Mitingler...

Seçime bir ay kala, seçim meydanları kızışmaya başladı. Başbakan Erdoğan kampanyayı en erken başlatan ve en fazla miting yapan lider durumunda. Şu ana kadar Erdoğan 18, Baykal 3 miting yaptı.

Erdoğan, toplamda 67 miting yapmayı planlıyor. Bu rakam, CHP ve MHP''nin yapacağı mitinglerin toplamından daha fazla. 22 Temmuz seçimlerinde de Erdoğan 60 civarında miting yapmıştı. Buna ek olarak Abdullah Gül de 20''ye yakın miting gerçekleştirmişti. Bu seçimde de Erdoğan''ın dışında bakanların, genel başkan yardımcılarının ve Bülent Arınç''ın düzenliği programlar var. Böylece 81 ilin tamamında etkinlik gerçekleştirildiği gibi, bazı illerde birkaç kez miting yapılmış oluyor.

Elbette parti genel başkanlarının katılacakları miting sayısı, sadece liderin performansının ve çalışkanlığının bir tezahürü değildir. Bu aynı zamanda partilerin meydanlara büyük kalabalıklar toplayamaması, bazı illerde miting yapamamaları, bu kadar yoğun organizasyon yapacak donanımlarının olmaması gibi başka faktörlerle de ilgili. CHP ve MHP''nin Güneydoğu ve Doğu''da fazla miting yapabilme şansları yok. Batı illerinin hepsinde de 20-30 bin kişilik meydanları doldurabilme, heyecan oluşturma kabiliyetleri sınırlı. Bu yüzden mitingler belli şehirlerde yoğunlaşıyor.

Baykal, kalabalık toplama sorununu, bölge mitingleri yaparak aşmaya çalışıyor. Adana ve Çorum mitingleri aslında bir şehir mitingi değil, çevre illerin katılımlarıyla gerçekleşen bölge mitingleriydi. Erdoğan''ın tüm mitingleri ise şehir mitingleri şeklinde.

22 Temmuz''la kıyaslandığında Erdoğan''ın bu yıl yaptığı mitingler daha coşkulu ve daha kalabalık görünüyor. 22 Temmuz öncesinin şartları cumhurbaşkanlığı seçim sürecinin gerilimini ve tepkiselliğini yansıtıyordu. Meydanlar sadece bir partiyi desteklemenin ötesinde demokratik bir tepki ortaya koyuyorlardı. Bu seçimde öyle anlaşılıyor ki, Davos hadisesi büyük bir heyecan yüklemesi yapmış durumda. Erdoğan''ın mitingleri, klasik bir parti dayanışması olmanın ötesinde daha farklı bir toplumsal olay gibi cereyan ediyor. Örneğin, Samsun''da miting bittikten sonra bile on binlerce kişi meydandan dağılmıyor, Erdoğan''ı görmeye çalışıyordu. Nevşehir''de kar fırtınası altında çok büyük bir kalabalık yaklaşık 2 saat Erdoğan''ı bekliyordu. Amasya''da da benzer şekilde kalabalık yaklaşık 3-4 saat bekliyor, hava kararmasına rağmen kimse dağılmıyordu. Salı günü kar ve sis yüzünden Erdoğan''ın helikopteri Yozgat merkez yerine başka bir ilçeye inince 2 saatlik bir gecikme oluşuyor, kar yağışı altında meydanda coşkulu bir kalabalık bekliyordu. 20-30 bin kişilik kalabalıkların yoğun yağışa ve soğuğa rağmen meydanlardan ayrılmaması, meselenin sadece bir seçim mitingi gibi algılanmadığını, farklı bir siyasi psikolojinin etkili olduğunu gösteriyor.

Erdoğan Salı günü, Baykal Çarşamba günü Çorum''daydı. İlk mitinge yaklaşık 20-25 bin kişi katıldı ve 2 saat şiddetli sağanak yağışa rağmen coşkulu bir miting gerçekleşti. İkincisi daha iyi hava şartlarında gerçekleşti ve çevre illerden gelenlerle birlikte yaklaşık 6-7 bin kişiyle yapıldı. Erdoğan''ın küçük şehirlerde topladığı kalabalık, Baykal''ın Büyükşehirlerde topladığı kalabalığı geçiyor.

Seçimle ilgili tahmin için elbette meydanlar her zaman sağlıklı bir fikir vermeyebilir. Ama seçim sonuçlarına anlamak için anketler ve mitingler bir ölçüttür. Anketlere göre AK Parti CHP''ye 2,5 kat fark atacak gibi. Meydanlar ise bu farkın 3-4 misli olacağını gösteriyor. CHP seçmeninin kar, fırtına, aşırı sıcak veya soğuk gibi olumsuz şartlarda mitinge gitmekte çok istekli olmadığını bildiğimize göre, CHP''nin alacağı oyla, miting kalabalığı arasında doğru bir orantı olmayacağını söyleyebiliriz. Şu anki görüntü CHP''nin 22 Temmuz oranını korumaya çalıştığı, AK Parti''nin ise yeni bir rekor kırmaya odaklandığıdır.

Küresel finans krizinin olumsuz şartlarına rağmen AK Parti''nin ciddi bir destek çekmesi, seçmen psikolojisinin farklı eğilimleri ön plana çıkardığını gösteriyor. DTP seçmeni nasıl kimlik siyasetini aldığı hizmetin veya yaşadığı sıkıntıların önüne geçiriyor ve farklı sebeplerle oy kullanıyorsa, AK Parti seçmeninin de resmin bütününe baktığı ve konjonktürel olumsuzlukları geri planda tuttuğu anlaşılıyor.