesi ve bu sorunlara lakayt kalması mümkün değildir.

Asker göndermeye karşı olanların argümanları ise, BM’nin niyeti ve kapsamı çok net olmayan bir kararla başarılı olamayacağı, Türkiye’nin bu kaos ve çatışma ortamına sürüklenmemesi gerektiğidir. Hizbullah veya İsrail kuvvetleriyle çatışma riskinin doğuracağı sorunların Türkiye’nin diplomatik ilişkilerine de zarar vereceğini düşünen “hayır cephesi” bu süreci İsrail’in amaçlarına hizmet eden bir süreç olarak görmektedir.

Türkiye’nin bu sürece duyarsız kalması bence artık mümkün değildir.

Türkiye için Ortadoğu’da bir çok olayda “dışarıda kalarak etkilenmemek” gibi bir seçeneği yoktur. Türkiye birçok olayda “etkilemeden etkilenen” ülke olmuştur. “Hem duyarlı olalım, hem kenarda duralım” yaklaşımı bu olayda gerçekçi de değildir. ABD ve İsrail’in kısmi çıkarı olacak diye Lübnan hükümeti ve Lübnan halkının yardım taleplerine duyarsız kalmak, sadece “siyasetsizlik” değil, aynı zamanda “ahlaki tutarsızlık” olur.

Sadece “devletleri” ya da sadece “örgütleri” düşünerek hareket etmek yerine, biraz da insanları, halkları ve masumları düşünerek hareket etmek gerekir.