Hukukun ideolojik yargı ile dansı

Ergenekon isimli örgüte yönelik soruşturma ve kovuşturma süreciyle beraber daha fazla gündemde tutulan yargı meselesi Türkiye'nin doksan yıllık sorunlarından birisidir. Türkiye yargısının bugün en büyük açmazlarından birisi çoğulculuğa kapalı olmasıdır. Çoğulculuk modern demokrasilerin olmazsa olmazlarından birisidir.

Yargı bürokratları, bu çoğulculuğa/farklı olma hakkına karşı verdikleri kararlarla direnç göstermişlerdir. Bilhassa yüksek yargı organlarında görev yapan yargıçların vermiş olduğu bu tür kararlar Türkiye'de demokrasinin sağlam zeminler üzerinden inşa edilmesini engelleyen kuvvetlerden biri olarak hep karşımıza çıkmış/çıkmaktadır. Bu gelenek ve açmaz hukukun ideoloji sahibi olan devletin bir faaliyetine indirgemesiyle birlikte oluşmaya başlamış ve halen varlığını devam ettirmektedir.

Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin kurucuları ve daha sonraki yöneticileri devletin resmî ideolojisini devletin her kurumuna benimsetme girişimine başlamasıyla birlikte hak, adalet ve özgürlüğün teminatı olarak bilinen hukuku uygulayıcıları olan yargıçlar teminat olmaktan ziyade hukuku, hakkı ve bireyi tehdit eden bir fonksiyon icra etmişlerdir. Çünkü devletin resmî ideolojisi hak, adalet, özgürlük, demokrasi ve insan gibi kavramlardan alerji duyduğu gibi bu kavramlara alerji duyan bir zihniyeti de oluşturmayı amaçlamıştır. Hal böyle olunca hukuku kendisinin bir faaliyeti olarak sunan/algılayan devlet, sahip olduğu resmî ideolojisini brifinglerle yargıçlara empoze etmiş ve neticede devletin ideolojisi hukuk uygulamalarına da yansımıştır. Hukuk uygulamalarının ideolojiye göre şekillendiği bir yargı mekanizmasının hak, adalet, özgürlük ve demokrasinin teminatı olduğunu iddia etmek safdillikten baş bir şey olmasa gerektir. Çünkü farklı olma hakkına veya çoğulculuğa kapalı veya bunları hazzedemeyen bir yargı mekanizmasının kendini farklı olarak tanımlamak isteyen kesimlere karşı adalet ve hakkaniyet ölçüsünde karar verildiğine inanmak su-i zan makamından hüznü zan da bulunmak gibi bir iyi niyetten ileri gidilememektedir.

Ergenekon örgütüne yönelik soruşturma ve kovuşturma sürecinde yargı bürokrasisinde görev yapmış/yapmakta olan bir kısım hakim ve savcıların çeşitli vesilelerle yapmış oldukları konuşmalarda yargının bağımsız olmadığını dile getirmektedir. Evet, Türkiye'de yargıçlar hiçbir zaman bağımsız ve tarafsız olmamışlardır. Bugüne kadar yargıçlar devletin/merkezci elitlerin resmî ideolojisine taraf ve bağımlı bir şekilde hareket etmişlerdir. Yargıçlar bu taraf ve bağımlılıklarından hiçbir zaman ödün vermediklerini muhalif kimliklere sahip kişiler hakkında vermiş oldukları kararlarda çok rahat bir şekilde anlaşılmaktadır. Hukuk, adalet, hakkaniyet ve eşitliğin mahal-i izharı olan mahkemelerde görev yapan yargıçlar resmî ideolojinin parametreleriyle meselelere yaklaşarak hukuku uygulamaya çalışmışlardır. Bundan dolayı hukuk uygulayıcıları siyasilerden emir almaksızın sık sık hukukun dışına çıkarak siyasi içerikli kararlar verdiklerini Said Nursi'ler, Hrant Dink'ler, Nazım Hikmet'ler, Deniz Gezmiş'ler, Atıf Hoca'lar, Mehmet Kutlular, 367 doktrini, eşitliğin tehlikeli bir şey olduğunu açıkça karara bağlayan anayasa değişikliğine ilişkin karar, Sincan Mahkemesi'nin Sayın Gül hakkında verdikleri kararlar tanıklık etmektedir.

Demokrasinin olmazsa olmaz koşullarından biri olan çoğulculuk/farklı olma hakkının kabul görmesi doğal hukukla mümkündür. Çünkü evrensel insan ve vatandaşlık haklarının varlığını kabul eden doğal hukuk anlayışı bireysel hakların en önemli teminatı olmaktadır. Vatandaşların ve bunların değerlerinin düşman olarak kabul edilmediği bir hukuk sistemi ancak ideolojilerden arındırılmış hukuk düzeninde mümkündür.

Böyle bir hukuk düzeninde hukukçular kendilerinde hukukun vasfını ve varlığını hissederek adalet ve hakkaniyet ölçülerinde kararlar tesis ederek asıl fonksiyonlarını yerine getirmiş olurlar. Devletin ideolojisinden kurtulamamış bir yargıçla hukukun dansı herhalde bizdeki uygulamalardan pek bir farkı olmayacaktır. Türkiye'de modern demokrasinin tesisi çoğulculuğun kabulünden geçmektedir. Çoğulculuğun kabul edilmesinin ilk şartı; hak, adalet, hakkaniyet ve eşitliğin teminatı olan mahkemelerde görev yapan yargıçların hukukla dans etmekten vazgeçmeleridir. Hukukla dans bitmediği sürece çoğulculuğun dolaysıyla modern demokrasinin tesis edilmesi mümkün görülmemektedir.