"Sakalları ağarasıca"lar

2007 yılı başında, gazetelerde memur ve emekli aylıklarına yapılacak bir zam haberi vardı. Bu habere göre yılın ilk yarısında ücretlere yüzde iki ve emeklilere de yüzde bir buçuk oranında zam yapılacaktı.

Yüzde iki ile yüzde bir buçuk arasında yarım puan fark vardı. Bunun para ile ifadesi sadece tek rakamlı bir TL idi. Ancak haberin çarpıcı yönü, hükümetin çalışanlarla emekliler arasında bir ayırım yapmış olmasıydı.

Yıl başından önce çıkan haberlere göre de, 1 Ocak''ta yürürlüğe girmesi beklenen Sosyal Güvenlik Kanunu ile, emekli olduktan sonra tekrar çalışanlardan ek bir vergi alınacaktı. Yukarıdaki haberle bu zam haberi yan yana getirildiğinde, hükümetin emeklilere bakışındaki çarpıklık göz önüne çıkıyordu.

Sosyal hakların verilmesinde öncü olan ülkeler (Mesela Danimarka), emeklilere, çalıştığı senelerde aldıkları ücretlerden fazla maaş vermeyi planlamıştı. Onların düşüncelerine göre, her şey gençler ve yaşlılar içindi. Yaşlıların paraya gençlerden daha çok ihtiyacı vardı. Üstelik bu ülkelerde emeklilere kazanç getirecek ikinci bir iş tutmaları için teşvikler getirmişlerdi.

İnsanlar, genç yaşlarda iktidar sahibi olurlar. Bunların çoğu, emekli oldukları zaman karşılaşacakları maddi ve psikolojik şartların farkında değildirler. Üstelik günün birinde emekli olmayacaklarmış gibi davranırlar.

Atatürk zamanında, eski bakanların birinci dereceden emekli olmasını sağlayan bir kanun vardı. Demokrat Parti bu kanuna karşı savaş açmıştı. Nitekim 14 Mayıs 1950 seçimlerini kazanan DP ilk çıkardığı bir kanunla, bunu kaldırmıştı.

Gün geldi, DP milletvekilleri, işsiz kaldı. Yıllarca bakanlık yapmış (DP''li birçok eski Bakan bu hatalarını itiraf etmiştir) bu ülkenin kaderinde söz sahibi olmuş kimseler yokluk içinde, ilaç ve doktor parası bulamadan dünyalarını değiştirdiler.

Psikolojik olarak insanların, onun en çok önem verdiği şey, emekli olduğu zaman almakta olduğu üç beş kuruş maaştır. (Rahmetli Vehbi Koç, en büyük varlığım emekli maaşım derdi.) Bu maaş onun için sadece bir geçim vasıtası değildir. Yıllarca yaptığı hizmetin karşılığında aldığı bir madalya gibidir. O birkaç kuruşu alırken, yaşadığını hisseder.

Emekli olduktan sonra ikinci bir iş yapıyorsa, emekli için bu, bir işe yaradığı hissini veren bir ilaçtır. İnsanları yıllar ihtiyarlatmaz. İnsanlar “artık ben işe yaramıyorum” psikolojisine kapıldığı zaman ihtiyarlarlar.

2007 yılının gazete başlıklarında çıkan bu haber, ters olsaydı yani çalışanların maaşına bir buçuk ve emeklilerin maaşına yüzde 2 zam yapılacak denseydi…

Bu haberin bütçeye yükü devede kulak olurdu amma, bütün emeklilerin gönlü kazanılırdı.

Emekli olduktan sonra çalışanlardan ek vergi alınacak haberinin ise, doğru olup olmadığı veya nasıl uygulanacağı belli değildir. Ancak, ilk bakışta bu haber emekliler üzerinde bir şok etkisi yaratmıştır.

Emekli ikinci bir iş yapabiliyorsa, bunu yasaklamak değil teşvik etmek gerekir. İkinci bir iş yapıp da karşılığında üç kuruş ücret alan kimse, en azından devleti doktor ve ilaç masrafından kurtarıyor demektir. Zira bu iş onun hayata bağlanmasını, canlı kalmasını ve sıhhatini korumasını temin etmektedir.

Yaşlıların boş zamanlarını faydalı olarak geçirmelerini ve onların yaşadığı müddetçe topluma bir şeyler kazandırdıklarını hissettirmek devletin önde gelen görevlerinden birisidir.

Bunu yapmaksızın, kendi imkanlarıyla bir meşgale bulanlara ek külfet getirilmesine çalışılmasının hiçbir makul gerekçesi yoktur.

Babalarımız, dedelerimiz ve büyük annelerimiz saçımızı okşar ve “sakalı ağarasıca” derlerdi. Kulaklarımızda kalan en güzel dua bu idi. Onların bu duası sayesinde bizim de sakalımız ağardı. Ve sakalı ağarmanın ne olduğunu anlayabildik.

Yukarıdaki kararları alanlar ileride “sakalı ağaracak” olanlardır. Ninelerimizin bize söylediği gibi biz de dua ediyor ve onlara “sakalı ağarasıca''lar” diyoruz. Bu duamız inşallah kabul edilir. Bu suretle onlar hem uzun yaşamış olurlar ve hem de onlar da bugün bizim anlatmak istediklerimizi hissederler.