BDP'nin iflas eden paradigmasI

DDP'de bazı paradigmalar değişiyor ama değişen bu paradigmaların nasıl faydalı olacağı yeniden sorgulanmaya başlandı. Çünkü paradigmayı değiştirecek kişiler de artık, BDP'nin kendi organizmasından farklı hareket etmiyor gibi. Bunun en basit örneği YSK'nın verdiği kararda görüldü. Evet, yapılan haksızlıktı ama parti içine yeni dahil olan entelektüel(!) adaylar bile aklı selim bir çağrıda bulunmadı.

Aysel Tuğluk, “Kürtler hükmünü vermiştir; çözüm AK Parti'ye rağmen gelişecektir. Kürtler'in bu anlamda sabrı da, tahammüle de bitmiştir. Devletle olmuyorsa, halkımız kendi demokrasisinin kuracak ve kurduğu bu sistem içinde yaşamasını bilecek kadar örgütlüdür. Bu statüsüzlük durumu daha fazla devam edemez. Mısır gibi olur, Suriye gibi mi bilinmez. Ancak, bir statü kazanılacak ve ne pahasına olursa olsun savunulacaktır” diye bir açıklama yaptı titrek bir sesle. Altan Tan, “Cudi kriterlerinden”, Şerafettin Elçi, “Kürtlerin kanında boğulmaktan” bahsetti. Bunlar da var denilen değişimin yeniden sorgulanması sorununu ortaya çıkarmıştır, hangi değişimleri mi: Değiş(e)meyen değişimi ve yeni sivillerin BDP içindeki “esaretini”.

Bugün BDP'ye baktığımızda ise farklı bir ideolojik yapının olmadığını görebilmekteyiz, fakat oy uğruna her şeyi mübah gören ve gittikçe siyaset yapmaktan uzaklaşan bir parti niteliğine kavuşmaktadır. BDP, şiddetten medet uman bir parti olmaktadır. Özellikle Doğu ve Güney Doğu'da “oy kaybı” yaşayan BDP, istediğini elde demeyeceğini fark edince yeni stratejiler geliştirmeye başladı: 'Kendisine oy vermeyen Kürtleri kazanmak'. BDP'ye oy vermeyen Kürtlerin ezici çoğunluğu dindar ve muhafazakâr. Geriye kalan Kürtler ise artık siyasi olaylardan bıkmış ve tepki oylarına sahip Kürtlerdir. Özellikle AK Parti'nin başlattığı ama ağır ağır devam ettirdiği “Demokratik Açılım”a oldukça umut bağlayan Kürtler, bu gruba girmektedir. Şimdilerde BDP'nin neden dine yöneldiğini anlamanın sırrı işte burada yatıyor.

Fakat BDP kendi çukuruna düştüğünün farkında değil, dindar Kürtler ümmetçi bir anlayışı savunur, kavimcilikten uzak durur, çünkü dinen bu haram sayılmaktadır. BDP de bunun farkında, seçimlerde oy kazanabilmenin hesapları yeni politikalardan geçiyor, BDP'nin sivil itaatsizliği, Şeyh Said'i anma etkinliği, bir manifestoya dönüşen Cuma namazı eylemleri ve Tuğluk'un İmralı sonrası yaptığı açıklamanın sebebi de budur. İkinci olarak ise feodal yapıya karşı direnme çağrısı yapan BDP, Öcalan'ı bir kült haline getiriyor ve İmralı'yı da feodalizmin başkenti yapıyor. Karşı olunan tek merkezci yönetim, yine bireyler ve sistemin kendisi tarafından oluşturuluyor. Bu “Müslüman mahallesinde salyangoz satmak” gibi bir şey. Kusura bakmayın ama bunu yapana ancak gülerle.

