Nitelikli eğitim terörü de bitirir

Bugün yaşadıklarımız yetişkin nüfusun, tutum ve davranışlarının ürünüdür. Dolayısıyla kendi oluşturduğumuz dünyadır. Bugünün yetişkinleri çocukluğunda büyüdükleri ortamın, yetiştikleri iklimin sonucu geliştirdikleri davranışların günümüze yansıtmaktadırlar.

Dolayısıyla bugünümüzü oluşturanlar dünün çocukları iken, yarınlarımızı da bugünün çocukları şekillendirecektir. Yapılan tüm araştırmalar, deneyimlerimiz ve eğitim faaliyetlerinin sonuçları gösteriyor ki, gelecekte nitelikli yurttaş, başarılı ve aklını etkili bir şekilde kullanan nesiller için erken çocukluk eğitimi olmazsa olmazlar arasında gösterilmektedir. Yeteneklerimizin % 70'i okul öncesi dönemlerde çağlarda şekilleniyorsa, bu süreçten geçen dönemsel çağ nüfusunun iyi yapılandırılmış ilk ve ortaöğretimle sürdürülmesi demek, gelecek adına çok şey başarmak demektir.

Ortak aklın verileri ile düşündüğümüzde, şu sorulara ne cevap veririz; çok değil 20 yıl önce okul öncesi eğitimde okullaşma oranı % 50'nin üzerinde olsaydı ya da başka bir değişle bugünün yetişkinlerinin yarısı okul öncesi eğitim almış olsaydı, Doğu ve Güneydoğu'da bugünkü terör olayları yaşanır mıydı? Şiddet, terör vb. olaylara bulaşan geçlerin yüzde kaçı ve ortalama kaç yıl eğitim almıştır? Aldıkları eğitim ne kadar etkili bir eğitimdir? Eğitim sadece devlet tekelinde değilde, özel öğretim de teşvik edilseydi kaliteli eğitimde rekabet ortamı oluşsaydı durum daha farklı olur muydu? Eğitim sadece öğretim düzeyinde kalmayıp okuma-yazma öğretmenin dışına çıkılmış olsaydı ve geçiştirilmeseydi, etkili okul, kaliteli eğitim hizmeti teşvik edilseydi, eğitimin süresi olabildiğince erken yaşlarda başlatılıp yeterince uzatılsaydı acaba nasıl bir bölgede, nasıl bir ülkede yaşıyor olurduk? Bugün konuştuğumuz problemleri konuşur muyduk? Sorular uzayıp gitmekle birlikte problemin kaynağının eğitim olduğu, çözümünün disiplin, talim veya terbiye kavramlarının ötesinde başka kavramları içerdiğini görmemiz gerekir.

Eğitim bulunduğu ortama uyum sağlamak ise ya da istendik yönde davranış değişikliği meydana getirme süreci veya herkese olabildiği kadar olma fırsatı vermek ise, dahası bir takım istendik değerlerle donatılmış bireyler yetiştirme faaliyeti ise neden bir kısım yetişkinler eğitim denilen etkileme sürecinde yeterince etkilenmiyor? Sürece yeterince katılım mı yok, yoksa katılanların katılım süresi mi yetersiz ya da etkileme sürecinin kendisi mi etkisiz? Neden informe eğitim dediğimiz, kendisini veya başkalarını öldürecek kadar etkili olan süreçten daha çok davranış değişikliği oluşuyor? İnsan doğuştan pak ve temiz olduğuna göre, tutum ve davranışlarının yüzde yüze yakını sonradan öğrenildiğine göre eğitim sürecinin çıktıları neden yeterince istendik olmuyor?

Çok değil bugünün gençleri veya yetişkinleri 20 yıl öncesinde, iyi organize edilmiş bir eğitim sürecinde geçmiş olsaydı, eğitim faaliyetleri için milli gelirden yeterince pay ayrılmış olsaydı, deneyimli eğitimcilerle, iyi donatılmış ve etkili eğitim yöneticileri ile yönetilen eğitim kurumları özellikle problemli bölgelerde yeterince yaygın olsaydı, her düzeydeki çağ nüfusunun tamamı okullaştırılmış olsaydı terör örgütleri kendilerine yeterince eleman bulabilirler miydi?

