Demokratikleşme devam etmeli

Anayasa Mahkemesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 14.03.2008 günü AK Parti hakkında açmış olduğu kapatma davasını, 30.07.2008 günü sonlandırmıştır. AYM 6'ya 5 oyla kapatma talebini reddetmiş olmakla birlikte, kararda 1/2 oranında hazine yardımından mahrumiyet kararı verilmiştir.

AYM Başkanı, kararı açıklamadan önce bazı ciddi uyarılarda bulunmuştur. Bu uyarılarda hem bazı haklı sitemlerde bulunmuş, hem de siyasi partiler rejiminin en kısa zaman içinde bir uzlaşı içinde demokratikleştirilmesi temennisinde bulunmuştur. Ben bu uyarların yerden göğe kadar haklı olduğunu düşünüyorum.

Bütün dünyanın gözü bu yargılamanın sonucunda idi. Bu yargılamanın siyasi, ekonomik, toplumsal yönden çeşitli sonuçları bulunmakta idi. Hatta bütün bürokrasi tıkanma noktasına gelmiş bulunmaktaydı. Yabancı sermaye teyakkuzda bekliyordu. İçeride "acaba yarın ne olur" endişesi ile birçok özel sektör yatırımları beklemekte idi. Bu kararla Türkiye rahatlamış, aylardır sürmekte olan belirsizlikler şimdilik sona ermiştir. Umarım sıraladığım bütün bu olumsuzluklar uzun vadeli olarak sona erer.

Bu kararı değerlendirmek gerekirse: Bir defa bu karar kapatma ile sonuçlanmaması yönünden olumlu ve demokratik olmakla birlikte, 1/2 oranında hazine yardımından mahrum kılma cezasının da ağır olduğu kanaatindeyim. Çünkü ortada tamamen ifade edilen düşünceler vardır. Anayasada yasaklanan ve AK Parti hakkında açılan kapatma davasında isnat edilenler, "laikliğe aykırı fiillere odak olma"dır. Oysa burada iddianamede yer verilen deliller tamamen fiil niteliğinde olmayan düşünce ifadeleridir. Yasak olan fiil iken, burada hazine yardımından mahrum kılınmaya fiil niteliği olmayan deliller esas alınmıştır.

Bu itibarla, kararı bir ehven-i şer olarak görüyorum. Anayasal normların demokratik hukuk devleti eksenli yorumlanması halinde, hiçbir cezanın verilmemesi gerekiyordu. Bu karar ile gerçekte, AK Parti, bazı üyelerinin şiddeti içermeyen bazı ifadelerinden dolayı cezalandırılmış olmaktadır. Bu ceza gerçekte düşüncenin cezalandırılmasıdır. Fakat verilen ceza, ilgili partinin idam edilmesi anlamına gelen kapatma ve ona bağlı olarak bazı siyasilerin siyasi yasağa maruz kalması şeklinde olmaması, yaptırımı biraz hafifletmiş olmaktadır. Fakat buna rağmen, verilen ceza, suç teşkil etmeyen ifadelerin cezalandırılmış olması sebebiyle, yine de demokratiklik açısından beklendiği şekilde olmamıştır.

Muhtemelen bu karar, "AK Parti kapatılmamıştır, ama uyarılmıştır. Dikkat etsin, bir daha bu kabilden sözleri söylemesin, ya da şayet karara esas olmuş ise, bir daha başörtüsü yasağını kaldırmaya teşebbüs etmesin" şeklinde yorumlanabilir. Şayet AK parti bu uyarılara uyarak, bazı reel toplumsal ve siyasi sorunların rölantide kalmaya devam etmesine razı olursa, bu sonuç kapatmadan daha tehlikeli olabilir. Yapılması gereken, bu tür saçma sapan gerekçelere istinaden açılan kapatma davalarının açılmasına sebep olan hukuki rejimin değiştirilmesi, gerek AK Parti gerekse sair partilerin de Türkiye'nin reel sorunları ile ilgilenmeye devam etmeleri, bu sorunları çözücü politikalar geliştirmeleridir. Aksi takdirde yakın gelecekte yeni bir kapatma davasının açılmamasının bir garantisi bulunmamaktadır.

