Din Bilgisi sorularına tepkinin nedeni

ÖSYM''nin 2013 yılından itibaren üniversite sınavında Din Bilgisi dersinden de soru soracağını açıklamasına tepkiler gecikmedi. Azınlık okulları ve Aleviler, kendilerinin bu sorulardan muaf tutulmasını isterken; bazı eğitim sendikaları da üniversite sınavında Din Bilgisi dersinden soru sorulmasının ''pedagojik olmadığını'' savundular. Buna gerekçe olarak da ''din ve ahlak bilgisinin notla değerlendirilemeyeceğini'' öne sürerek, bu kararı Başbakan''ın ''dindar nesil'' projesinin bir parçası olarak takdim ettiler. (http://www.hurriyet.com.tr/gundem/22184832.asp)

Milli Eğitim Bakanı Ömer Dinçer konuyla ilgili yaptığı açıklamada bu alandan gelecek soruların alternatifli olacağını söyledi. Bu da Alevi vatandaşların ve azınlık okullarının kaygılarını gidermek anlamına geliyor. Ancak bu konunun pedagojik olmadığını savunmak, pedagoji ve evrensel gerçekliklerle bağdaşmıyor.

Pedagoji, öğretmen merkezli bir yaklaşım olup, konunun, muhataba, onun seviyesine ve psikolojisine en uygun şekilde anlatılabilmesidir. Her ne kadar bunu yapacak anlatan ise de; pedagojide anlatılanın durumu nazara alınır. Konunun, muhatabın anlayacağı tarz ve teknikte yapılmasının seviyesi, ''pedagojik'' olup olmamasıyla direkt alakadardır. Yani kullanılan metot ve teknik muhataba hangi oranda uygunsa öğretilen mevzu da o derece pedagojiktir demektir.

Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersleri ilkokul 4. sınıftan itibaren ortaokul 8. sınıfa kadar haftada 2 saat, lise eğitiminde ise 1 saat okutulan, anayasal olarak zorunlu bir ders. Bu dersin de, sözel, benzeri derslerde olduğu gibi bilgiye dayanan yönleri mevcut. Dersin amacı bilgilerin hayata tatbik edildiği oranda gerçekleştiği halde, bu konu tamamen öğrencinin iradesine havale edilmekte. Öğretmenin görevi, kendisine çizilen ve adına müfredat denen sınırlar içerisinde, öğrencilerine, en doğru dini konuları öğretebilmek. Akabinde de anlattığı konuların hangi oranda öğrenilip öğrenilmediğini belirlemek için dönemde en az iki defa sınav yapmak. Yani Din Bilgisi dersinin karneye yansıyan notu sınavla belirleniyor, bilgiyle ölçülüyor. Pedagojik olan da bu; çünkü öğrencinin davranışlarıyla notunu ölçebilmek mümkün değil.

Getirdiği ilahi mesajla hayatın her alanına dair söyleyeceği bir sözü olan dinin bilinmeden yaşanabilmesi mümkün değil. Onun, insanlığı dünya ve ahiret saadetine yönlendiren öğretilerinin hayata tatbik edilebilmesi için, içerisine sahih olmayan bilgilerin karışmadığı bir kaynaktan, doğru bir şekilde öğrenilmesi gerekiyor. Türkiye''de de bu önemli vazifeyi örgün eğitimde 1 ve 2 saat olarak okutulan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersleri görüyor.

Bu durumda pedagojik olmayan Din Bilgisi dersinin notla değerlendirilmesi değil; değerlendirilmemesi. Öğrencinin bilgisi davranışla değerlendirilemez. Ve sözel bir ders olan Din Bilgisi dersinin, öğrenci tarafından ne kadar bilinip bilinmediğinin ölçütü onu sınava tâbi tutmaktır. Tam tersi, öğrenci, öğrendiklerini yapmaya zorlandığı zaman, konu pedagojik olmaktan çıkar.

Din Bilgisi dersinden üniversite sınavında soru sorulması, öğrencinin dersi daha ciddiye almasına vesile olacak ve böylece dersin en azından bilgi seviyesinde daha nitelikli öğrenilmesine kapı aralanacaktır.

Türkiye''de, geçmiş yıllarda haksızlığa uğradığı düşünülen birçok farklı grup için açılımlar yapılıyor. Ancak, yıllardır, halkının yüzde doksan dokuzunun Müslüman olduğu ifade edilen bir ülkede, din eğitimi, başörtüsü v.b. konularda dinini yaşamak isteyen samimi Müslümanlar için son yıllarda atılan adımlar bir takım çevreleri ciddi oranda rahatsız ediyor. Bu konulara, evrensel değerler ve insan hakları gözüyle bile bakıl(a)mayıp, ideolojinin dar penceresinden değerlendiriliyor.

Bu durum da bahsi geçen bu çevrelerin dini ve dindarı yanlış tanıdığı, tanımadığı veya tanıyıp da rahatsız olduğu ihtimallerinden birisini akla getiriyor. Yoksa ''Dinde zorlama olmadığını, dinin nihai amacının kalp ve kafaları aydınlatarak insana saadet-i dareyni kazandırmak olduğunu, dini yaşamayan bir insanın hesabını Yaratıcı''ya vereceğini, dinin hayata hayat kılınabilmesi durumunda dünyanın da bir Cennet olabileceğini…'' bilen bir insan, bu alandaki bir gelişmeden neden rahatsız olsun? Nitekim, yukarıda bahsi geçen gerçekler, bir zamanlar komünizm gibi bir sistemin hakim olduğu Rusya başta olmak üzere birçok gelişmiş Batı ülkesinde görülmüş olacak ki okullara zorunlu Din Bilgisi dersleri koyuyorlar (http://www.haberturk.com/dunya/haber/774723-rusyada-din-ve-ahlak-dersleri-zorunlu-oldu). Çünkü dünya ülkeleri, çöken aile sistemi ve elden giden gençliğini kurtarabilmenin en tesirli çaresinin ''din'' olduğunu anlamış durumda. Türkiye''nin de bu evrensel gerçeklikten bağımsız olabilmesi, sebepler açısından mümkün görünmüyor.

* Din sosyoloğu (tahaunal80@gmail.com)