Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
40

Bildirimler

Anayasa değişikliği artık zorunlu

Adnan Küçük00:00, 01/04/2008, SalıG: Güncelleme: 02:37, 01/04/2008, Salı
Yeni Şafak
Anayasa değişikliği artık zorunlu

Şimdi yapılması gereken kişiler için suç teşkil etmeyen davranışlardan dolayı siyasi partilerin sorumlu tutmayan, yasama sorumsuzluğu kapsamında yer alan davranışları kapatma nedeni olmaktan çıkaran ve kapatmaya delil olacak davranışlar için kesinleşmiş mahkeme kararını arayan Anayasa ve Kanun değişikliğidir

Dün, AYM, 14.03.2008 günü Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Abdurrahman Yalçınkaya tarafından verilen AK Parti'nin kapatılması talepli iddianamenin kabulü yönünde karar vererek, kapatma davası açılmış oldu. Bu iddianamede aslında iade edilmeyi lüzumlu kılacak çok sayıda veri bulunduğu halde, Yüksek Mahkeme kararını iddianamenin kabulü yönünde verdi. Tabii ki, yargılama süreci başlamış olması itibariyle ben burada iddianamenin ka-bulüne ilişkin olarak verilen karar üzerinde bir miktar durmak istiyorum.

Bu iddianamede, aslında davanın kabulünü zorlaştıracak çeşitli veriler bulunmaktadır. Ben burada bu verilerle, genel itibariyle sorunlu olan bazı konular üzerinde durmak istiyorum.

  • Bir kere artık hiçbir demokratik ülkede, siyasi partilerin düşüncelerinden dolayı kapatılması uygulaması bulunmamaktadır. Burada yer verilen ifadelerin hemen hepsi şiddeti içermeyen, tamamen ifade hürriyeti kapsamında değerlendirilecek beyanlardır. İddianamenin bu niteliği sebebiyledir ki, bu iddianame bütün demokratik dünyada şaşkınlıkla karşılanmıştır.
  • Diğer yandan, bu iddianamede kapatmaya delil kabilinden dayanak alınan davranışlardan hiç birisi hakkında cezai soruşturma da açılmış değildir. Kişiler için suç teşkil etmeyen bir davranışın siyasi partiler için, hem de en ağır yaptırım olan kapatmaya delil kabul edilmesinin, gerek ceza adaleti ve demokratik hukuk devleti, gerekse suç ve ceza arasındaki orantılılık ilkesi ile de bağdaşırlığı bulunmamaktadır. Diğer yandan bu anlayış, suç teşkil etmeyen fiillerin yargısal organlar tarafından suç olarak kabul edilmesi anlamına gelir ki, bunun suç ve cezada kanunilik ilkesi ile de bağdaşırlığı bulunmamaktadır.
    DAVA AÇMA KOLAY OLMAMALI
  • İddianamenin kabulü ile, "siyasi partilerin ne kadar kolay vazgeçilebilir bir hak ve hürriyet olduğu" ortaya çıkmış olmaktadır. Gerçi bir parti hakkında kapatma davasının açılması, mutlaka onun kapatılacağı anlamına gelmez. Fakat, iktidarda olan, yaklaşık iki seçmenden birisinin oyunu alan, demokratikleşme konusunda önemli kanunlar çıkaran, deyim yerindeyse birinci lig demokratik ülkelerin içinde yer aldığı Avrupa Birliği üyeliği için ciddi reformlara imza atan bir siyasi parti hakkında kapatma davası açmak, ülkemizin gerek siyasi gerekse ekonomik yönden çok yönlü açmazlar ve belirsizliklere sürüklenmesi neticesini doğurabilecektir. Her ne kadar suç işlemek, her hâlükârda onların cezalandırılmasını iktiza eder ise de, burada tamamen ifade hürriyeti kapsamında yer alan birtakım düşünce ifadelerinden dolayı kapatma davası açmak, sonra da bu dava neticesinde çeşitli iç ve dış ekonomik ve siyasi sorunların yaşanmasına sebep olmak, ülkemizin hayrına olmayacaktır.
  • Ülkemizde genel kabul gören ve özellikle de ceza hukukçuları tarafından eleştiri konusu olan bir husus da cumhuriyet savcılarının çok kolay bir şekilde dava açmalarıdır. Oysa siyasi partiler gibi demokratik siyasi hayatın onsuz olmaz unsurları hakkında bu kadar kolaycı bir şekilde kapatma davasının açılması, Türk demokrasisi açısından zarar vericidir. Her ne kadar cumhuriyet savcıları, kolaycı bir şekilde dava açarak sorunun çözülmesini yargıya havale etmekte iseler de, en azından yargı organlarının da iddianameyi iade etme mekanizması bulunmaktadır. Hiç olmazsa bu mekanizmanın işletilmesi ile, netice itibariyle bir takım bariz iadeyi gerektirecek durumların varlığına istinaden, siyasi hayat rahatlatmış olacaktır. Bu imkân maalesef yüksek yargı organınca yerinde değerlendirilmemiştir.
  • Kaldı ki, bu Anayasa değişikliği sadece AK Parti'nin iradesi değildir; TBMM'nin iradesidir. Bu oylamada, AK Parti'li milletvekilleri yanında MHP, DTP gibi diğer partilere mensup milletvekilleri ile bazı bağımsız milletvekilleri tarafından da evet yönünde oy kullanımlıştır. Bu durum karşısında, bir tüzel kişilik olan ve çeşitli siyasi partilere mensup parlamenterlerin oy vermiş olduğu yasama organının tasarrufundan dolayı bir tek siyasi partiyi sorumlu tutmanın, kişisel sorumluluk ilkesi ile de bağdaşırlığı bulunmamaktadır. Bu yasama sorumsuzluğu ilkesi ile de esaslı bir şekilde çelişmekte, bir partinin milletvekilleri, vermiş oldukları oylardan dolayı Anayasa'nın 83. maddesine aykırı bir şekilde yasaklama tehdidi ile karşı karşıya bırakılmaktadır. Burada sadece ilgili siyasi partinin sorumluluğu değil, aynı zamanda milletvekillerinin kullanmış oldukları oy ve yasama faaliyetleri kapsamında söyledikleri sözlerden dolayı siyasi yasaklamaya muhatap olacakları için, 83. maddede öngörülen "mutlak yasama sorumsuzluğu" ilkesi ile çelişme ortaya çıkmaktadır. Sadece bu ihlal bile, tek başına iddianamenin iadesi için yeterli görülmesi gerekirdi.
  • Diğer yandan geniş anlamda yasama dokunulmazlığı kapsamında yer alan, kişisel olarak cezai sorumluluğu gerektirmeyen, hakkında cezai takibat yapmayı lüzumlu kılmayan bir sebepten dolayı, vatana ihanet dışında bir sebeple sorumluluğu söz konusu olmayan Cumhurbaşkanı'nın da bu iddianameye dahil edilmesi, öncelikle iadeyi gerektiren sebeplerin başında gelmekteydi. Ama bütün bunlar gözardı edilerek, iddianamenin ka-bulü yönünde karar verilerek, siyasi partiler bir kez daha demokrasilerin en kolay vazgeçilen unsurlarından birisi haline gelmiş oldu. Neticenin kapatma olup olmaması çok da fazla önemli değildir. Sadece kapatma davasının açılması bile, tek başına siyasi partiler açısından her türlü negatif sonuçların ortaya çıkması için yeterlidir.