Bu karar neticesinde yapılması gerekli olanlara da biraz değinmek istiyorum.

AYM Başkanı, yapmış olduğu açıklamada mealen şu uyarıyı yapmış olmaktadır. Gerek anayasal, gerekse kanuni olarak, mevcut siyasi partiler rejimi olduğu gibi devam ettiği müddetçe, siyasi partiler üzerinde bir tehlike sürekli olacaktır. Bu rejim, siyasi partiler üzerinde demoklesin kılıcı gibi sallanacaktır. Sayın Başkan, siyasi partilerin demokratik bir ortamda rahatlaması için, uzlaşı içinde gerekli anayasal ve kanuni değişikliğin yapılması üzerinde durmuş ve bu konuda yetkinin yasama organında olduğunu vurgulamıştır. Tabii ki bu uyarı olumlu olduğu gibi, yasama organının, bu uyarı olmasa da yapması gereken ilk işin, siyasi partiler rejimini rahatlatmak olduğunu düşünüyorum.

Diğer yandan, AK Parti'nin yapması gereken, yeni Anayasa taslağını orta vadede tekrardan gündeme almasıdır. Bunu yaparken de %47'lik halk desteği ne güvenerek hareket etmemesi gerekiyor.

Türkiye'nin çok daha fazla rahatlaması, mevcut çeşitli sorunların kaynağını teşkil eden 1982 anayasasının ortadan kaldırılarak yeni bir anayasa yapılmasına bağlı bulunmaktadır. Bunun da mutlaka siyasi ve toplumsal her kesimin tartışma ortamına çekilerek bir uzlaşı içinde yapılması gerekmektedir. Belki üç-beş ayda yapılmayabilir. Ama her halükârda orta vadede yeni Anayasanın yapılması gerekmektedir.

Yapılacak Anayasa, herhangi bir Anayasa değil, Türkiye'yi demokratik hukuk devleti liginde yer almasını sağlayacak bir anayasa olmalıdır. Bunun için de yapılacak anayasa, demokratik sivil bir anayasa olmalıdır. Diğer alanlarda olduğu gibi siyasi partiler rejiminin de yerli yerine oturtulması gerekiyor. Hem demokrasi deyip hem de düşünceyi cezalandırmanın bağdaşırlığı bulunmamaktadır. Diğer yandan şu ortamın oluşumu için bütün çaba ve gayretler ortaya konulmalıdır: "Düşüncenin suç olmadığı, çoğulculuğun benimsendiği, resmi ideolojinin dışlandığı bir Anayasa". Bu eksende bir uzlaşı sağlanmadıkça Türkiye patinaj yapmaya devam edecektir.

Ümit ederim bu karar gerçekten bir uyarı kabul edilir. Mesaj doğru okunur. Başta siyasi partiler rejimi olmak üzere Türkiye'yi içeride ve dışarıda rahatlatacak, ayak bağı olmayacak bir Anayasa yapılır. Bunun için bütün siyasi partilerin partizanca ve ideolojik olarak hareket etmemesi gerekiyor. Bunun için de, yan çizen siyasi oluşumlar üzerinde ciddi, organize bir toplumsal baskının oluşturulması gerekiyor. Bu baskı öyle oluşmalı ki, buna karşı çıkanlar, toplum tarafından tasfiye edileceklerine kanaat getirmeli, toplumsal zorlama ile de olsa, bu sürece dâhil edilmelidir. Karşı çıkanlar, karşı çıkmanın toplumsal ve siyasi bedelini görmeli. Buna rağmen aksi yönde davrananlar, artık siyasetin tabii seyri içinde tasfiye olacak. Siyaset yeniden şekillenecektir.