Dedik ya insan büyük oranda çocukluğudur. Hatta derler ki insanın atası çocuktur. Yaşayarak büyüdüğümüz ortam, ikliminde etkilendiğimiz, bizi büyüten çevre ve model aldığımız yetişkinler bizi yeterince etkilemedi mi? Bugünkü davranışlarımızı dünün uygulamalarına borçlu değil miyiz? Düşünün evde, çevrede ayrımcılığın, ezilmişliğin, kan, silah, intikam, kin, terör, terörist, gerilla, korucu, keleş, bomba, gösteri, protesto, taş atma vb. kavramlarla büyüyen çocuk 18-20'li yaşlarda kendisini nerede bulur?

Oysa 3-4 yaşlarında itibaren, okul, öğretmen, bilgisayar, kitap, defter kalem, arkadaş, kardeşlik, yardımlaşma, iyilik kavramlarının oluşturduğu iklimde yetişen çocuk yetişkinlik döneminde nasıl bir kimlik oluşturur.

Eğitimin kendisi pahalı, maliyeti olabildiğince yüksek olan bir faaliyettir. Ancak öğrenme süreci, deneme dediğimiz sınama yanılma yoluyla da olabildiği ve daha etkili olmakla maliyeti çok daha fazladır. Hele bu maliyet insanın insanı öldürdüğü bir sonuçla noktalanıyorsa asla denenmez. Eğitim bu açıdan müdahaledir, duruma el koymadır, sürece müdahale edip sonuca etki etmektir. Ama sonuçta bu düzeyde pahalı bir sonlada olsa maalesef bu işin nasıl yapıldığını ya da nasıl yapılması gerektiğini etkili! Bir şekilde öğrendik. Dolayısıyla önümüzü net olarak görüyoruz. Nasıl müdahale edeceğimizi de biliyoruz.

İşimiz aslında kolay. Çünkü ne yapılması gerektiğini biliyoruz. Bakanlığımızın mevcut çalışmalarına herkesten biraz katkı gerekir. Okullar zinciri olan kişi kurum veya kuruluşların bu faaliyetlerini biraz da bu alana kaydırmaları, erken çocukluk eğitimi denilen okul öncesi eğitimin, ülkemizde ve bölgemizde ulaştığı okullaşma oranı umut verici boyutlarda, ancak özel desteğe ihtiyaç var. Bir yandan her düzeyde tüm çağ nüfusunun okullaştırılması için yürütülen çalışmaların hız kesmeden devam etmesi öte yandan verilen eğitimin kalite sorgulaması ve etkililiği için olabildiğince desteklenmesi hayati öneme haizdir.

Deneyimli öğretmen ve eğitim yöneticilerini bölgeye çekecek özendirici tedbirler gerekli. Bu tedbirler bazen özlük haklarındaki kısmi iyileştirmelerle de olur. Bu gün okul öncesi dâhil tüm çağ nüfusunu etkili ve kaliteli bir eğitim sürecinde geçirmek demek 15-20 yıl sonra bu gün yaşadıklarımızı yaşamamak demektir. Sadece 15 yıl sonra ülkemizde güvenlik için ayıracağımız kaynağı ayırsak bile problemin çözümünde beklediğimizden daha fazla olumlu sonuç almaz mıyız?

Unutmayalım 13-14 yaşlarında ki çocuklarımızın suça itildiği günümüzde, bugün yaptığımız her iyileştirmede 13 yıl sonrasına bile çok şey başarmış oluruz…

Eğitim işi henüz adını ve içeriğini tam olarak kestiremediğimiz gelecekte nasıl bir şekil alacağını bilemediğimiz toplumsal yaşama ve mesleklere şimdiden uygun adamı yetiştirme çabasıdır. O halde sonrasını bugünden tam olarak kestiremiyorsak, eğitim süreçlerimizi, öğrenme öğretme yöntemlerimizi geçmişin deneyimleri ile geleceğin bilinmezliği doğrultusunda yeniden düzenlemek, katı, aşırı disipline edilmiş emir erlerini yetiştirmeye yönelik yöntemler yerine, aklını kullanabilecek, akıl ürünü yeni yöntemler, bilimsel verilere dayalı dizayn edilmiş yeni süreçlerle, çok şey başarılabileceğine olan inanç etkili bir motivasyon ile sürdürülmelidir.