    Farzedelim ki bu dava kabul edildikten sonra reddolundu. Bu dava sebebiyle ülkemizin uğradığı iç ve dış, siyasi, ekonomik, toplumsal kayıplar ne ile telafi edilecektir. Bunlardan kimler sorumlu olacaktır. Bir kere yargı organları mensuplarının bu neticelerden doğrudan sorumlu olmayacakları muhakkaktır. Ama toplumsal vicdan bundan ciddi manada yara alacaktır. Hiç olmazsa demokratik ve hürriyetçi bir yorumla, Yüksek Mahkeme'nin bütün bu negatif sonuçlara engel olması mümkün idi. Ama olmadı. Ne diyelim sağlık olsun. Birinci Lig demokratik memleketler arasında yer alma ümidimiz bir başka bahara kalmış oldu.

    DAVA YOLUN SONU DEĞİL AMA

    Ama yine de bu iddianamenin kabulü, yolun sonu anlamına gelmemektedir. Gerçekten de demokrasilerde meşru çareler çoktur. Yasama organının, sadece AK Parti için değil, bütün siyasi partiler için kapatmayı zorlaştıracak, bu konuda demokratik esasları yerleştirecek bir Anayasa değişikliğinin gerçekleştirilmesi de pekala mümkündür. Bu yönde yapılacak bir yasama tasarrufu, gerçekte yasamanın yargıya müdahalesi anlamına gelmez. Çünkü yasama işlemlerinin yapılması yargılama sürecine bağlı değildir. Şayet bu tasarrufun yargılamaya müdahalesi olarak algılanması durumunda, görülmekte olan o kadar dava var ki, o zaman hakkında yargılama devam eden hiçbir konuda kanun çıkaramamak gerekir ki, bunun ileri sürülmesi mümkün değildir. Bazı istisnai durumlar hariç tutulursa, çıkarılan hemen hemen her bir kanun ile, aslında görülmekte olan bir dava ile alakalı konularda değişiklik yapılmakta, daha önceleri bu konularda bir yargıya müdahale iddiası ad ileri sürülmüş olmamaktadır.

    Böyle bir Anayasa değişikliğinin siyasi yönden etik olmadığı yönündeki iddialara da iştirak etmiyorum. Daha önceleri de benzeri Anayasa ve kanuni değişiklikler gerçekleştirildi ve hiç de etiklik yönünden bir eleştiri getirilmedi, hatta demokratik açılımlara vesile olduğu için takdir olundu. Bu itibarla, bu yöndeki bir değişikliğin, muhalefet partilerinin de demokratik bir tavır sergileyerek yapacakları destekle, ciddi bir demokratik açılım gerçekleşmiş olacaktır. Bundan, Türk demokrasisi ile birlikte, destekleyen her bir siyasi parti de kazanç sağlamış olacaktır.

    Benim önerim, madem Yüksek Mahkeme iddianameyi iade etmedi, o zaman kişiler için suç teşkil etmeyen davranışlardan dolayı siyasi partilerin de sorumlu olmamasını öngören, yasama sorumsuzluğu kapsamında yer alan davranışları kapatma nedeni olmaktan çıkaran ve kapatmaya delil olması için dayanılacak davranışlar için kesinleşmiş mahkeme kararını lüzumlu kılan, ayrıca kapatma davalarının açılmasını güç şartlara bağlayan bir Anayasa ve kanun değişikliğinin yapılması gerekmektedir. Bu, Türk demokrasisinin, siyasi partiler yönünden yargısal müdahalelerle aksamasının da önünün alınmasını sağlayacaktır. Hiç olmazsa bu değişikliğin gerçekleşmesi ümidiyle.

    * Yrd. Doç. Dr., Kırıkkale Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi




  • Yorumlar

    Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

    10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

    10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...