Hatay-Reyhanlı çadırkenti: 'Şükran Cezire Türkiye'

Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde bulunan Hac Konaklama Tesislerinde kurulan çadırkentte Suriyeli sığınmacılarlayım. 'Mülteci' demiyorum, 'sığınmacı' diyorum. Çünkü, Türkiye 1951 Cenevre Sözleşmesi ve 1961 New York Protokolu'nu coğrafi kısıtlama koyarak imzalamış. Bu coğrafi kısıtlama sonucu Ankara, sadece Avrupa kıtasından yaşamsal tehdit sonucu Türkiye'ye gelenleri 'mülteci' olarak kabul ediyor, 'mülteci' olmaktan doğan sosyal hakları veriyor. Türk yasalarına göre Türkiye'nin doğusundan ve güneyinden gelen kişi veya kitlelerin ise hiçbir tanımlaması ve sosyal hakları ise bulunmuyor.

Suriye'deki karşılıkların sonucunda Hatay'a doğru bir göçü yaşıyoruz. Reyhanlı'daki çadırkent 14 Haziran'da kurulmasına rağmen mükemmelliği göz kamaştırıyor. Çadırkentte her şey hızla ve mükemmel birşekilde yapılmış. Yemekhane, kadın ve erkek kuaförü, tuvaletler, duşlar, çamışhane, basketbol ve futbol sahaları, mescid, öğretmenleri ile birlikte çadırdan bir anaokul, Arapça ve Türkçe okulöncesi eğitim, çocuk parkı, kadınlar için dikiş-nakış kursu, dinlenme parkları, yürüyüş yolları, 24 saat hizmet veren bir poliklinik, ambulans ve sağlık ekibi, psikolog desteği, 24 saat çay servisi bulunuyor. Bebek bezinden mamasına kadar her türlü hizmet anında karşılanıyor. Polis nezaretinde sığınmacılar Reyhanlı kent merkezinde alışveriş yapabiliyor.

Reyhanlı Belediye Başkanı Hüseyin Şanverdi gece-gündüz kampta. Güler yüzü hiç eksik olmuyor. Kampı gezerken bir sığınmacı tekerlekli sandalye istedi 'sabaha elinizde' dedi, bir kadın bebeğine altı aylığa göre mama verildiğini bebeğinin daha küçük olduğunu söyleyince sorun anında çözüldü. Eşi Halime Hanım da Reyhanlı'da sığınmacılar için yardım kampanyasını başlatmış durumda. Kamp Müdürü Muharrem Keleşoğlu'da sığınmacılarla bütünleşmiş durumda. Minik çocuklar kopardıkları yaprakları sevgiyle Keleşoğlu'na getiriyorlar. O'da yaprağı özenle cebine koyarak bu sevgiye karşılık veriyor. Herkesin yüzü gülüyor. Bazı gençler yürüyüş yolunda geziniyor. Bazıları futbol sahasında. Bazıları da gösteri yapıyor. Hep birlikte bağırıyorlar: "Ne Hizbullah, ne İran, istiyoruz Erdoğan" ve arkasından alkışlar "Şükran Cezire Türkiye" (Çok Teşekkürler Türkiye).

Reyhanlı'da çadırkentte çoğunluğu kadın ve gençlerden oluşan 2300 civarı Suriyeli sığınmacı bulunuyor. Çadırkentte, 22 Haziran'a kadar 300 civarı olan sığınmacı nüfusu, 23 Haziran'da 1300, 24 Haziran'da ise 2300'e çıkıyor. Reyhanlı çadırkentinin birkaç yüz metre güneyinden Türkiye-Suriye geçiyor. Bu bölgede bulunan Suriye köylerinden Hatay'a sığınmacı geçişi sadece birkaç kişi. Asıl geçişler, Hatay'ın Altınözü ve Yayladağı ilçelerinin hemen Suriye tarafında bulunan Cisre-Şuur ve Bidama kasabaları ve köylerinden oluyor. Bunlar, Sünni-Hanefi kökenli Arap sığınmacılar. Reyhanlı, bu bölgelerden yaklaşık 60 km. uzaklıkta. Reyhanlı çadırkenti de bu bölgelerden otobüs ve minibüslerle nakil edilen sığınmacılardan oluşmuş durumda. 27 Haziran itibarıyla Hatay'da resmi rakamlara göre toplam 11.200 sığınmacı bulunuyor. 258 kişi 26 Haziran'da Suriye'deki köylerine döndü. Böylece, dönenlerin de sayısı resmen 924 oldu. Hatay'da Yayladağı'nda iki, Altınözü'nde bir, Altınözü-Boynuyoğun'da 1 ve Reyhanlı'da 1 adet olmak üzere toplam beş çadırkent bulunuyor. Altınözü-Apaydın'da 15 bin kapasiteli altıncı çadırkentin kurulması çalışmaları ise yürütülüyor. Kızılay, Kumlu'da da bir depo ve tedarik merkezi oluşturdu.

Suriye'nin Cisre-Şuur ve Bidama kasabaları ve köyleri ile Türkiye'nin Altınözü ve Yayladağı ilçe merkezi ve köyleri arasında akrabalık bağları bulunuyor. Bu nedenle, olaylar başlayınca Cisre-Şuur ve Bidamalılar Türkiye tarafına geçiyorlar. Yani, çadırkentler de bulunan sığınmacıların bir kısmı zaten Türkiye'de akrabalarının yanındaydı. Çadırkentler kurulunca çadırkentlere yerleşmişler. Bundan dolayı, Altınözü, Yayladağı ve Antakya'nın kent merkezlerinde ve köylerinde 10 binin üzerinde kayıtsız sığınmacının olduğu tahmin ediliyor. Hatay'da bulunan Cilvegözü ve Yayladağı sınır kapılarından turist olarak gelip sığınmacı olarak kalan aileler de oluyor. Bu nedenle, Hatay'daki sığınmacıların toplam sayısı 11 bin değil, 20 binin üzerinde.

26 Haziran Pazar günü Boynuyoğun çadırkentinde düğün vardı. Hayat her şeye rağmen sürüyor.