Peki BDP neden bunu yapıyor? Çünkü o da örgüt gibi küresel dünyaya entegre olmanın peşinde. Nasıl mı? İşte cevap: 1960 ve 1975 dönemlerinde Türkiye'de Sol hareketlerin önemli figürleri arasında Deniz Gezmiş ve arkadaşlarını görmekteyiz. Devrimci Türk Solu'nun önde gelen kadrosunun idam edilmesinden sonra solun ideolojik temsilinde bir boşluk doğduğunu iddia edebiliriz. Deniz Gezmiş'in idamından sonra oluşan bu zeminden yaklaşık on dört yıl sonra şiddet dolu bir eylem vuku bulur; kendisine PKK ismini veren silahlı bir örgüt bu şiddet dolu ilk eylemini dikkat çekebilmek amacıyla, Türk askerlerine kasıtlı bir saldırı olarak gerçekleştirmiştir.

Silahlı bir örgüt olan PKK ve onun lideri, en başlarda gücünü -belki de- devrimci ideolojiden almak istiyor ya da böyle bilinmesini istiyordu. PKK'nın ilk bayrak motifinde “orak-çekiç” vardı ve Öcalan'ın bazı fotoğraflarında arkada Marx, Engels ve Lenin'in resimleri yer almaktaydı. Dikkat edilirse o fotoğraflarda -meşru bir zemin oluşturabilmek ve gücünü oradan aldığını kanıtlamak adına- “nasyonalist” bir ideolojiyi temsil eden ne Hitler ne Mussolini ne de milliyetçi olmayan ama İslami bir zeminde vuku bulan Kürt hareketlerine atıf yapılabilecek bir durumu ifade edebilen ve öncekilerden farklı bir portre olan Şeyh Said'in fotoğrafı vardı. PKK'nın ilk bayrağı da orak-çekiç arması taşıyordu. Bu amblem onun işçi ve köylü sınıfına umut bağladığı ve solun desteğini almak istediği anlamına geliyordu.

Fakat birkaç yıl sonra ne olduysa oldu, SSCB yıkıldı ve bayraktan “orak-çekiç” çıkarıldı. ve o ana kadar sahip olunan ve sahip çıkılan -ya da öyle gösterilen- devrimci ideolojik düşüncenin yerini; “tek yıldızlı” bir bayrak ve etnik ideoloji aldı. Çünkü PKK'yı bir arada tutacak yeni bir ideoloji ama milliyetçi bir Kürt ideolojisi oluşmuş/oluşturulmuştu. 1972 yılında büyük bir darbe vurulan devrimci-sosyalizmin yerini, yine devrimci-sosyalizm söylemini savunan ve sosyalist bir devrim gerçekleştireceğini iddia eden farklı bir örgüt sahiplenmişti. Apocular da denilen bu örgüt 1977'de Kürt halkının düşmanlarını; faşistler (Bozkurtlar ve benzeri gruplar), devletin ajanları ve onları destekleyenler; Kürt sorununu solcu bir devrim, bu sorunu ertelemeye bırakanları da Türk Solu ve sömürücü Kürt ağa sınıfı olarak tanımlamıştır. Öcalan da -planladığı/planlandığı gibi- sonradan milliyetçi Kürt hareketine çevireceği bu eylemsel durumu, intikam almaya meyletmiş/niyetlenmiş kesime -ki göreli olarak Sol cenahın bazı kesimleri de dahildir buna- altın bir tepsi içinde sunmuştu. Yukarıda sözü edilen kanayan yara tam zamanında ve tam yerinden kapatılmıştı.

Bu değişikliğe şimdi BDP, bir de CHP ile dans etmeyi ekledi. Başbakan Erdoğan'ın Doğu ve Güneydoğu mitinglerinde zorla kepenk kapattıran BDP -ki bu artık bilinen bir şey, kimse bunun aksini iddia edemez- Kılıçdaroğlu'nun buralara gelişinde “kendi oyseverlerini” siyaset uğruna feda etmekten çekinmiyor. Önceki gösterilerde Türk bayrağı yoktu ama Diyarbakır'da, kimse anlamsın diye aralara Türk bayrağı da serpiştirildi.

