Küresel barışın yolu adaletten geçiyor

Dünyada ve bölgemizde hızlı gelişmelerin yaşandığı bir dönemde İstanbul, dev bir organizasyona ev sahipliği yaptı. Birçok ülkeden dünyanın önde gelen akademisyenleri, aktivistleri, sanatçıları, yazarları ve medya mensupları; İstanbul Küresel Forumu'nda bir araya geldi. 13-14 Ekim 2012 tarihlerinde İstanbul Kongre Merkezi'nde düzenlenen ve ana teması "adalet" olan İstanbul Küresel Forumu'nda dünyanın karşı karşıya olduğu pek çok sorunun temel sebebi tartışıldı.

Dünya ve memleket meseleleri üzerine düşünen her çevreden insanın takip etmesi gerekirken bu önemli forumun takip etmeye çalıştığım bazı oturumlarında aldığı notları sizlerle paylaşmak istiyorum.

Siyaset Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) ile Başbakanlık Kamu Diplomasi Koordinatörlüğü tarafından organize edilen forumun düzenleniş amacını dile getiren SETA Vakfı Genel Koordinatörü Taha Özhan dünyadaki huzursuzlukların asıl nedeninin adaletsizlik olduğunu belirtti.

Forumun açılış konuşmasını yapan Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ise adaletin bireysel bir olay değil toplumsal düzenin sağlanması için hayati bir önem taşıdığını söyledi. Adaletsizliğin sebebiyet verdiği huzursuzluğun başta Ortadoğu ve Avrupa'da ciddi değişimlere neden olacağını belirtti.

"İslamofobi" oturumunda konuşan Londra'dan katılan akademisyen Abdülkerim Vekil konuşmasında; "İslam düşmanlığı bir insan düşmanlığıdır. Müslümanlarla ilgili ciddi bir ön yargı söz konusudur. Batı Müslümanları sorunlu insanlar olarak ilan etmek suretiyle onları hor görmeye ve dışlamaya çalışmakta. Yabancı düşmanlığı yeni bir düzen kurma amacı gütmektedir" dedi. Bu önemli tespitin bir yere not edilmesinde fayda var.

"Kuzey Afrika ve Adil Bir Gelecek" başlıklı oturumda konuşan Sudanlı siyasetçi Ghazi Salahaddin uluslararsı düzen konusunda şu eleştirleri yaptı; "Kolonicilik döneminin mirası olarak bize miras kalan ulusalcılık, sorunlarımıza çözüm olamadı. Daha adil olan uluslararası kuruluşlara ihtiyaç duyulmakta. İkinci dünya savaşı sonrası kurulan kuruluşların gözden geçirilmesi gerekir. Uluslararası adalet için bazı ülkelere tanınan ayrıcalıklara son vermek gerekir. Uluslararası sözleşmelerin gözden geçirilmesi değiştirilemez şekilde olmamalı. Ulusların işgali miraslarına el konulmasına son verecek kararlar alınması gerekir. BM demokratik ve demokrasiden nasibini almış değil".

"Arap Uyanışı ve Bölgesel Düzen" isimli oturumda konuşan AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Ömer Çelik; "Bir şeyin eski haline dönmemesi anlamında Arap Baharı'na devrim demek daha doğrudur. AK Parti olarak Arap Devrimi'nin geleceğini Hamas'ın 2005'te seçim kazanması ile gördük. Bunu Batı'ya anlatmaya çalıştık. Tahrir Meydanı yeni bir içtihadın varlığını ilan etti. Adaletten ve haktan yana bir Tahrir ile meydana inen gençler ve kadınlar söz sahibi olmaya başladılar. Gannuşi'nin ifadesiyle El Kadie lideri Tunus'taki devrim ile birlikte öldü. AK Parti Arap Devrimi için bir model olmak yerine ancak bir ilham kaynağı olabilir. Siyasi oryantalizm iflas etmiştir. Esas iş diktatörler sonrası kurulacak yeni bir toplum düzeni kurmaktır. Bunun da adalet refah,meşruiyet ve eşitlik temelli olması gerekir" dedi.

"Toplumsal Hareketler, Azınlıklar vee Temsilde Adalet" konulu oturumda konuşan SETA İnsan Hakları Koordinatörü Yılmaz Ensaroğlu; "Cumhuriyet rejiminin Osmanlı'daki var olan çok kültürlülüğü, çok dinliliği, çok etnik kökenliliği inkar etmesi bazı çatışmalara ve sorunların yaşanmasına neden oldu. Devletin uyguladığı güvenlikçi bakış sorunları büyüttü. Yanlış politikalar sonucu şiddet yanlısı örgütlerin doğmasına neden oldu. Hayata güvenlikçi bir gözle bakıldı" tespitinde bulundu.

Eski Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Ali Bardakoğlu'nun sunumu da dikkat çekti. Bardakoğlu, "Dinler arasında değil din temsilcileri arasında bir diyalog olmalı. Hz. Muhammed özgürlükten önce adalete ve sorumluluklara daha fazla vurgu yapar. Bu durum özgürlük fikrini savunmakla çelişmez. İslam'ın temel kaynaklarının adalet ve eşitliğe vurgu yapması çok önemlidir. Adalet önce insanın vicdanında gerçekleşmeli. Dinlerin kendisini kabul etmeyenleri öteki görmesi normaldir. Bu başkasının yani ötekinin haklarını inkar anlamına gelmez. Birini öteki olarak kabul etmek aynı zamanda ona karşı sorumlulukları da ilmeyi gerektiriri. Din hem meşruiyet hem de özgürlük aracı olarak kullanılmakta. Halbuki din bir araç değil bir kaynaktır. İnsanların dini kendilerine değil kendi davranışlarını dine uyarlamaları gerekir" tespitleri çok önemlidir.

"Din ve Çoğulculuk" başlıklı oturumunda konuşan Prof. Dr. Bekir Karlığa ise; "İslam ezeli hikmetin peşindedir. İnsanlığın ortak değerlerime sahip çıkar. İslam Kadim bilgelikleri ve birikimi önemser. Adalet küresel anlamda sağlanmalı. Adalet sadece benim için değil adalet herkes için olmalı. İslam'a göre adalet her şeyin ortak noktasıdır. Adalet denge demektir" dedi.

İki gün süren forumda öne çıkan ortak görüş dünyanın eski dünya olmadığı, Batı'nın dünyaya yön verecek tek merkez olmaktan çıktığı, yeni dünya için yeni hikayeler yazmak gerektiği, dünyanın yeni bir Şarkla karşı karşıya olduğu, Ortadoğu'da tarih boyunca bir arada yaşayan kimliklerin ve inanç sahiplerinin birlikteliğinin devam edeceği, mezhep savaşlarına düşülmeyeceği, insanlık için yeni şeyler düşünen herkesin ötekine karşı sorumluluklarının olduğu, yabancı düşmanlığının da insanlığı savaşa götürdüğü dile getirildi.

Bu forumda ele alınan konular üzerine konuşan kesimlerin ise en azından birer temsilci bazında oturumları takip etmelerini çok isterdim. Bazı şeyleri yeniden okumakta fayda olacaktır.