CHP'nin Türkçe ezan okutmasından tam 61 yıl sonra Kürtçe ezan okutan bir parti, başarısız olmuş bir paradigmayı taklit etmekten başka bir şey yapamamaktadır. Alfabe de harf isteği, Kürtçe Ezan, Öcalan'ın -Zana'nın sözleriyle- öğretmenlik portresi ve gerektiği zaman kullanılan zor, BDP'yi nasyonalsosyalist bir oluşumun içine itmiş gibi görünmektedir. Takip ettikleri paradigma, onları kendi Resmi İdeolojilerine sürüklerken, sonraki nesillerin kendileriyle hesaplaşacaklarını ise sürece dahil etmeyi ihmal etmişledir.

BDP'nin, “gerekirse MHP'yi destekleriz” üslubu da yine kendi paradigmalarının çöküşünün bir başka boyunu ortaya koymaktadır. Özgürlük, demokrasi, eşit vatandaşlık, vs. söylemlerini dile getirdikten sonra, “şunu destekleyin şunu desteklemeyin” şeklindeki özgürlük vari söylemlerin ne kadar konsensüs dışı olduğu da bir kez daha ortadadır. BDP her şeyin farkında aslında, bölgede bariz olan AK Parti'nin gücünü kırmak için elinden geleni yapıyor, eğer biraz güçlü olsalar, yine CHP'nin geçmişinden örnek alarak Serbest Cumhuriyet Fırkası gibi AK Parti'yi de kapattıracaklardır.

BDP ve kendisinden önceki siyasi Kürt partilerinin meşru zeminini de oluşturmaktaydı lakin BDP bu zemini yukarıda da değindiğimiz gibi değiştirmiştir. Sırf dindar olmasından dolayı uzak durulan Şeyh Said portresinin, aradan geçen bu kadar yıl sonra BDP tarafından anılmasının hikmetini yeniden sormak gerekir. En önemli sonuç ise Şerafettin Elçi, Altan Tan ve Sırrı Süreyya Önder gibi yeni adayların özgürlük anlayışları ile ilgili yaşayacakları sorunlar olacaktır. İmralı'dan gelen söylemlere zaman zaman sert tepkiler veren bu “bireylerin”, İmralı'nın son söyledikleri karşısında sessizliklerini bozamamaları bir “esaretin başlangıcıdır”.

Peki böyle mi devam edecek bilinmez ama üç sonuç muhtemel gibi; ya bu kişiler özgürlüklerinden taviz vermeyip istifa edecekler, ya onlarda İmralı'dan gelen söylemleri direkt kabul edecekler ya da yeni parti kurulu İmralı'yı saf dışı bırakacaktır. PKK'nın, Kürtler ile din arasında geçmiş dönemlerde koyduğu mesafeyi, şimdi BDP bu şekilde ortadan kaldırmaya çalışmaktadır.

AK Parti, BDP'nin kozlarını elinden aldıkça, BDP daha fazla hırçınlaşıyor. Buna verilecek tek bir cevap var: Özgürlük ve sağduyu.

Başbakan, Diyarbakır'da bu sağduyu başlangıcını, attığı adımlarla bir bir anlattı. “Helalleşme sürecini 2005 Ağustos ayında başlattık, 2009 yılında Demokratik Açılımı, Milli Birlik ve Kardeşlik Projesi'ni biz başlattık. Çözüm sürecinin zeminini olgulaştırdık. Siz daha önce geldiğimizde ne dediniz, 'Olağanüstü hali kaldırın' dediniz, kaldırdık, Çekiç Güç'ü gönderdik, Kürtçe üzerindeki zincirleri kırdık, terör zararlarını telafi ediyoruz. Kürtçe üzerindeki zincirleri biz kırdık. Terörden zarar görenlerin zararlarını biz telafi ettik. TRT ŞEŞ'i biz kurduk. Üniversitelerde Kürt Dili ve Edebiyatı enstitülerini biz açtık. Kürtçe kursların, Kürtçe propagandanın önünü yine biz açtık. Kalıcı, barışçı bir çözümün ilk kapısını biz araladık. … Kürt sorunun müsebbibi CHP, istismarcısı BDP'dir”.

BDP'nin nasıl bir istismar politikası izlediği ortada, bakalım yeni siviller de bu istismarın bir parçası olmaya devam edecekler mi?

* Muş Alparslan Üniversitesi, Sosyoloji Bölümü Araştırma Görevlisi